Naselja Grada Beograda

249 komentara

1. 28. avgust 2014. u 22:04

   Milodan

   Poreklo stanovništva sela Kovačevac i Granice (u vreme pisanja knjige zaselak Kovačevca), Gradska opština Mladenovac – Grad Beograd. Prema knjizi Borivoja Drobnjakovića „Smederevsko Podunavlje i Jasenica“.

   Položaj sela.

   -Selo leži na pinosavskoj površi, koja je na jugozapadnoj strani prosečena Velikim Lugom. U dolini Velikog Luga nema kuća; tu su polja i njive.

   Vode.

   -Služe se većinom vodom sa izvora od kojih su glavniji: Veliki Bunar (ovaj izvor koristi skoro ceo Donji Kraj), Pletenica, Ćelavac, Miloševac i Strelar. Ima i bunara-đermova, naročito u Gornjem Kraju.

   Zemlje i šume.

   -Najbolje livade i njive su u Velikom Polju, u prostranoj dolini Velikog Luga, zatim u Klisuri i u Klenju. Vinogradi su naročito dobri u Debeljaku. Zabrana je manje i oni su rastureni. U Ključevima je opštinska šuma i utrina.

   Tip sela.

   -Kovačevac je naselje razređenog tipa, šumadisjke vrste i deli se na dva kraja: Gornji i Donji i zaselak GRANICE.

   Postanak sela i poreklo stanovništva.

   -Po predanju Kovačevac je mlađe naselje od susednog Kusatka. U Lađevcu su bili kovanluci porodica Marinkovića, koji su stanovali u Kusatku. Oni iz Kusatka pređu u Lađevac na svoje kovanluke i osnuju selo. Posle njih su došli Arambašići pa Grčka familija i druge. Preci Arambašića i grčke familije služili su kod Marinkovića, pa su i njihovi slavu primili: Docnije su se ove porodice, usled priraštaja, premestile i zauzele današnje položaje. Od ovih porodica su danas:
   -Marinkovići (Živanovići, Jevđenijevići i Krstići), slave Đurđic. Praded je došao iz Kusatka, gde su im rod Kneževići i Karići.
   -Gajići, slave Đurđic. Rod su Marinkovićima.
   -Arambašići, slave Đurđic. Praded došao sa Kosova, služio kod Marinkovića i primio njihovu slavu.
   -Grčići (Paunovići i Miloševići), slave Đurđic. Zovu ih „Grčka familija“. Ne uzimaju se (žene i udaju) između sebe. Starinom su sa Kosova.
   Ostale porodice:
   -Čokići (Vlajići i Rakići), slave Đurđic. Nepoznato poreklo.
   -Eskići, slave Đurđic. Najstariji ljudi ne znaju njihovo poreklo. Mile da su im preci došli iz Bosne.
   -Soskići (Cvetići, Prokići, Pandurovići i Đorđevići). Slave Stevanjdan. Praded čoveku od 80 godina došao iz Sjenice – Nove Varoši.
   -Mihajlovići (Radivojevići, Panići i Mikičići), slave Jovanjdan. Nepoznatog su porekla.
   -Stankovići, slave Petrovdan. Doselila se tri brata sa Kosova. Jedan došao ovde, drugi u Kusadak a treći ostao u Žabarima, lepenički-kragujevački okrug.
   -Antonijevići, slave Pantelijevdan. Deda se doselio iz Bosne.
   -Damnjanovići (Đukići, Lukići i Pavlovići), slave Simeundan. Praded se doselio iz Sjenice.
   -Maarkovići (Filipoići i Paunovići), slave Sv. Petku i Nikoljdan. Oni su Cigani – Romi.
   -Jevtići, slave Nikoljdan. Pre 60 godina deda došao iz Bosne.
   -Bujuševići, slave Nikoljdan. Deselili se iz Rokca, užički okrug.
   -Veličkovići, slave Nikoljdan. Pre 40 godina se doselili iz Vrapčeva u Bugarskoj.
   -Beloševići, slave Nikoljdan. Doselili se pre 40 godina iz Ivanjice.
   -Blagojevići, slave Nikoljdan. Pre 50 godina se doselili iz Amerića, kosmajski okrug.
   -Savići, slave Mratindan. Doselili se iz Levča.
   -Petrovići, slave Aranđelovdan. Predak se doselio kao sluga iz Pretoka – Gruža.
   -Tasići, slave Aranđelovdan. Doselili se iz okoline Niša.
   -Blagojevići, slave Aranđelovdan. Doselili se iz Crne Gore.
   -Jovanovići, slave Stevanjdan. Doselili se iz Srema.
   U zaseoku, danas zasebnom selu, Granicama su:
   -Martinovići (Tomićevići i Obradovići), slave Jovanjdan. Starinom su od Sjenice, gde su došli verovatno iz Crne Gore.
   -Bogdanovići (Lukići) su starinom od Sjenice. Ne kaže se koju slavu slave.
   -Zdravkovići, slave Nikoljdan. Doselili se pre 80 godina od Zaječara..
   Groblje je u Lađevcu.

   Reply

2. 9. septembar 2014. u 19:13

   Milodan

   Poreklo stanovništva sela Pudarci, Gradska opština Grocka – Grad Beograd. Prema knjizi Borivoja Drobnjakovića „Smederevsko Podunavlje i Jasenica“.

   Položaj sela.

   -Selo se nalazi na ripanjskoj površi, koju su regresivnom erozijom duboko usekli gornji tokovi pritoka potoka Osovlja. Seoske kuće su po stranama potoka, izuzetak čine škola, sudnica i mehana, koji su u samoj dolini.

   Vode.

   -Upotrebljava se voda sa izvora: Gloga, Osovlja, Vrblja i Izvora u Starom Selu. Manje se upotrebaljava voda sa đermova.

   Zemlje.

   -Najbolja imanja su u Ogradama i Petrovim Livadama.

   Tip sela.

   -Selo je šumadijski razređeno. Podeljeno je na krajeve. Po krajevima su kuće grupisane pored puteva, koji se pružaju kroz selo i vode od Grocke do Mladenovca i Umčara, kao i pored seoskih ulica. Krajevi su: Gornji, Ilinski, Veličkovića i Matorčića.

   Starine u selu.

   -Severozapadno od sela je „Staro Selo“ gde je, po predanju, bilo nekada staro sanselje.

   Postanak sela i poreklo stanovništva.

   -Selo je najpre bilo u dolini „Potoka“, odakle su se po oslobođenju iseljavali po njegovim stranama, na ocedito zemljište.
   U selu su ove porodice:
   -Đorđevići, slave Jovanjdan. Najstariji doseljenici, nepoznatog porekla. Njihove kuće su u dolini „Potoka“.
   -Veličkovići (Rankovići) slave Nikoljdan. Njihov čukundeda se doselio iz Kuča, Crna Gora.
   -Lazarevići, slave Nikoljdan. Praded se doselio iz Korita, između Peštera i Bihora.
   -Mratinovići (Nedeljkovići), slave Nikoljdan. Rod su Lazarevićima.
   -Stevanovići (Radoičići, Glišići i Ilići), slave Ilindan. Praded čoveku od 60 godina doselio se iz okoline Leskovca. Jedno vreme živeo u Umčarima, odakle se ovde doselio. Praded je bio kostredžija i pravio vreće. Stanuju u Ilinskom Kraju. Kraj nazvan po Krsnoj slavi.
   -Marinkovići, slave Đurđic. Stara porodica. Bežali „preko“ i otuda se doselili u Pudarce. Od Marinkovića su:
   -Matejići;
   -Markovići;
   -Matorčevići od kojih su;
   -Pantelići.
   -Pavlovići i Jeremići, slave Nikoljdan. Doselila se dva brata, Đurađ i Jeremija iz Kuča u Crnoj Gori. Od Đurđa su Pavlovići od Jeremije – Jeremići.
   -Pejčići (Đurići), slave Sv. Vreče i Nikoljdan. Prababa se doselila iz Grocke, udala se ovde i dovela sinove Petra i Mitu. Starinom su iz „Erske“ a u Grockoj su im rod Pejčići.
   -Stanojevići (Cigani-Romi), slave Sv. Petku. Doselili se iz okoline.
   -Ilići, slave Đurđevdan. Deda se doselio iz Bosne, ovde služio i ušao ženi u kuću.
   -Jevtići, slave Đurđevdan. Nepoznatog su porekla.
   Groblje je u Ilinskom Kraju.

   Reply

3. 17. septembar 2014. u 19:51

   Milodan

   Poreklo stanovništva varošice Umčari i sela Živkovac, Gradska opština Grocka – Grad Beograd. Prema knjizi Borivoja Drobnjakovića „Smederevsko Podunavlje i Jasenica“.

   Položaj naselja.

   -Varošica se nalazi severno od Ralje, na blagim stranama pinosavske površi koja je izbrazdana manjim potocima, levim Raljinim pritokama. U dolini Ralje ima nekoliko kuća a tako isto i na njenoj desnoj obali. Na sever se varošice pruža gotovo do prvih pudaračkih kuća tako da su ova dva sela spojena.

   Vode.

   -Ralja nema vode; u poslednje vreme korito joj je gotovo potpuno suvo u toku proleća leta i jednog dela jeseni.
   Stanovnici se služe vodom sa đermova-bunara. Izvori su: Česma – u Gornjem Kraju i Bunar – u Jezercu. Preko Ralje je Rakoševac, „lekovta voda“.

   Zemlje i šume.

   -Najbolje livade i njive su pored Ralje, zatim Žirovljinu i Krnjem Dolu. Vinogradi su rastureni. Trla su ranije bila u Žirovljinu i preko Ralje, sada su to mali zaseoci. Šume ima u Lipnici, Gorici, Potocima i Oglavku.

   Tip naselja.

   -Umčari se naselje razređenog tipa šumadijske vrste; varošica se razvija duž druma za Kolare. Deli se na dva kraja, Gornji i Donji. Pre 20 godina, odlaženjem na imanja postali su zaseoci Živkovac u Žirovljinu, istočno od sela, od koga je udaljen 3-4 kilometra i Miloševac, preko Ralje. Duž glavnog druma kuće su ušorene; tu su škola, dućani i mehana.

   Starine u naselju.

   Na imanju Mihailovića ima tragova od „Madžarskog Groblja“. Sa desne strane Ralje, pod Kazinim Brdom, su mesta „Kućerine“ i „Selište“.

   Postanak naselja i poreklo stanovništva.

   -Prve umčarske kuće bile su u podnožju Sadova, u dolini potoka Lipovnika. Odatle se varošica širila na Sever i Istok. Pre 20 godina odselilo se nekoliko porodica u Žirovljan, na trla i zasnovali zaselak, koji je po knezu Živku dobio ime Živkovac. Živkovac ima oko 30 kuća. Na isti način, preko Ralje, je osnovan zaseok Miloševac, koji ima 15 kuća. Umčari su proglašeni za varošicu 1922. godine.
   U ovim naseljima su sledeće porodice:
   -Mihailovići (Jovanovići) su „prvi udarili kolac u ovome mestu“, slave Mitrovdan. Njihov čukundeda Jovan doselio se iz Bijelog Polja. Kada je došao ovde zatekao je gustu i neprohodnu šumu. Na putu se od njih odvoje i ostanu u Kusatku Stojakovići (Brkići). Rod su ima Rankovići u Malom Orašju.
   -Pantelići su rod Mihailovićima, slave, kao i oni, Mitrovdan.
   Posle Mihailovića su se doselili:
   -Janićijevići, slave Aranđelovdan. Nepoznatog su porekla. Njihov čukundeda je doveo Živka za kneza iz Laola.
   -Lukići (Vukotići), slave Lučindan. Preci su im od Sjenice. Posle poraza u Novom Pazaru pošle su mnoge porodice otuda, pa se usput zadržavale i ostajale. Imaju rođake u Kaluđerici.
   -Todorovići, slave Sv. Petku. Deda im se doselio iz Malog Orašja, od Sibinovića.
   -Jovanovići, slave Đurđic.. Praded se doselio iz Malošništa, niški-toplički okrug. Ima ih dve kuće u Živkovcu. Zvali su ih „Vrzoglavicama“ zbog toga što su povezivali – „vrzali“ glave.
   -Milenkovići (Cakići), slave Đurđic. Rod su Jovanovićima.
   -Stefanovići, slave Đurđic. Rod su Jovanovićima. Kuće su im u zaseoku Živkovcu.
   -Dušići (staro prezime Petkovići), slave Đurđic. Poreklom su od Sjenice. U dolasku su se zadržavali u Jarmenovcima, Ivanči i Zucama. Bežali „preko“ za vreme propasti Ustanka.
   -Milići (Kovačevi), slave Đurđic. Njihovog dedu Tanasija našao, kao malog, na skeli u zbegu Mila od Milosavljevića, uzeo ga i odnegovao.
   -Milosavljevići, slave Đurđic. Praded im se doselio iz okoline Bijelog Polja.
   -Vojinovići, slave Đurđic. Zovu ih „Moskovima“. Kažu da su se doselili iz Rusije.
   -Zarići, slave Aranđelovdan. Pretka dovela mati iz Binovca.
   -Stamenkovići (Čolići), slave Aranđelovdan. Deda Čola došao iz „Turske“ i služio kod kneza Živka.
   -Mitrovići, slave Aranđelovdan. Praded Milija došao iz Lugavčine ženi na imanje.
   -Petrovići, slave Lučindan. Pre 60 godina se doselili iz Lipovca, Jasenica – kragujevačka, od Petrovića.
   -Stojkovići, slave Nikoljdan. „Bugari“ stanuju u Živkovcu.
   -Mračići, slave Nikoljdan. Praded se doselio iz okoline Sjenice.
   -Todorovići (Velaševići), slave Sv. Petku. Pre 70 godina se doselili iz Crne Gore, od Bjelopavlovića gde imaju rođake, Vukovići.
   -Pantići, slave Jovanjdan. Čukundada Panta doselio se iz okoline Sjenice. Imaju familiju „preko“ gde su bežali.
   -Petrovići, slave Jovanjdan. Deda čoveku od 60 godina doselio se iz Kovina u Banatu.
   -Petrovići, slave Petrovdan. Predak došao ženi u kuću iz Senaje.
   -Petovići, slave Đurđevdan. Praded se doselio iz Stojnika, Jasenica.
   -Jovanovići („Ere“), slave Nikoljdan. Čoveku od 60 godina doselio se deda iz Mutnja u Kačeru. Rod su im Rakići u Kloki, Jasenica i Mladenovići u Brestoviku.
   -Stevanovići, slave Đurđic. Doselili se iz Rožanca, posavski okrug.
   -Lekići, slave Jovanjdan. Otac se doselio iz Kikinde. Zovu ih „Švabama“.
   -Petrovići, slave Đurđic. Doselili se 1885. godine iz Kumanova.
   -Stanojevići, rod su Mihailovićima (Mišićima), slave, kao i oni, Aranđelovdan.
   -Mijailovići (Mišići), slave Aranđelovdan. Čoveku od 70 godina deda se doselio iz Malošišta, niški-toplički okrug.
   -Radosavljevići, slave Sv. Vasilija. Nepoznatog su porekla.
   -Petrovići, slave Jovanjdan. Otac se doselio iz Zabele (trnski okrug) pre 50 godina.
   -Lazići (Mutavdžići), slave Jovanjdan. Starinom su od Kosova. Njihovi dedovi su bili mutavdžije.
   -Mitići, slave Nikoljdan. Doselili se pe 3 godina iz Sejaca, preševski okrug.
   -Nikolići (Krajinci), slave Jovanjdan. Deda se doselio iz okoline Negotina.
   -Mihailovići (Radojičići i Šakovići), slave Jovanjdan. Stanuju u zaseooku Živkovcu. Njihov otac doselio se iz Zagarača kod Danilovgrada. Često su se seljakali i najzad se naselili u Živkovcu.
   -Ristići, slave Nikoljdan. Deda Živko doselio se iz Radonjice, leskovački-vranjski okrug. Pobegao od Turaka i ovde prvio ćupriju.
   -Marinkovići (Milićevići), slave Nikoljdan. Poreklom su sa Kosova.
   -Vučićevići, slave Mitrovdan. Doselili se iz Majdana, Takovo.
   -Petrovići, slave Malu Gospojinu. Otac se doselio pre 60 godina iz Dola, Pješivci. Prvo služio u Žabarima, Jasenica – kod Parezanovića, dođe ovde i dobije od kapetana četiri lanca zemlje.
   -Simići (Drenjaci), slave Mratindan. Doselili se iz Bosne.
   -Marjanovići, slave Mratindan. Doselili se pre 60 godina iz Jagodine. Ovde i u okolini služili.
   -Janoševići, slave Nikoljdan. Doselili se iz Kuliča.
   -Dimići, slave Aranđelovdan. Doselili se iz Velikog Sela kod Pančeva.
   -Žikići, slave Lazarevdan. Deda im se doselio iz Grocke.
   -Đorđevići, slave Nikoljdan. Predak došao ženi u kuću iz Drugovca, od Stanića.
   -Milovanovići, slave Aranđelovdan. Otac abadžija se doselio iz Badljevice.
   -Milenkovići, slave Nikoljdan. Rod su Mračićimma.
   -Nikolići, Cigani-Romi, doselili se iz okoline.
   -Đorđevići, slave Nikoljdan. Cigani-Romi, stanuju u Cigan-Mali. Trgovci i zemljoradnici.
   -Škemberovići, slave Nikoljdan. Stanuju u Cigan-Mali. Doselili se iz Petrijeva.
   -Ivkovići, slave Nikoljdan. Praded se doselio iz Bavaništa, gde imaju rođake.
   Selo ima dva groblja; u Gornjem Kraju, gde se sahranjuje celo selo i u Živkovcu, gde se sahranjuju samo iz ovog zasoka.

   Reply

4. 19. septembar 2014. u 20:13

   Milodan

   Poreklo stanovništva sela Jagnjilo, Gradska opština Mladenovac – Grad Beograd. Prema knjizi Borivoja Drobnjakovića „Jasenica“.

   Položaj sela.

   -Selo se nalazi na pinosavskoj površi kojom teku manji potoci Crkvenac, Vukalica i Mrčevica. Severno od Mrčevice je reka Milatovica do koje se pruža seoski atar.

   Vode.

   -Ima četiri izvora: Vukalica, Crkvenac Pajčinac i Vidarica. Skoro svaka kuća ima đeram i gotovo se više ne upotrebljava voda sa izvora.

   Zemlje i šume.

   -Nekada je u Jagnjilu, to pamte stari ljudi, bila je tako velika šuma, da se od sela pa sve do crkve u Maskaru kroz nju išlo. Sitne šume, cer i granica, sada ima u Polju. Vinograda ima najviše na Straževici a rastureni su i u seoskom ataru. Imanja ima na mestima: Polju, Gaju i Mrčevici. Naročito dobrih livada ima u Klencu, Milatovici i u Velikom Lugu.

   Tip sela.

   -Seoske kuće su uglavnom grupisane pored seoskih puteva i podeljeno je na Ukaljački Kraj, Beljački Kraj i Straževicu. Straževica je preko potoka Mrčevice i od sela je odaljena 10-15 minuta hoda. Kada iz ovog kraja idu u opštinu ili mehanu, kažu „idemo u selo“.

   Starine u selu.

   -Na mestu „Kućerine“ gde je nekada bilo naselje postojala je stara crkva, u dvorištu Tome Matejića i u blizini nje je i izvor Crkvenac. Nema nikakvih tragova od te crkve a u selu nije sačuvano predanje o njoj.

   Poreklo familija.

   -Ivanovići (Ivanovići, Milovanovići i Popovići), slave Đurđevdan. Predak Joka se doselio iz Kolašina. Došao kao strugar, radio po selu, oženio se i ostao u selu. Sadašnji misle da su šesto koleno od Joke.
   -Matejići (Matejići, Radmilovići i Lazići), slave Mratindan. Pre Karađorđevog Ustanka doselili su se Radmilo i Laza iz okoline Sjenice. U Vlakči su im rod Ćirići, koji su tamo ostali a ovi došli ovde. Sa Matejićima su rod:
   -Kuzmanovići;
   -Damnjanovići i;
   -Petrovići.
   -Aleksandrići (Mijailovići), slave Stevanjdan. Ne znaju odakle su se i kada njihovi preci doselili. Za vreme zbega tri brata odu u Rabrovac gde su im bile kolibe i tu ostanu. To su Milovanovići i Pantići.
   -Beljakovići (Beljakovići, Milojevići i Simići), slave Đurđevdan. Starinom su iz Drobnjaka. Od ove familije je Stevan Filipović, koji se pominje u Ustanku.
   -Dubonjci (Jovanovići i Miloševići), slave Aranđelovdan. Staro prezime im je Petrovići. Starinom su iz okoline Sjenice. Njihovi preci su ratovali uz Hajduk Veljka i jedna od njih, vraćajući se iz Krajine, oženi se iz Dubone, Smederevo; zbog toga, vele, ih zovu Dubonjcima. Za vreme poropasti Ustnka 1813. godine bežali su „preko“. Od Dubonjaca su Avramovići u Markovcu, gde su otišli na imanje.
   -Jankovići (Ignjatovići, Jankovići, Radovanovići, Glišići, Obradovići i Filipovići), slave Đurđevdan. Praded Janko se doselio „od Podgorice“. Staro im je prezime Delibokovići. Prvo su se zadržali oko Topole pa im se tu ne dopadne i dođu ovde u „ovu pitominu“. Od starine su im kumovi Rovići u Bukoviku.
   -Mićići (Mićići i Rankovići), slave Lazarevdan. Praded sa četiri brata se doselio iz okoline Sjenice. Nasele se u Međulužju a u Jagnjilu su imali trla. Bežali su u Srem gde jedan brat ostane a ostali se vrate. U Međulužju nisu ostala sva tri brata, već se jedan preseli u Jagnjilo, od koga je ova familija, a drugi u Šatornju – Mesarevići; teći brat ostane u Međulužju i od njega se Mesarevići, sa raznim prezimenima.
   Mićići održavaju staro kumstvo sa Radivojevićima u Resniku, Lepenica.
   -Vesići (Vesići, Badžakovići, Đurđevići, Miloševići, Vićentijevići, Radojčići i Markovići), slave Lučindan. Praded Vesa se doselio iz Nikšićke Župe. Šesto su koleno od Vese. Vesa je imao tri sina od kojih se jedan odselio na trla u Crkvine (Vesići). Ima ih u Mladenovcu (Badžaci). U selu Resniku ima Badžakovića, slave istu slavu a doseljeni su iz Nikšića u prvoj polovini 18. veka.
   -Babići, slave Nikoljdan. Deda Nikola se doselio iz Vete, belopanački-pirotski okrug. Došao ženi u kuću.
   -Krstići, slave Nikoljdan., slave Nikoljdan. Doselili se kada i Babići iz okoline Pirota.
   -Kolarevići (Tanasijevići), slave Nikoljdan. I oni su iz okoline Pirota.
   -Anđelkovići, slave Nikoljdan. Doselio se deda iz Matejevca u okolini Niša.
   -Petrovići („Vlasi“), slave Aranđelovdan. Doselila se braća Janja i Pavle „od Ćuprije“. Ima ih dve kuće u Smrdljikovcu (kolubarski okrug) gde su kupili imanje i nastanili se pre 20 godina.
   -Srekići (Milovanovići), slave Mitrovdan. Njihov deda Milovan služio kod Jelića u Azanji; ovde se oženio došavši ženi u kuću.
   -Živanovići (Živojinovići i Gajići), slave Nikoljdan. Staro prezime Avakumovići. Poreklom su iz okoline Sjenice. Rod su sa Stanisavljevićima i Marisavljevićima u Gornjoj Šatornji. Bežali su „preko“.
   -Đorđevići, slave Đurđic. Deda se doselio iz Čubre, Krajina.
   -Đurkovići (Milići), slave Mratindan. Njihov praded Đurđe sklonio se od turskog zuluma. Došao iz okoline Sjenice. Od Đurđa su četvrto koleno. Imaju familiju u Duboni, Smederevo, gde se prezivaju Novakovići.
   -Filipovići (Kneževići), slave Đurđic. Doselio se pre Ustanka od Sjenice njihov praded Filip sa sinovima Živanom i Đukom. Iz ove familije je knez Đuka, lepenički oborknez.
   -Glavaševići, slave Mratindan. Rod su Radmilovićima – Matejićima.
   -Bajići, slave Nikoljdan. Praded Ivan pobegao od Turaka iz Krajine. Četvrto koleno od Ivana.
   -Stekići, slave Đurđic. Nepoznatog su porekla.
   -Mijatovići (Markovići), slave Jovanjdan. Nepoznatog su porekla.
   -Popovići, slave Đurđic. Predak se doselio iz Bugarske ženi u kuću i primio njenu slavu. Do tada nije slavio.
   Selo ima dva groblja. U Mrčevici je groblje „Ponedeljak“ u koje se sahranjuju i jedan deo iz Rabrovca. Drugo je „Vesića Groblje“ za ostali deo Jagnjila i za kraj Straževicu.

   Reply

5. 14. decembar 2016. u 10:25

   IRINA LAZAREVIC

   POTOVANI MILODAN

   U BROVICU POSTOJI SAMO JEDNA PORODICA LAZAREVIC,KOJOJ PRIPADAM,DOELILA SE IZ SELA SUME KOD IVANJICE,ALI OD UVEK JE SLAVILA MITROVDAN,STO SA PROVERILA U CRKVENIM KNJIGAMA…

   Reply

6. 13. april 2017. u 13:08

   Zivka Johansen

   Hei! Moje je ime Zivka Johansen, devojacko prezime Mihajlovic/Mijajlovic. Ja sam iz Vitosevca , srez Nis. Otisla sam u Norvesku 1967 godine i jos uvek zivim ovde. Ja sam bila mlada kad sam otisla iz sela tako vrlo malo znam o mojim predcima. Bila bih jako zahvalna da zasnam nesto o mojim predcima ukoliko neko zna nesto o selu i porodicama Mihajlovic/Mijajlovic i njihovo poreklo. Unapred mnogo hvala. Ljubazan pozdrav Zivka Johansen

   Reply

7. 2. maj 2017. u 16:40

   vojislav ananić

   GARDOŠ i kula Sibinjanin Janka

   POREKLO SIBINJANIN JANKA, ISTORISKA RASPRAVA ILARIONA RUVARCA, PREŠTAMPANO IZ »KOLA« [I, 1901, 463—467, 329-533 i 601-604], BEOGRAD, ŠTAMPARIJA PETRA ĆURČIĆA, 1901.

   Pod gornjim natpisom prikazao je neko u podlistku pančevačke „Narodnosti“, (broj 16. od r. 1901.), studiju: „Podatci ka poreklu Jovana Hunjadije (Sibinjanin Janka)“ koju je napisao Jovan Karačonji i koja je nedavno pročitana u mađarskom genealoškom društvu.
   „Pisac, istina, ne kaže, veli prikazivač, da je Sibinjanin Janko bio srpskoga porekla, ali to izlazi samo po sebi iz onih podataka koje je on prikupio. Pošto ne samo naša istorija, već i naše narodno pesništvo spominje i slavi Sibinjanin Janka, to će Karačonjijevo rezonovanje (misli prikazivač) interesovati i naše čitaoce, a pozvanima trebalo bi ono da dade povoda (misli dalje neimenovani prikazivač), da ga i kritički rasvetle.”
   Saopštivši za tim u kratko sadržaj Karačonjijeve studije, apostrofira bezimeni prikazivač naše istoričare i dovikuje im: „Evo blagodarna zadatka za naše ma i „moderne istoričare“, ne bi li mogli dokazati srpsko poreklo Sibinjanin Janka, čiji su se pretci, tim završuje prikazivač svoj prikaz, zvali Srb, Vojk, Radoslav i Selibar (Selimir) pa su begajući ispred vlaškog vojvode došli u Ugarsku i tu dobili donaciju i plemstvo, za te će se pretke moći možda dokazati, da su od turske najezde tražili skloništa prvo u pravoslavnoj Vlaškoj, pa ne našavši ga tu, došli u rimokatoličku Ugarsku, i ovde po nuždi, koja zakon menja, i veru promenili. Možda bi srpsko poreklo razjasnilo i to, i to je domisao prikazivačeva, zašto su se došljaci Hunjadije tako sjajno uzvisili nad svima tadanjim urođeničkim velikašima ugarskim u ljutoj borbi protivu Turaka. Ovi potonji su u to doba i to zna, a ne misli samo prikazivač, imali samo da brane svoju otadžbinu, a Hunjadije su sem toga imali možda još mnogo, neizkazano mnogo i da osvete!”
   Tako neimenovani i za celo još mlađani prikazivač. A držim da je prikazivač još mlađan ili mladouman i znanjem još ne preopterećen po tome, što on mnogo što šta ne zna, a što bi, da je stariji i da je bolje verziran u srpskoj literaturi, zacelo znao i pametovao, i ne bi istom „moderne istoričare“ (Sinišu i Protića) pozivao, da nešto urade, što su stariji naši, i ako ne baš stručni istoričari, kakvih danas ima i u Beogradu, Novom Sadu i Zagrebu, a ono tek srpski pisci i trudbenici, na polju srpske književnosti, već radili.
   Da danas, kad ovo pišem, ne brojimo godinu 1901. od rođenja Hristova, već da sam nešto počeo pisati ovu raspravu o poreklu Sibinjanin Janka u prošlom veku, recimo g. 1888. počeo bih ja raspravu sa pitanjem: Ima li Srbina i srpskog sina, koji ne zna za slavnoga i posle Vuka Karadžića najzaslužnijeg srpskog spisatelja u XIX veku, Jovana Subotića, i ne zna da je taj slavni srpski sin u srpskom Letopisu za god. 1847. napisao raspravu „Rodg Ioanna Hunldskoglj drugčje Sibinnnina Janka“ (v. Letopis M. S,, knj. 77., str. 42.—61. i knj. 78. str. 1.—35.)
   Danas pak već ne bih smeo tako otpočeti i to pitati, jer eto ima na žalost srpskih sinova, koji znaju i srpskom svetu prikazuju šta Mađar Karačonji o poreklu Sibinjanin Janka piše, a ne znaju šta je Jovan Subotić o tom istom predmetu pre 53 godine u srpskom „Letopisu” napisao!
   Pokojni Jovan Subotić, istina, ne kaže, da je Sibinjanin Janko bio baš srpskoga porekla već slovenskoga, a naime bugarskoga, ali ćemo videti na čemu je Subotić osnovao svoje mišljenje, da pretci Sibinjanin Janka proizlaze od Bugara, i mislim, da ću moći uveriti i čitaoce, da je temelj trošan i nikakav.
   Uvek se pitalo, tim je rečima otpočeo pokojni Subotić svoju istorisku studiju, pa ni do dan-danas nije se zadosta odgovorilo na to pitanje: Kog je naroda sin podreklom bio slavni Jovan od Hunjada grada, otac isto tako slavnog, no na više uzdignutog kralja Matije Korvina?
   O njega se otimaju četiri naroda: a) rimski, dokazujući, da je proizlazio iz starorimske familije, Korvina, ili, da je rođen Vlah; b) mađarski, govoreći, da je on bio rodom Sikul (Zekel), grane naroda mađarskog; v) slavenski, navodeći, da on vuče lozu od poljske familije Korvina, i g) nemački, dovodeći mu poreklo od Žigmunda, cara nemačkog i kralja ugarskoga.
   Najviše pretege imali su dosad na svojoj strani Vlasi; za nji stoji jedan za sve Georgije Fejer u najnovije vreme našli su Sikuli pobornika u d-ru Gustavu Venclu; no po onom, što se u toj stvari danas navesti daje, čini nam se, da mi Srblji i Bugari u tome najbolje stojimo.
   I pošto je izložio sve svedodžbe i dokumente, i razna mišljenja o rodu i plemenu Sibinjanin Janka, pita Subotić na strani 17. pomenute knjige 78. Letopisa: „Šta je dakle: (Sibinjanin Janko) Nemac? Vlah? Rimljanin? Sikul? Srbin? Bugarin? i, odgovarajući na to pitanje, veli: Ne možemo ne priznati, da po izloženim ovde dokumentima najpre i najpre reći moramo, da je Bugarin, jer kralj Matija sin Jankov, kaže izrikom u diplomi od g. 1459.: „a regibus Bulgariae, atauis nostris”, i dalje razvijajući, navodeći, i dokazujući veli na str. 22.: i tako po ovome iriznati moramo, da je Jovan Hunjadski bio narodom Bugarin i to potomak bugarski kraljeva (careva)“; a na strani 31. opet veli: I tako misao da je Hunjadi slavenskog porekla ne samo tim da stoji, što najviše i najbolje osnove ima, nego i tim što protivne misli ili vrlo slabe ili nikakve osnove nemaju.
   Pokojni Subotić osnovao je, dakle, mišljenje svoje o bugarskog poreklu, i to kraljevskom (carskom) poreklu, Sibinjanin Janka na diplomi kralja Matije od g. 1459. (vidi i pročitaj tu „diplomu Georgiju Ivanoviću (to je Đorđe, sin Ivanov, arbanaški Skenderbeg) i Tomku Marnaviću od kralja Matije Korvina, izdanu u srpskom prevodu u Letopisu M. S, knj. 72. za g. 1846., na str. 87.-94.). Pokojni Subotić nije sumnjao i ne sumnjajući nije prethodno ni pitao ni ispitao: je li istinita ili autentična ta diploma kralja Matije, ili je falzifikovana i lažna. Šta više, on na strani 96. te iste knjige Letopisa veli, da je diploma ta prava dragocenost u smotreniju izvjestija o familiji Mrnjavčića, o kojoj u našoj povestnici dosad potpuna tama vlada.
   Nu ta diploma ili listina kralja Matije nije istinita, već lažna listina, i tu listinu izmislio je, skovao i saopštio svetu bosanski biskup, Fra Ivan Tomko Mrnavić, u knjizi štampanoj god. 1632. u Rimu pod natpisom: „Indicia Vetustatis et Nobilitatis familiae Marciae Vulgo Marnavitiae, per Jo. Tomcum ejusdem gentis collecta” etc. (v. od Ivana Kukuljevića u „Arkivu za povjestnicu jugoslavensku“ knj. IX, str. 242.—265. i u Rady Jugoslavenske Akademije, knj. HHHŠ, Armina Pavića sastav: „Ivan Tomko Mrnavić,” a naime str. 119. i 120.).
   Vjekoslav Klajić pominje u „Poviesti Bosne“ na str. 199. i 268. nota 22. dve listine od tih Tomkovih listina i kaže za njih da su sumnjive ili nešto sumnjive, no Alfons Huber u istoriskoj studiji: Die Kriege zwischen Ungarn und der Ttirkei 1440.—1443., Wien 1886., na str. 23. u noti 1. veli: „Die Urkunde Hunyadis von 1448 fiir Georg Marnavich, Grafen von Nissa, Zvornik u. s. w. ap. Kerchelich, Notitiae praelim., pag. 272 (auch Katona XIII, 634)… halten wir, wie’ialle Urkunden fiir dieses Geschlecht, fiir unecht.” [Archiv fiir Ssterreichische Geschichte, LXVIII, 1886, 181].
   I g. Čeda Mijatović, pisac dela: „Despot Đurađ Branković“ u dva dela (Beograd 1880. i 1882.) da je malo skeptik bio te da se na te lažne Mrnjavićeve listine nije ni obazreo (kao što je činio u I delu na str. 385.— 387., a u II delu na str. 13. i 142.—143.), ne bi ništa bio izgubio, a verovanje u nj i upotreba tih falzifikata potavnela je sjajnost i vrednost Mijatovićevog dela.
   Može biti, da osem Krčelića nije niko ni od ugarskih istoriopisaca ni od srpskih spisatelja imao u rukama i pročitao pomenuto gore delo biskupa Ivana Tomka Mrnjavića: „Indicia Vetustatis… familiae Marciae vulgo Marnavitiae, štampano u Rimu godine 1632. Krčelić je pročitao to delo, i Bog bi ga znao zašto je on nađene u njemu listine ispisao i mesta im dao u svom delu: „Notitiae praeliminares” bez svake primedbe o njihovoj verodostojnosti. Iz Krčelićevih Noticija preštampali su posle te listine Karačoinaja (Hungaria diplomatica etc) Kašona (Historia critica regum Hungariae) Fejer (Codex diplomaticus regni Hungariae) i ostali. A da su pisci ti čitali listine te u Mrnjavićevom delu, a naime da su pročitali Mrnjavićev istoriski uvod u tom delu, nije moguće, da na prvi pogled ne bi uvideli, da su listine te skrpljene od samoga Tomka Mrnjavića. Može biti da su gde koje od tih listina sastavljene pomoću drugih pravih bosanskih listina, drugim licima izdanim, do kojih je bosanski biskup mogao doći.
   Primetiti mi je na posletku, da je pomenuto delo Mrnjavićevo vrlo retka knjiga, do koje nije lako doći. Ja sam pre nekoliko godina sretan bio i knjigu tu pročitao, a za to sam zahvalan dobroti poznatoga Srbima g. Ašbota, iz Budim Pešte, koji mi je knjigu tu iz neke biblioteke na pročitanje poslao.
   Toliko sam hteo o listinama Mrnjavićevim u opšte da kažem; a što se epecijalno tiče one listine kralja Matije od 1. nov. 1459. g., iz koje je Subotić izveo, da je Sibinjanin Janko bio roda bugarskoga, i to kraljevskoga (carskoga), to ponavljam, da je listina ta skroz i skroz lažna listina, te prema tome i izvod Subotićev ne vredi i mora otpasti.
   Pokojni Subotić hteo je da dokaže da je Sibinjanin Janko bio roda bugarskoga. U tome nije uspeo i nije dokazao da je Sibinjanin Janko potekao od roda i plemena bugarskoga. Isti je Subotić na jednom mestu svoje rasprave i ovo kazao: Po onom što se u toj stvari danas navesti daje čini nam se, da mi Srbi i Bugari u tome (u pitanju o rodu Sibinjanin Janka) najbolje stojimo. O bugarskom poreklu Sibinjanin Janka ne može danas biti ni govora. Ostaju, dakle, sami Srbi, te nastaje pitanje: je li Sibinjanin Janko bio srpskoga porekla? To baš i onaj neznani prikazivač Karačonjijeve studije i želi da se rasvetli i dokaže.
   Pokojni Jovan Subotić trudio se god. 1847. da dokaže, i mislio je, da je dokazao slovensko poreklo Sibinjanin Janka. No da on onim što je u svojoj raspravi u korist postavljene teze naveo, nije uspeo, ili bolje, da nije dokazao bugarsko poreklo Sibinjanin Janka, to je pokazano u prvom odeljku; a jako sumnjam, da i oni navodi u njegovoj raspravi, koji govore za srasko poreklo istoga junaka imaju jače dokazne snage.
   Ali neimenovani prikazivač studije mađarskoga rodoslovca, Jovana Karačonjija, „koji, istina, ne kaže, da je Sibinjanin Janko bio stranskoga porekla, ali to izlazi samo po sebi iz onih podataka, koje je on prikupio”, taj bezimeni prikazivač želeo bi, silno želi on, da se to „kritički rasvetli,” te s toga i poziva naše „nemoderne i ako oni ne uzmognu, to da bar „moderni” istoričari dokažu srpsko poreklo Sibinjanin Janka i s tom silnom željom u grudima daje on usput tim istoričarima i neke napomene i uputstva i migove, kako bi se i kojim putem i načinom to moglo dokazati. Pravedno je, dakle, i pravično, da silna želja ta mladoga neimenovanoga prikazivača ne ostane pusta i srpski istoričari treba da odmah pristupe ka kritičkome rasvetlenju i dokazivanju srpskoga porekla Sibinjanin Janka. A to dokazati neće biti zdravo iliti jako teško, ili pravije, to će biti posve lako, pošto već iz samih onih podataka, koje je Mađar Janoš Karačonji prikupio, srpsko poreklo Jankula Hunjadskoga samo po cebi izlazi, kao što misli i nas o tom uverava neimenovani prikazivač.
   Na noge dakle, i vi matadori-penzionirci i vi mladi „moderni istoričari.
   Vi ustajte i idite i dokazujte srpsko poreklo Sibinjanin Janka, ali ja ne idem i meni f&llt gar nicht ein, da to dokazujem, i našto da se ja i s tim pitanjem mučim, kad to nije danas ni u pitanju i kad je pitanje to već poodavno rešila, ne bečka ili jedna od praških, ili hrvatska, ili kraljevsko-srpska, već baš „mađarska naučna Akademija u Budim-Pešti.
   I to taj mladi neimenovani prikazivač, koji ne zna za rad i raspravu srpskoga sina Jovana Subotića, o rodu Sibinjanin Janka, a koji je prostudirao studiju Mađara Janoša Karačonjija i srpskome svetu studiju tu prikazao, taj prikazivač velim ne zna, da je mađarska naučna Akademija dokazala, „da je Jovan Hunjadski, poznati junak u starijim i novijim narodnim pjesmama našim, poreklom Srbin iz sjeverne Albanije (stare Zete).
   Da golemoga neznanja u toga neimenovanoga prikazivača!
   No budimo iskreni, iako ću i ja biti iskren, to priznati moram, da ni sam nisam znao, da je Sibinjanin Janko bio poreklom Srbin, i to iz severne Albanije (stare Zete), dogod nisam pročitao „Osmana Ivana Gundulića“ u uzdanju Jovana Boškovića, u Zemunu, od g. 1889. i slučajno naišao u tom izdanju, str. 241., među beleškama istoriskim, zemljopisnim i mitološkim i na ovu belešku Jovana Boškovića: „Sibinjanin Janko, poreklom Srbin iz sjeverne Albanije (stare Zete), po novijim istraživanjima mađarske naučne Akademije,..“
   I što neimenovani prikazivač nije znao za Boškovićevo izdanje „Osmana“ Gundulićevog i za ovu Boškovićevu istorisku belešku u tom izdanju, to bi se mladom i u srpskoj književnosti slabo verziranome prikazivaču moglo kako tako i oprostiti, i ko može zahtevati, da prikazivač mađarske studije zna za svaku sitnu belešku mnogo plodnoga pisca Jovana Boškovića? No što taj prikazivač, pišući prikaz pod natpisom „Poreklo Sibinjanin Janka”, nije znao za novija istraživanja mađarske naučne Akademije, iz kojih se mogao uveriti i znati, da je zbilja Sibinjanin Janko bio poreklom Srbin i to iz severne Albanije, to mu niko, pa ni sami Mađari ne mogu oprostiti.
   Da ostavimo, dakle, toga srpskoga prikazivača, koji tako malo zna, na stranu, pa da pređem na Jovana Boškovića, odnosno na pomenutu belešku njegovu o „srbinstvu“ Sibinjanin Janka. U toj belešci kaže pokojni Bošković, da je Sibinjanin Janko po novijim istraživanjima mađarske naučne Akademije bio poreklom Srbin. E pa sad traži i nađi, ako možeš, onu svesku ili sveščicu, onu istorijsku raspravu, ili studiju, u kojoj se poreklo Sibinjanin Janka istražuje, i dokazuje, da je Sibinjanin Janko bio poreklom Srbin! I zar celokupna mađarska Akademija korporativno istražuje i dokazuje i zar se tako može istraživati i dokazati što? I zar i samo istoriski razred te Akademije istražuje, a ne pojedini članovi i učeni ljudi: Pište i Miške i Janoši, Pauleri, Fraknoji, Venclovi ili Marcali? Pa kad je sve to znao pokojni Bošković, što nam ne kaza po imenu onoga naučnika i junaka među Mađarima i članovima mađarske naučne Akademije, koji je dokazao, da je najveći mađarski junak, Sibinjanin Janko, poreklom bio Srbin i gde je i na kojoj je strani, ili u kojoj glavi on to dokazao? „Mađarska naučna Akademija“ širok je i apstraktan pojam, a mi bismo želeli, da saznamo čoveka od mesa i krvi, koji ume i može da piše, „da perom šara po papiru”, što „mađarska Akademija“ ne može i koji je čovek mogao samo istraživati i mučiti se istražujući i dokazujući, da ono, što nam se čini samo, da je belo, upravo nije belo već crno, ili da Sibinjanin Janko ili Jankul nije bio Ugrin ili Vlah, već baš Srbin, Srbin po poreklu, i to iz severne Albanije (stare Zete).
   Kakvu, dakle, imamo korist od onoga što je pokojni Bošković u zemunskom izdanju Gundulićeva Osmana, zabeležio o Sibinjaninu Janku, kad ne znamo, ko je od Mađara ili od pomađarenih Vlaha ili Srba u spisima mađarske naučne Akademije dokazao i na kojoj je strani toga spisa to on ne samo kazao već i dokazao ono, što Bošković kaže, da je mađarska Akademija istražila?
   I sad šta da se prvo i prvo radi? Ja mislim da bi najpre trebalo pozvati neimenovanoga prikazivača i to za kaznu, što je istrčao na sredu sa svojim prikazom, a nije znao, da je pitanje o poreklu Sibinjanin Janka već rešeno kritički i naučno, a ako bi se on oglušio pozivu, onda pozvati dokolne penzionirce i sveznalice, da oni istraže pitajući i raspitujući na sve strane onaj spis mađarske naučne Akademije, u kome je kritički i svestrano rešeno pitanje o poreklu Snbinjanin Janka i dokazano, da je Janko poreklom Srbin, kojega se otac samo izdavao za Vlaha ili Karavlaha. I kad jednom budemo imali pred sobom taj spis mađarske naučne Akademije u vernom ili dostovernom prevodu srpskom jer bar što se mene tiče, priznati moram, da mađarski ne razumem i onda nećemo odmah i slepo poverovati mađarskom ili pomađarenome piscu i raspravljaču, već ćemo najpre podvrgnuti ispitu i pretresu ono što mađarski istoričar kaže i čim i kako on dokazuje da je Sibinjanin Janko bio poreklom Srbin i tek pošto se uverimo, da nema i ne može biti dokazivanju njegovu prigovora ni s koje strane, uzviknućemo: Iljen a Mađar! pa ma ne bio on pravi Mađar, već poreklom druga koja vera, kao ni to da je na pr. d-r Vilhelm Fraknoji, ili Marcali.
   No dokle se spis taj mađarski iznađe i verno na srpski prevede i priopšti srpskome svetu, a Bog zna, da li će se pomenuti penzionirci na prikazivača sad već i ne mislim, jer znam da neće ni kročiti i dati se na tražnju i istraživanje, svojski potruditi, da uđu u trag i iznađu taj spis, i Bog zna, da li će sve ako se i potrude i oznoje tražeći sretni biti da ga nađu i verno prevesti dadu na srpski jezik, jer čini mi se, da i oni mađarski znadu i razumu onoliko koliko i ja, šta dotle da radim i kako da okončam ovaj priložak? Znam da rizikujem mnogo, ali ću ipak kazati: Prvo, da ne verujem da je Sibinjanin Janko, ili kao što se u narodnim pesmama iz starijih, najviše primorskih zapisa, koje je Bogišić u Glasniku P-o odel,, knjizi H-oj str. 28., 31., 36., 52. i 57. i u najnovijem izdanju Vukova zbornika I., 189. i V., 208. zove i nazivlje on „Ugrin Janko“, poreklom bio Srbin.
   Drugo, da ja mislim, da se to, da je Sibinjanin Janko po poreklu bio Srbin i ne može, niti će se ikad moći dokazati, pa pokušavale to dokazivati sve na svetu naučne Akademije i mimo tih Akademija svi ostali pisci i naučnici.
   Svi suvremenici Jovanu Hunjadskom i sinu njegovu, Matiji kralju, bliski pisci i svedoci kažu, da je on poreklom Vlah pa i današnji najbolji i mađarski i nemački istorici ne kažu, da je bio drugo što već Vlah poreklom. Da pomenem od tih najboljih mađarskih istorika samo Julija Paulera (v. Ungarische Revue, 1883,, str. 109… Johannes Hunyadi’s Ahnen waren unzweifelhaft, Walachen, er selbst aber war es nicht mehr weder mit dem Leib noch mit der Seele.“); d-ra Vilhelma Fraknoj-a (Mathias Corvinus, Kčnig von Ungarn 1458. 1490., Freiburg im Breisgau 1891., str. 3); a od Nemaca Alfonsa Hubera (Geschichte Oesterreichs, III., 33.—34.) i ako hoćeš Vilhelma Šmidta (Die Stammburg der Hunyade in Siebenburgen, Hermannstadt, 1865., Excurs II. Ober das Stammgeschlecht der Hunyade, od str. 64. dalje) i Čeha Piča, koji u pisanom na nemačkome jeziku delu svom „Der nationale Kampf gegen das ungarische Staatsrecht, Leipzig, 1882., (strana 146. i 159., na strani 146.—147. veli: „Der m&c.h-tigste Widersacher jedoch und der erbittertste Gegner der slavischen und đeutschen Partei war der Voivode von Transsilvanien Johannes Hunyady von den Serben seiner rumoenischen Abstammung wegen auch kurzvveg Jankul Wajda genannt….“
   A ako, pored neimenovanog onoga prikazivača, još kogod danas misli, da se iz imena onih, kojima se u latinski pisanim listinama nazivlju pretci i srodnici Sibinjanin Janka, može izvesti i dokazati srpsko poreklo njegovo, to mi je žao, što im moram da kvarim dobru volju za takovo dokazivanje napomenom, da se iz onih slovenskih imena, ako su ono zbilja slovenska imena, ne mora izvesti i time se ne može dokazati, da je Sibinjanin Janko poreklom bio Srbin.
   U hrisovuljama srpskih kraljeva i careva: žičkoj, sentostefanskoj, dečanskoj i svetoaranđelskoj pominju se Vlasi i vlaški katuni i u tim vlaškim katunima i među Vlasima ljudi s vlaškim imenima: Bun, Bunilo, Bukor, Barbat, Balda, Baldovin, Buckat, Altoman, Dajul, Vladul, Njegul, Motul, Krecul, Radul, Rašul, Surdul, Hrajul, Kapor, Fečor, Singur, Šišman, Šarban i još mnoga druga; no uz njih i među tima Vlasima i u vlaškim kutunima u srpskim zemljama pominju se četiri pet puta više drugi s čisto slovenskim ili, ako hoćete, srpskim imenima. I sad pitam: da li se zbilja može misliti, da su između tih ljudi, koji se „Vlasi” nazivlju i koji življahu u „vlaškim katunima“, Vlasi bili i vlaško-romanskoga porekla samo oni, koji nose vlaška imena, a svi ostali sa sloveno-srpskim imenima, da nisu bili vlaško-romanskoga porekla već srpskoga? I ako se zbilja tako misli, onda prekidam svaki dalji govor i dalje raspravljanje o poreklu Sibinjanin Janka i na kraju još samo mladencima i obostranim „Koljanima“ dovikujem: „Ostav’te se i okanite se istraživanja i dokazivanja srpskoga porekla“ i „Madžar Janka od Erdelj krajine”, i Arbanasa Đurđa Skender-bega, „Ivanova sina,“ jer istražujući to istraživaćete Markove konake! I zar vi nemate preča posla, ili valjada mislite, da su svakolika pitanja, na koja nailazite čitajući srpsku povest, već rešena, i da vama nije ostalo ništa za rešavanje i za podvizavanje, rešavajući još mnoga i mnoga pitanja u srpskoj istoriji? Da vam pomenem samo jedno od tih još nerešenih pitanja: Vasilije, mitropolit crnogorski, piše u Istoriji o Crnoj Gori: (Letopis M. S, knj. 68., str. 15. ili Marka Dragovića delo o tom mitropolitu, Cetinje, 1884., str. 112.), da je Stefan Crnojević godine 1421. zavladao Zetom i Crnom Gorom, da se oženio Vojisavom, kćerkom Đurđa Kastriota prozvanog Skender-bega, i da je zajedno sa Skender-begom ratovao protiv Turaka 24 godine, i da su oni u 63 boja Turke do noge potukli „kako o tome kaže ucmopin o Skenderbegu“. Istina, da Petar vladika u kratkoj istoriji Crne Gore tako baš ne kaže, ali i on kaže (v. Grlicu za g. 1835., str. 57—58.) da Stefan Crnojević, „č’feuje u vrjeme velikoga i slavnoga… Georgija Kastrjota,… kome pošiliše pomoć protivu Turakah pod načalstvom sina svoega Božidara, koega verolomni Leka Dukađin dočeka busšm na nekoemu mćstu, i ,.. ubi,…“
   I Petar Veliki pominje u gramati svojoj od 3. marta 1711. g. Georgija Kostriota Skender-bega i kako je on „na 63—64. glavnih) batalinhnj neprilgela (Turčina) na golovu pobivalg“, ali Stefana Crnojevića ne pominje, već šta više odmah dodaje: „a eželibn i protčie despotm i vladćteli stakimi že serdcami trudilisa, to nedopustilibg sebć vnevolš inaslćdnikovg svoihg vpoddanstvo:“ [Grlica, 1835, 79], No D. Milaković usvojio je i što je Petar vladika zapisao, i što je Vasilije kazao, te piše u svojoj Istoriji Crne Gore na str. 72.: Stefan Crnojević bio je sa Skender-begom sajuznik u ratu (Grlica 1835., str. 57.) a po rečima vladike Vasilija „ratovali su njih dvoica zajedno protiv Turaka 24 godine, do same smrti Skenderbegove.” Pa i A. Majkov zna, da Stefan Crnojević „u družbi s Đurđem Kastriotom Skenderbegom, kojega kćer imaše za ženu, proslavi se braneći od Turaka svoju samostalnost.” (v. u Daničićevu prevodu Majkovljeve Istorije, II izd., str. 99.)
   Nikola Vulić napisao je istorijsku raspravu: „Đurađ Kastriotić Skenderbeg“ Beograd 1892., a prof. Mih. J. Đorđević priložio je u Godišnjici Nik. Čupića, knj. XXV, o istom Skenderbegu istorisku skicu, no ja sam brzo samo prelistao i Vulićevu raspravu i Đorđevićevu skicu, te sad ne mogu tvrditi, da li i oni u njihovim kritičkim studijama pominju o onom zajedničkome vojevanju Skenderbega i Stefana Crnojevića protivu Turaka kroz 24 godine, i da su zajedno pobili Turke u 63 batalije, kao što pričaju i znadu to pomenute crnogorske vladike. I prema tome, zar ne treba rasvetliti i dokazati učestvovanje Crnogoraca i Zećana pod vodstvom Stefana Crnojevića i sina njegova Božidara u ratovima Skender-begovim protivu Turaka, i iz svega toga izvesti, da od velike one slave, koju je Skender-beg stekao ratujući s Turcima, pripada, ako ne baš polovina a ono poveći deo te slave Stefanu Crnojeviću i njegovim Zećanima i Crnogorcima, ili ako se to ničim, ni listinama, ni prvim izvorima dokazati ne može, kazati, da bi pametnije bilo, da Crnogorci celo to vojevanje Skenderbegovo s Turcima i ne spominju.. .
   Na kraju svoje rasprave isprsio se malo N. Vulić pa veli: „Mali je narod srpski, ali je do sad rodio mnogo junaka, mnogo velikih ljudi. Prelistajmo svetsku istoriju, i svakom junaku drugog kog naroda moći ćemo naći suparnika (?) i u svome. Među tima jedno od prvih mesta zauzima i junak naše teme Đurađ Kastriotić Skenderbeg Pa zar da se ne ponosi njime srpska istorija? [str. 298].
   A prof. Mih. J. Đorđević, nzjnoviji pisac istoriske skice pod natpisom „Đurađ Kastriotić – Skenderbeg,” kako se osećao, kad nemajući drugog posla počeo pisati tu skicu i šta on veli? Profesor taj veli: „U ovim burnim danima, u danima opšteg meteža i grabeža na Balkanu, neće biti na odmet ni nama Srbima, da malo pažljivije prelistamo istoriju Balkanskog poluostrva i da u njoj podvučemo sva ona mesta, na kojima se vidi pečat srpckog duha i imena. Iščupaću nešto ljutito dalje veli profesor, iščupaću sada jedan listak iz te velike knjige da ga pročitam srpskoj omladini, listak na kome je napisano ime čuvenoga Srbina, Đurđa Kastriotića Skender-bega. A taj listak jeste jedan od svetlijih listova ne samo u toj knjizi već i u knjizi celoga sveta.“ [str. 117]. I odmah na drugoj strani te skice oduševljeno kliče g. profesor: „I baš u vremenu, kada se Rimpape samo Bogu moljahu i svečane litije držahu, e da bi Svevišnji zaštitio hrišćane od turske sile, javljaju se na pozornici svetskoj dva čoveka, dva „bedema Jevrope,“ od kojih jedan zaklanjaše zapad, a drugi sever Balkanskog poluostrva. To behu dva proslavljena viteza: Đurađ Kastriotić – Skenderbeg i iz narodnih pesama poznati nam Sibinjanin Janko – Hunjadija. Za prvoga se, danas, pouzdano (?) zna, da mu je u žilama tekla srpska krv, a interesantno je i ono narodno predanje koje to isto tvrdi i za drugoga i to dole ispod linije, u napomeni, veli profesor, da je „Hunjadija u stvari bio Rumun po rođenju, a Mađar po vaspitanju.“ I kad je Jovanj Hunjadski u stvari bio Rumun po rođenju, a Mađar po vaspitanju, zar bi pogrešio ko jako kad bi rekao i za Đurđa Kastriotića, da je bio Arbanas po rođenju, sin Arbanasa Ivana Kastriota, i da po vaspitanju zacelo nije bio Srbin, već drugo nešto. I ako je u žilama njegovim bilo nešto i od srpske krvi, to je bila samo tanka krv, koja ne odlučuje u pitanju: kojeg je roda i naroda bio ko?
   Neimenovani prikazivač uveren, da je Sibinjanin Janko bio poreklom Srbin, poziva, „moderne istoričare da samo to kritički rasvetle i dokažu, pa da se svikolici Srbi mogu i njime ponositi! Profesor Mih. J. Đorđević veli, da se danas pouzdano zna da je u žilama Đurđa Kastriota -Skenderbega tekla srpska krv bez primese i N. Vulić završuje malo gnevno s pitanjem: Pa zar da se Đurđem Kastriotom ne ponosi srpska istorija? Tako oni pitaju i kliču, a ja, tužan, opet „rušim ideale srbinske” pišući ovako.

   IZVOR: ZBORNIK ILARIONA RUVARCA, ODABRANI ISTORISKI RADOVI I, POLITIČKA ISTORIJA, ISTORIJA KNJIŽEVNOSTI, ISTORISKA GEOGRAFIJA I KRITIKA SPREMIO ZA ŠTAMPU: NIKOLA RADOJČIĆ BEOGRAD, 1934.

   Odabrao i priredio: Vojislav Ananić

   Reply

8. 10. maj 2017. u 18:03

   vojislav ananić

   N A S E LJ A

   U izdanju Srpske kraljevske akademije (Srpski Etnografski Zbornik) izašlo je, pod uredništvom Jovana Cvijića, od 1902 do kraja 1926, sa prekidom 1914—1921, 24 knjige N., i to prvih 10 pod imenom N. srpskih Zemalja, a ostale pod imenom N. i poreklo stanovništva. Uz prvih 6 knjiga izašlo je i 6 svezaka Atlasa, sa mnogim fotografijama, skicama i kartama, dok su u ostalim knjigama fotografije, skice i karte u tekstu i u prilogu. U knjigama N. ima do sada 60 radova. Dvije su Cvijićeve rasprave, Antropogeografski problemi Balkanskog Poluostrva i Metanastazička kretanja, njihovi uzroci i posledice. Najveći broj radova dali su Cvijićevi učenici i drugi suradnici. Ispitani su ovi predjeli: Okolina Beograda (2), Kolubara i Podgorica (4), Rađevina i Jadar (9), Smederevsko Podunavlje i Jasenica (19), Mlava (2), Jasenica (13), Lepenica (7), Kačer (3), Gruža (10), Levač (2), Temnić (3), Banja (17), Ljubićka sela (2), Ibar (3), Gornje Dragačevo (5), Donje Dragačevo (1), Valjevska Tamnava (8), Užička Crna Gora (19), Zlatibor (19), Zaglavak (9), Poljanica i Klisura (3), Vranjsk a Pčinja (2), Krajište i Vlasina (18), Skopska Crna Gora (3), Južna Makedonija (10), Tikveš i Rajec (17), Mijaci, Gornja Reka i Mavrovsko Polje (20), Srednje Polimlje i Potarje (1), Drobnjak (1), Vasojevići u crnogorskoj granici (2), Vasojevići u turskoj granici (3), Kuči (4), Bratonožići (6), Riječka nahija (7), Boka (9), Plavsko-gusinjska oblast, Polimlje, Velika i Šekular (10), Crnogorsko Primorje i Krajina (11), Malesija (15), Bjelopavlići i Pješivci (15), Zeta i Lješko Polje (23), Stara Crna Gora (24), Višegradski Stari Vlah (2), Bilećke Rudine (2), Šuma, Površ i Zupci (2), Sarajevska okolina (5), Hercegovina (6), Kupreško, Vukovsko, Ravno i Glamočko Polje (13), sela parohije Krnjeuše (13), Bjelajsko Polje i Bravsko (20), Pounje u Bosanskoj Krajini (20), poluotok Rat (11), Dubrovnik i okolina (23), sjeverodalmatinski otoci Pag, Rab, Vir (23). Najzad, na osnovu arhivske građe, izrađeni su ovi radovi: Srpska naselja u Rusiji Nova Srbija i Slavenosrbija. (14), Migracije Srba u Hrvatsku tokom 16, 17 i 18 stoljeća (16), Uskočke seobe u slovenske pokrajine (18), Migracije Srba u Slavoniju tokom 16, 17 i 18 stoljeća (21), Arhivska građa za naselja u Srbiji u vreme prve vlade kneza Miloša. (22).

   B . Drobnjaković

   IZVOR: prof. St. Stanojević, NARODNA ENCIKLOPEDIJA SRPSKO-HRVATSKO-SLOVENAČKA, III KNJIGA , N—R, IZDAVAČ: BIBLIOGRAFSKI ZAVOD D. D. ZAGREB, GUNDULIĆEVA 29 ZASTUPA DR- ERIK MOSCHE, MIHANOVIĆEVA ULICA 1, 1928.

   Reply

9. 8. avgust 2017. u 11:37

   vojislav ananić

   Busije je prigradsko naselje u beogradskoj opštini Zemun. Formirano je 1997. godine kada je gradska opština Zemun (Beograd) prodala zemljište (1.300 placeva) za relativno nisku cenu uglavnom izbeglicama iz Hrvatske i BiH posle operacije Oluja, iako područje nema infrastrukturu i nije planirano za urbanu gradnju.
   Pošto su stanovnici počeli da legalizuju svoje kuće, odlučeno je da će se uvesti plan za Busije u 2007. godini. Godine 2006. izgrađen je put, autobuska linija 702 Busije – Batajnica i crkva. U 2009. godini počela je sa radom i ambulanta. Od Aprila 2008. do jula 2012. u Busijama je radila lokalna radio stanica Radio Busije. Od 2009. godine se povodom Svetskog dana izbeglica održava i kulturno-sportska manifestacija pod nazivom Krajiški otkos’. Posetioci imaju priliku da uživaju u nastupima kulturno-umetničkih društava kao i u takmičenjenjima u sportskim igrama kao što su: bacanje kamena sa ramena, povlačenje konopa, obaranje ruku, takmičenje u kosidbi i slično. Cilj manifestacije jeste očuvanje kulture, običaja i tradicije Srba Krajišnika.
   Jedna od karakteristika naselja je da ulice nose nazive po znamenitim ličnostima iz krajeva iz kojih su doselili njegovi stanovnici, kao što su: vladike Sv. Sava Trlajić i Simeon Zloković, pisci i hroničari Nikola Begović, Manojlo Grbić, Milan Radeka, Adam Pribićević, Stanko Opačić – Ćanica, dr Stanko Korać, Mirko Korolija, Ognjeslav Utješenović Ostrožinski, slikar Živko Stojsavljević, vojskovođa Svetozar Borojević i drugih. Zanimljivo je da stanovnici ovog naselja i dalje radije upotrebljavaju brojčane nazive ulica.
   Procenjuje se da Busije imaju oko 5.000 stanovnika (2008), od kojih su oko 80% izbeglice iz Hrvatske i BiH.

   Od sremske oranice do modernog gradskog naselja

   REPORTAŽA, “SRPSKO KOLO”, april 2017. PIŠE: SVETOZAR DANČUO

   Brojne su specifičnosti koje beogradsko naselje Busije izdvajaju od sličnih gradskih naselja. Pored onih već dobro poznatih da je to najveće krajiško, odnosno „izbjegličko” naselje u Srbiji i s najvećim natalitetom u gradu, ovo naselje je među rijetkim koje zna i tačan datum svoga nastanka. A Busije su rođene 23. januara 1997. godine. Toga datuma u Zemunskim novinama objavljen je konkurs za dodjelu placeva izbjeglicama. Tri stotine hektara u katastarskoj opštini Ugrinovci je rasparcelisano u 1.300 placeva. Prve prijave za kupovinu placeva na šalter Opštine Zemun predate su na praznik Svetog Save 27. januara 1997. godine. Za mnoge ovo će biti i više nego simboličan dan.

   Sabor svih Krajišnika svijeta

   Kako se naselje širilo i povećavao broj stanovnika, tako je nekako rasla potreba za druženjima, da se ne zaboravi stari kraj i običaji, da se nađu nekadašnje komšije, sada raseljene po cijelom svijetu. U početku su to bila spontana okupljanja, a danas je sve više organizovanih. Najstarija manifestacija u Busijama je hramovna slava Sv. Ćirilo i Metodije 24. maja, u početku u glavnoj ulici, a od 2004, kada je otpočeta gradnja crkve i parohijskog doma, u porti hrama i okolnim ulicama. Za hramovnu slavu, pogotovo kada praznik dođe u vrijeme dana vikenda, znalo se u Busijama okupiti i do 10 hiljada ljudi. Danas je to sigirno najveći skup Krajišnika. Dolaze gosti iz cijele Srbije i regiona, ali i iz Zapadne Evrope, pa čak i „preko okeana” – iz Amerike, Kanade i Australije. Za ovogodišnju busijsku slavu iz Čikaga planiraju da dođu Anka i Pero Vlajnić. Oni su dvije decenije stanovnici ovog američkog grada, ali od prije jedne deceniju i Busija. U ovom naselju kupili su i uredili kuću, a u Srbiju najrađe dolaze baš u maju jer tih dana mogu da susretnu prijatelje i komšije koje nisu vidjeli godinama. Vlajnići inače nisu zaboravili i rodno selo Sjeničak kraj Karlovca, pa su sa sinovima Dušanom i Željkom organizovali nekoliko uspješnih akcija u Americi i sakupili donacije za obnovuHrama Svete Petke u tome mjestu na Kordunu, a na njihov prijedlog upravo je Sveta Petka i slava Kordunaša u Čikagu – „najsrpskijem” gradu u Americi. Običaje starog kraja žele da prenesu i na unučad, Žaklinu i Milana, koji su se uključili u folkorne sekcije koje djeluju pri srpskim hramovima u Čikagu.

   Jubilej donosi i velika nadanja

   Teritorijalo Busije su povezala dva beogradska naselja Batajnicu i Ugrinovci. Pored hiljadu izgrađenih kuća na tzv opštinskim placevima još toliko kuća je izgrađeno na „privatnim” placevima duž ugrinovačkog puta i u obodnim dijelovima naselja. Busije su povezane asfaltnim putem i sa susjednom Novom Pazovom. Ulice u Busijama su pravilne širine, 16 i 12 metara, i više od trećine ih je asfaltirano. Od infrastrukture valja napomenuti gasovod koji čeka priključenje na mrežu, telefonska infrastruktura, a u naselju su i dva kablovska operatera, u parohijskom domu je zdravstvena stanica, a od prošle godine i pošta, tu je i nekoliko marketa i specijalizovanih prodavnica, kao i restorana i kafića. Aktivna je i mala privreda, kao što su automehaničarske radionice, stolarije, konfekcije, pekare i druge. Najveći svoj trenutni problem Busije djeli sa sličnim naseljima u Sremu – to je kanalizacija. Podzemne i oborinske vode i brojne septičke jame sve više zadaju glavobolja u vrijeme proljetnih i jesenjih oborina. Gradskom linijom 702 naselje je povezano sa Batajnicom, a pošto je dobar dio zaposlenih vezan u industrijskim zonama u Dobanovcima, Surčinu i drugdje predlažu da se do Busija produže linije koje saobraćaju do Ugrinovaca – 603 od Ledina ili 711 od Novog Beograda. Očekivanja stanovnika Busija su da će povodom jubileja – 20 godina postojanja naselja sve ulice biti asfaltirane.Jubilej Busija obilježava se i na društvenim mrežama, tako je otvorena stranica na Fejsbuku: http://www.facebook.com/busijedvedecenije.

   „Izbjegličke” manifestacije

   Za slučaj da se baš godišnji odmor ne uspije uskladiti sa Busijskom slavom, Busije obiluju i drugim brojnim maniifestacijama, pa je naselje postalo i centralno mjesto dešavanja vezanih za izbjeglice i njihove običaje. Krajem maja svake godine u organizaciji KUD-aĆirilo i Metodije u porti istoimenog hrama održava se smotra foklora Stazama naših predaka na kojoj se zna okupiti i do desetak KUD-ova iz cijelog regiona. Svi oni prikazuju dio pomalo već zaboravljenih običaja, igre, pjesme i tradicije iz srpskih krajeva bivše Jugoslavije koji su danas skoro poptuno opustjeli.Svjetski dan izbjeglica u Srbiji se obilježava centralnom manifestacijom Krajiški otkos, koja se takođe održava u Busijama. Okosnica ove sportsko-kutlurno-zabavne manifestacije je takmičenje u košnji na tradicionalni način, takmičenje u pastirskim i drugim vještinama, nastup pjevačkih i folklornih grupa, izložbe rukotvorina i krajiških slikara kao i nastupi krajiških pjesnika i pisaca.Zavičaju u srcu te nosim naziv je manifestacije koju u septembru organizuje KUD Petrova Gora – Kordun a na kojoj se kroz igre, običaje i izvorne pjesme prisjetimo zaboravljenih velikana sa Korduna Save Mrkalja, Milana Vujaklije i drugih.Pored navedenih manifestacija u naselju se održavaju brojne promocije, pjesničke večeri kao i zavičajna druženja Banijaca, Kordunaša, Dvorana, Dalmatinaca, Slavonaca, Sjeničaraca i drugih. Većina ovih događaja dešava se u prostorijama mjesnog hrama, odnosno u parohijskom domu ili u njegovoj porti.

   KRST SABRAO KRAJIŠNIKE: Crkva Svetog Ćirila i Metodija postala je ne samo simbol Busija nego i saborno mjesto Krajišnika u raznim prilikama.

   DAN SJEĆANJA

   Prošle godine u Busijama je 4. avgusta održana državna komemoracija Dana sjećanja na stradanje Srba u Hrvatskoj kojoj je prisutvovao državni vrh Srbije i Republike Srpske. Spomen-česma kod crkve je i mjesto gdje se polažu vijenci za poginule i stradale u ratu u Hrvatskoj a čiji grobovi su još uvijek nepozanti ili im se zbog sigurnosti ne smije doći.

   Dobro se sjećamo početka u Busijama. U opštini smo podnijeli zahtjev i nekoliko mjeseci živeli u neizvjesnosti čekajući da li smo dobili plac jer zainteresovanih je bilo jako puno. Nekako istovremeno dobijamo rješenje iz opštine i useljeničku vizu za Kanadu. Plac koji smo „dobili”, veličine šest ari, morali smo da platimo devet hiljada dinara, što je tada iznosilo oko 2.5 hiljade njemačih maraka. Vremena nismo imali jer nas je čekalo još jedno preseljenje, a morali smo da počnemo sa gradnjom jer je u rješenju pisalo da se u roku od tri godine mora napraviti kuća. Na Busije smo u proljeće 1997. godine došli među prvima, još su geometri razmjeravali i ukopavali međaše, prošao je i gredelj koji je trasirao „ulice”, prisećaju se Milka i Branko Manojlović, koji već dvije decenije žive na relaciji Kanada–Busije. Naš prvi objekat bio je sto. Udarili smo četiri kolčića i od dasaka napravili ploču. Imali smo gdje da sjednemo i ručamo, zatim smo iskopali bunar i stavili ručnu pumpu za vodu. Gradnja je mogla da počne. Bogami teško. Malter i beton smo miješali ručno u povećem drvenom koritu sa lopatom i motikom. Kada je trebalo dovesti materijal, padne kiša, kamion se zaglavi i istovari blokove gdje se zatekne. Nije nam preostajalo drugo nego da ih vozimo u tačkama ili nosimo daske na remenu do gradilišta. Za pijesak nas je i poslužilo vrijeme. Kako je rasla kuća, tako je i trava, suncokret i drugo raslinje. Kada bismo dolazili do „svoje” kuće, znali smo zalutati jer se nije vidjela od visoke trave. Često smo auto čupali iz blata i kući dolazili prljavi, doslovno „od glave do pete”. Ali tada je nekako bilo elana, komšije iz „starog kraja” dolazili su iz izbjeglištva iz svih krajeva Srbije da nam pomognu. I nepozvani. Toga ljeta kuću smo stavili pod prvu ploču i otputovali za Kanadu. Takva nas je čekala skoro 10 godina dok smo malo sakupili novaca da je dovršimo i uredimo. Svake godine sada dolazimo, i naša djeca i naši prijatelji. Tu smo unuci održali i svadbu. U Busijama se osjećamo „među svojima”, ističu Manojlovići porijeklom sa Korduna.

   2.500 MARAKA ZA PLAC

   Većina naših sagovornika ističu da počeci u Busijama nisu bili laki, ali još teže je bilo stanovati u izbjegličkim centrima ili u neuslovnim podstanarskim objektima u kojima je kirija rasla, a novca bilo sve manje. Teško je bilo namaknuti i 2,5 hiljade njemačkih maraka za plac. Ipak da bi se „dočepali svog komada zemlje”, posegli su za zadnjim dinarom koji su donijeli sa sobom ili zaradili kopajući po vojvođanskim poljima i radeći na građevini. Nekima je pomogla i rodbina iz inostranstva. U opštini su tada obećavali da će sredstva od „naknade” za plac, a radilo se o više od tri miliona
   maraka koliko je tada opština samo od Busija inkasirala u svoju kasu, biti utrošena u
   urbanističke planove i gradnju infrastrukture. Tada je asfaltiran ulaz u naselje sa puta Batajnica–Ugrinovci i dovedena pijaća voda do „centra”. Ostala infrastruktura postala je još jedna briga stanovnika Busija u kojima su se već te godine prvi stanovnici doseljavali u kuće pod jednom pločom ili „privremenim krovom”. – Kada sam u zimu došao da obiđem plac, zatekao sam zaleđeno jezero po kojem su se klizala djeca. Osim toga, čekalo me još jedno iznenađenje: za vodovod i elektromrežu valjalo je dati još 500 maraka. Gradnju sam počeo tako što sam izdigao temelje kuće kako bi se što više „izvukao” iz te vode i blata. Preselili smo pod privrmeni (kosi) krov. Tu su nam rođeni Aleksandar, Marija i Milovan. Očekivali smo da će naselje dobiti školu, kako nam djeca ne bi morala putovati u Batajnicu. Međutim, još koja godina pa će i njihova „mala
   matura”. Ipak i dalje se nadam da će nam najmlađe dijete barem jedan razred završiti u našoj školi, ovdje u Busijama, očekuje Petar Vujatović, porijeklom iz okoline Knina.

   NEDOSTAJE ŠKOLA

   Slične želje imaju i Jokići, Petrove komšije iz „starog” i u „novom” kraju. Jokići su porodica sa četvoro djece i petoro „đaka”. Peti đak je „đed” Stojan, koji je, kako su djeca stasavala za školu, bio njihov vjerni saputnik do i od škole u Batajnici i brinuo o njihovoj sigurnosti. Samo u njihovoj polovini ulice nabrojali su nam 21 dijete kao argument neophodnosti da Busije dobiju i vrtić i školu.Jokićeva komšinica Mira Lončar nas podsjeća kako je njen sin, na prelazu vijekova, do „ugrinovačkog” autobusa na
   putu do škole gazio po snopovima trave i kukuruzovine kako ne bi ugazio u blato. Ipak, i ona se nada da će, pokazajući nam unučad, naselje dobiti osnovnu školu koja bi trebalo da nosi naziv po srpskom filologu Savi Mrkalju, koji je porijeklom iz Sjeničaka,otkuda i Lončari. Mira nam priča kako je tačkama išla po pijaću vodu na česmu u „centru”. A struja? – U početku nam je svijetila petrolejka i svijeće. Do cetra su ljudi uspjeli da dovedu struju plaćajući za priključak i po nekiliko hiljada maraka. Mi smo kablovima od njihovih kuća, skoro kilometar, doveli struju za dve sijalice i frižider. Bilo je interesantno vidjeti kako preko kuća i štapova vise kablovi kao paukova mreža. Tada smo sve to sa lakoćom podnosili, svaki dan je oživljavalo neko novo gradilište, „nicale” su kuće, ljudi doseljavali, naselje se širilo. Gradilo se i pjevalo, prisjeća se Mira.

   STRUJA I ASFALT

   Sredstvima Norveškog savjeta za izbjeglice izgrađena je elektro-mreža. Kroz glavnu ulicu sproveden je dalekovod, postavljene trafostanice, po sporednim ulicama razveden niski napon, čak su postavljene i sijalice za javnu rasvjetu. Ali, biće potrebno još nekoliko godina da bi naselje i „zasvijetlilo”, odnosno da bi se napravio i priključni dalekovod od Ugrinovaca, koji je bio „zapeo” oko rješavanja imovinskih odnosa za zemljište preko kojeg je prelazio. Struja je konačno zasjala 2004, a već sljedeće godine asfaltiran je prvi prsten i krenuo gradski autobus 702. Mnogi su to baš i čekali i preselili se u započete kuće tako da se tih godina broj stanovnika u Busijama skoro udvostručio. Te godine osveštani su temelji Hrama Svetog Ćirila i Metodija, koji je završen 2006. godine kada su osveštani i temelji za parohijski dom u kojem je početkom 2009. otvorena ambulanta. Crkva je bila i prva institucija u naselju.

   Kuće se gradile „golim rukama” uz pjesmu i pomoć komšija.

   PRVI ŽITELJI 19. ULICE

   Kovrlije, porijeklom sa „tromeđe”, bili su krajem 1998. godine prvi naseljenci u 19. ulici, koja sada nosi naziv po njihovom zemljaku, slikaru Živku Stojsavljeviću. Gradili su doslovno ciglu po ciglu sa stovarišta iz Bataijnice pa preko polja na ramenu znali su donijeti i cio prozor. – Moji roditelji Lazo i Mika i brat Bobo stanovali su u kući samo pod pločom, nije se imalo ni za kosi krov. Preko zime na plafonu se hvatalo inje, a na proljeće druga napast: voda i blato. Kuća je bila u sred jezera! Do praga smo dolazili preskačući preko cigli i kamenja. Još nisu zacijelile ratne rane, a desilo se bombardovanje 1999. godine. A ovdje nam je prvi „komšija” batajnički aerodrom. Nijedna noć ni dan nisu protekli bez bombi. Iz ove kuće u Busijama moji roditelji su otišli na posljednji počinak, daleko od rodnog kraja, sa sjetom se prisjeća Đuro Kovrlija.Mira Lončar se nada da će unuk ići u školu u Busijama. Urbanistički plan za Busije usvojen je 2007. godine, a sljedeće godine ulice dobijaju nazive po znamenitim Krajišnicima kao što su književnici Stanko Korać, Mirko Korolija, Ognjoslav Utješanović Ostrožinski, Adam Pribićević, Bogdan Stojsavljević i Stanko Opačić, sveštenici i hroničari Manojlo Grbić, Milan Radeka i Nikola Begović, episkopi Sava Trlajić i Simeon Zloković, slikar Živko Stojisavljević, vojskovođa Svetozar Borojević i drugi

   Reply

10. 22. avgust 2017. u 05:15

    vojislav ananić

    Dobanovci

    Na osnovu podataka da se u popisu iz 1546 god pominje i pop Ostoja može se zaključiti da su Dobanovci već tada imali svoju pravoslavnu bogomolju. O izgledu crkve nema podataka, ali se može pretpostaviti da se nije mnogo razlikovala od kuća koje su bile ili ukopane u zemlju ili sačinjene od catme (blatom oblepljenog pruća) ili od drveta.
    Pisani izvori iz 1583. pominju Dobanovce kao selo u zemunskoj nahiji. Do sledećeg pomena u pisanim izvorima će proći nešto manje od 100 godina, jer ga srećemo tek 1680. godine pod imenom Dubaizo, a 1689. pod nazivom Dubanizo.
    Nove okolnosti koje nastaju sa Velikom seobom Srba pod Arsenijem Čarnojevićem 1690. godine, odražavaju se na kulturno-istorijski, kao i religiozni život Srema i samih Dobanovaca. U najskorijem periodu, već 1708. godine osnovana je mitropolija sa sedištem u manastiru Krušedolu, koja je 1713. preseljena u Sremske Karlovce. čijoj eparhiji i danas Dobanovci, pripadaju. Značajno je pomenuti da su doseljenici iz Srbije preneli sa sobom na novu teritoriju svoje svetinje i dragocenosti, među kojima si bile mošti svetitelja, rukopisne knjige, crkvene utvari i dr.
    U više mahova naselje se u periodu od 1713. do 1716. godine pominje kao naseljeno, a sa sadašnjim nazivom, Dobanovci se pominju, kada je Austrija 1716. godine zauzela istočni Srem i na zatečena naselja je razrezala svoj porez. U tu svrhu je već 1717. izvršen popis postojećih naselja u tom delu Srema, a iz kaga saznajemo da u Dobanovcima ima samo 20 domaćinstva. Petnaest godina kasnije ih ima 30 i od tada je broj domaćinstva stalno rastao, tako da već 1751. godine selo ima 100 domaćinstva.
    Crkva, posvećena Svetom Nikoli bila je sagrađena 1732 god. Zidovi te crkve bili su sačinjeni od pletera, svod od dasaka a krov od šindre. Crkva nije imala zvono. Dobanovci su tada već bili jaka parohija sa dva sveštenika i crkvenom upravom. Na mestu pomenute crkve je 1753. godine sagrađena nova.
    Prilikom iskorporacije sela u granicu 1766/67.godine, u zapisniku stoji da u selu ima 5 zanatlija i 2 trgovca odnosno osim seljačkih kuća postoji i jedna krčma, jedna mesnica i jedna vetrenjača. Ovaj period razvoja u nauci o društvu se, prema tehnološkom kriterijumu, naziva agrarni, preindustriski period i nauka o društvu ga ocenjuje kao period u kome preovladava stanovništvo zaposleno u poljoprivredi kao glavnoj oblasti privrede. Zanat, manifaktura i prosta seoska industrija koju u Dobanovcima pokreće vetrenjača, drugde vodeno kolo, najviši su privredni domet ovog vremena. Od pomenutih pet zanimanja, po iskazu najstarijih stanovnika sela, a na osnovu predanja njihovih predaka, dva su mogli biti kolari, dva kovači a jedan opančar. Za druge zanate tada nije bilo iteresa. Naselje je nedosmisleno bilo tipa-selo u kome se pojedinci i grupe mahom srodničke, u uslovima nerazvijene podele rada povezuju u malu lokalnu zajednicu. U njoj se članovi porodice bave poljoprivredom, stanuju u zajedničkoj porodničnoj kući i međusobno i sa prirodom stupaju u primarne odnose stvarajući pritom i osobene obrasce verovanja, mišljenja, delanja i ponašanja tzv. tradionalističku zatvorenu seosku kulturu, seoski mentalitet, seoski način života uopšte. Broj domaćinstava uvećao se do 1781. godine kada ih je bilo 180, od kojih 4 svešteničke. 1811.godine je zabeleženo 188 domaćinstava i 1504 duše.
    O administrativnoj pripadnosti sela pre turske vlasti ne može se ništa zaključiti jer je Sremska oblast često menjala gospodare. Zna se da je u vreme osmanlijske uprave, selo bilo u sastavu Zemunske nahije. Prvih godina austrijske vladavine Dobanovaci su podpadali pod Dvorsku komoru, 1728.godine dospeli su u sastav Zemunskog a 1745. Vojačkog spahiluka. Do ukidanja granica su kontinuirano pripadali vojnoj granici, Surčinska četa. Po ukidanju granice ušli su u sastav Zemunskog sreza.
    Početkom 18. veka još se ne regristuju elementi procesa širenja gradskiih obrazaca mišljenja, delovanja i ponašanja odnosno gradskog načina života iliti urbanizacija sela. Stanovnici sela su se bavili uglavnom zemljoradnjom, ratarstvom i manje uzgajanjem stoke. U tom periodu iz mesta Tolinci prelazi veći broj stanovnika. Selo je tada pripadalo zemunskom vlastelinstvu i vlastelinstvu Vojka. Sredinom 18. veka u selu je obrađivano 102 jutra zemlje, a 80 jutara je bilo senokosnih livada. Gajeno je 40 konja, 50 volova, 20 krava, 14 svinja, 30 ovaca i koza. Selo je 1736. godine imalo 26 domova čisto srpskih a već 1756. godine 100 domova, 1774. godine 158 domova, 1791.godine 173 doma sa 1411 duša. Iz opisa crkve, sačinjenog u Dobanovcima 7. Aprila 1792.godine, vidi se da je inventar bio impozantan, dok se sama crkava nalazila u lošem stanju. Nova pravoslavna crkva, koju Dobanovčani posvecuju sv.Nikoli a koja i sada postoji i koja je stavljena pod zaštitu države, sagradena je 1803/4 god. od tvrdog materijala. Hram je živopisan 1842. godine kada je izgrađen i ikonostas, delo Petra Coratanovačkog. Škola u Dobanovcima počinje sa radom krajem 18.veka.
    Početkom 19. veka, selo dobija nove stanovnike koji se doseljavaju iz Srbije, Like i Korduna. Takođe, počelo je od strane vlasti, naseljavanje znatnog broja nesrpskog življa. Podaci iz 1905. godine govore da je u selu bilo 600 domaćinstava, od toga 380 srpskih i 220 nesrpskih. U prvoj polovini 19. veka, u Dobanovce se naseljavaju Nemci kao i prve slovačke porodice iz Bačke tj. Kisaća i Bačkog Petrovca, Gložana. Većinom je bilo zemljoradnika pa najviše su i došli zbog jeftine i plodne zemlje. 1900. godine u Dobanovcima živi oko 200 Slovaka. 1907. godine Slovaci podižu svoju Slovačku evangalističku crkvu u centru mesta dok su do tada imali zajedničku službu sa Nemcima evangelistima. 1908. godine otvara se slovačko odeljenje pri osnovnoj školi i dolaze prvi slovački učitelji. Dolaskom Nemaca otvara se i odeljenje za nemačku decu. 1908. godine četvororazredna osnovna škola pretvara se u petorazrednu i otvara se učiteljsko mesto za učitelja Slovaka.
    1935. godine u Dobanovcima je živelo 3000 Srba, 500 Slovaka, 560 Nemaca i 90 Cigana.
    Posle rata Nemci su se iselili a broj stanovnika je naglo rastao tako da je 1961. godine bilo oko 5000 stanovnika a 1981. oko 9000. Veliki broj doseljenih je bio sa juga Srbije iz Pirota i Vranja. Posle raspada SFRJ i ratova u Dobanovce se doseljavaju ljudi iz Krajine i Bosne tako da 2001. godine mesto broji preko 10000 stanovnika.
    Danas Dobanovci pripadaju gradu Beogradu i novoj gradskoj opštini Surčin. Urbano je naselje sa skoro svim potrebštinama i relativno razvijenom industrijom, poslovnim prostorom i građevinskim zamljištem ali i velikim nedostacima i manama. U naselju postoji pošta, banke, trgovine, osnovno škola sa oko 800 đaka, obdanište, dobrovoljno vatrogasno društvo, dva folklorna društva, društvo žena, udruženja golubara, konjički klub, fudbalski klub, biblioteka i književni klub, klub penzionera, plesna škola, kuglana, stonoteniski i košarkaški klub, kuglana, Srpska pravoslavna crkva sa dva paroha, Slovačka evangelistička crkva, Adventistička crkva, Nazarenska zajednica…
    Izvor: Internet

    Reply