Poreklo prezimena Zivgarević

Rod Zivgarevića potiče iz Istočne Srbije ili iz Bugarske. Jedna njihova familija sa Vitoševićima u Orahovcu je u srodstvu, odnosno, oni su Vitoševićima ujaci, pa se i sada tako oslovljavaju.
Porodično ime su dobili po ralu /drvenom plugu/ koje je njihov prvi predak–doseljenik nazivao “ziv”, jer po kazivanju Zivgarević Nikole iz Velike Hoče, ralo–ralica se tada na bugarskom nazivala tim imenom – “ziv”, a kasnije dodato je gar, odnosno “Zivgar”. Seljani su njegove potomke dugo nazivali “Zivgarima”, pa otuda Zivgarevići. Zivgarevići su bili vrlo bogati, ali i preki, pa su se često sukobljavali sa muslimanima u Hoči i iz susednih sela. Zbog toga su njihove kuće više puta paljene i pljačkane. Zbog takvih nasrtaja Zigarevići su se rano selili u druga mesta.

U Izveštaju Crvenkovića zapisano je gazdinstvo Petka Zivgarevića sa 5 čeljadi, 7 karlica njiva i 8 motika vinograda.

U leto 1966. godine zatečena su dva gazdinstva: Zivgarević Nikole Života sa 4 člana i Zivgarević Krste Trajka sa 10 ukućana ili 14 lica ukupno.

Po kazivanju Zivgarević Nikole /76 god./ više Od 10 kuća ovoga roda je krajem turske vladavine iseljeno. U Prizrenu su potomci Zivgarević Pante /2 kuće/, Zivgarević Krste /12 kuća/ i Zivgarević Milana. Tri porocice su, da bi izbegle krvnu osvetu, promenile prezime i prebegne u Prokuplje. To su sada 5–6 domaćinstava koji potiču od Zivgarević Stevana. Oni nose prezime Stevanović i potomci su Mijini, Stevanovi, Milanovi i Genini. Od ovoga roda potiču i Petar Janković koji živi u Bugarskoj i Slobodan Janković, u Beogradu. Stevanovići žive i u Kuršumliji i Nišu.

Krajem 1800. godine izbegli u Prokuplje. U ovom kraju promenili prezime. Od Zivgarevića potiču Vukašinovići u selu Mađere (opština Prokuplje) i Stevanovići u Prokuplju.

U selo Mađare (danas Mađere) kod Beloljina /Prokuplje/, posle 1873. godine, doseljena su dva brata Zivgarevića, Andrija i Marko. Njihovi potomci sada žive u 35 domaćinstava, ali je većina raseljena. Oni žive u sledećim mestima: Mađere, Beloljin, Prokuplje, Beograd, Inđija, Zaječar, Bujanovac, Niš i Kuršumlija.

Od Zivgarevića u selu Mađere su i Vukašinovići, koji slave Sv. Nikolu.

U Arhivu Srbije u Beogradu sačuvan je dokument od 5. juna 1885. godine u kome je opisano kako je horda Arbanasa od tri,
odnosno pet, barjaka divljački jurišala na jednu jedinu kuću Đurđa Zivgarevića Vukašinovića u Velikoj Hoči i srušila mu kuću i uništila celo imanje. Barjak su sačinjavali svi odrasli muškarci sa oružjem iz 40–50 porodica iz okolnih sela. U jednom izveštaju stoji: „u mesecu oktobru 1897. godine više Arnauta srušiše crkvu hočansku i odnesoše sve što u njoj nađoše”. Ljub. H. Spasić, učitelj iz Velike Hoče, objavio je 1900. godine u Carigradskom glasniku, koji je izlazio na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu u turskoj prestonici Carigradu, kraći opis tri očuvane crkve, ostatke ostalih crkvina i vinicu u kojoj su smeštene kace i burad sa sipanje grožđa”.

U jednom drugom izvoru, ovaj rod se naziva rod Zivgarevića Vukadinovića.

“Da bi izbegli krvnu osvetu i kada su im zbog “krvi” muslimani iz susednih sela, okupljeni u dva bajraka, najpre opljačkali, a potom i zapalili kuće i imanja, više domaćinstava familije Zivgarevića-Vukadinovića je prebeglo u Prizren, a kasnije i u druge gradove slobodne Srbije: Prokuplje, Kuršumliju, Niš i okolna sela. Sada u selu Mađare k0d Beloljina ima nekoliko kuća ovoga roda, dok ih je u Prokuplju 5 kuća, ali pad drugim prezimenom — Stevanović. Njihovih potomaka ima i u Inđiji, Zaječaru, Beogradu, Nišu, Gojinovcu i drugim mestima.”

Crkva Svete Ane, majke svete Bogorodice, nalazi se u sadašnjem školskom dvorištu. Sagrađena je 1912. godine na temeljima stare crkve. Po sećanju starih Hočana, Turci su crkvu srušili sredinom XIX veka i na njenom mestu podigli džamiju. Po oslobođenju 1912. godine Srbi su srušili džamiju i trudom žiteljke Hoče Vanke Zivgarević ponovo sagradili skromnu crkvu”. Vanka je bila udova Janka Zivgarevića.

U Hoči je postojala i Zivgarevića vodenica.

Pored prezimena Zivgarević, pominje se i prezime Živgarević.

Istaknuti pripadnici roda:

Prota Stoja J. Zivgarević iz Velike Hoče svršio je trorazrednu bogosloviju u Prizrenu. Bio je učitelj u manastiru Visokim Dečanima i u Prizrenu 11 godina. Rukopoložen je za sveštenika 1890. goline. Svojim zaslugama je uspeo da postane mitropolitski namesnik, a kao sveštenk bio je vrlo vredan i cenjen u narocu. Umro je u Prizrenu i sahranjen 1923. godine.

Živgarević Danilo, jeromonah, nastojatelj Manastira Banje, Eparhija raško–prizrenska. Tokom jeseni 1915. boravio u Manastiru Ostrog. Interniran u logor Nežider.

IZVORI: Informator Nikola Vukašinović; Krsto Vitošević, Velika Hoča, Narodna i univerzitetska biblioteka; NIP “Novi svet”, Priština, 1995, str. 35, 61, 94-95, 111-112; Borisav Čeliković, Velika Hoča, biser Metohije, Centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohije Mnemosyne, Beograd, 2003, str. 43, 68 i 106; Radmila Radić, Momčilo Isić, Srpska crkva u Velikom ratu 1914 – 1918, Srpsko prosvjetno i kulturno društvo “Prosvjeta” – Gacko, Beograd – Gacko, 2014, str. 256