Stablo haplogrupe I1-Z63

4. januara 2022.

komentara: 7

Haplogrupa I1-Z63 je grana haplogrupe I1-M253. Nastala je po svemu sudeći prije oko 4500 godina u okviru kulture Nordijskog Bronzanog doba. Najvećim dijelom razvijala se među kontinentalnim germanskim plemenima i narodima, na onim područjima koja se u antičko doba nazivaju Magna Germania, a koja su obuhvatala središnju i dijelove istočne Evrope. Haplogrupa I1-Z63 je pronađena u arheogenetskim nalazima koji se povezuju sa arheološkim kulturama Gota i Langobarda. Njen današnji geografski raspored ukazuje na vezu sa tzv. polapskim Germanima, koji su kod antičkih pisaca javljaju pod nazivom  Irminones. U tu grupu spadaju Svevi i srodna im plemena, Langobardi, Alemani, Bavarci, te Angli na sjeveru. Haplogrupa I1-Z63 je svakako bila prisutna i među istočnim germanskim narodima, Gotima, Gepidima, Vandalima. Svi ovi germanski narodi mogli su ovu haplogrupu donijeti na Balkan i ostaviti je kao dio svog genetičkog nasljeđa savremenim Srbima.

Kod Srba je danas prisutno pet SNP potvrđenih ogranaka haplogrupe I1-Z63. Svi ovi ogranci nisu bliže povezani. Ovo govori da je haplogrupa I1-Z63 na naše prostore dolazila sa različitim germanskim plemenima i narodima, vjerovatno u periodima antike, pozne antike i seobe naroda.

Grana I1-PH220 je srednjovjekovne starosti. Kod Srba je uglavnom prisutna u dinarskoj migracionoj zoni. Sporadično se javlja i među Italijanima, Hrvatima, Bugarima, Albancima, ali se čini da su Srbi njena centralna populacija. Najbliže uzvodne filogenetske veze su sa testiranima iz Njemačke i Švajcarske (alemanska zona naseljavanja). Ishodište je vjerovatno u nekom od plemena polapskih Germana.

Grana I1-Y59728 je grana čija starost dopire do Bronzanog doba. Na našim prostorima ovu mutaciju nosi srpska porodica iz Pomoravlja, koja je uradila genomski test, ali je bez bližih filogenetskih veza. Slični haplotipovi su prisutni kod testiranih u Bugarskoj, koji nisu SNP potvrđeni. S obzirom na veliku starost I1-Y59728, ne čudi da je kroz razne mlađe ogranke prisutna na širokom prostoru, od Balkana do Britanije. Testirani Srbin je negativno testiran na sve ove mlađe ogranke.

Grana I1-Y16434 je srednjovjekovne starosti. Prisutna je kod krajiških Srba, pripada joj razgranati dalmatinski rod Macura. Haplotipska poklapanja, bez SNP potvrde, testirani iz ove grane imaju sa pojedinim srpskim rodovima u Hercegovini, Brdima i Polimlju. Filogenetski joj je najbliža paralelna grana I1-Y60985, koja se razvijala u sjevernoj Albaniji među gegijskom populacijom Puke i Komana. Obe grane objedinjuje mutacija Y16437, koja je nastala u periodu 5-6. vijeka n.e, očigledno na Balkanu. Daleke uzvodne veze su sa testiranim sa područja Belorusije i nije isključeno da je na Balkan ova haplogrupa došla sa nekim od istočnih germanskih naroda.

Grana I1-Y7627 je grana čija starost dopire do Gvozdenog doba. Srpski pripadnici ove grane nisu radili genomske testove, već samo pojedinačne SNP testove, tako da se ne zna kojem od mlađih ogranaka ove haplogrupe testirani Srbi pripadaju. Haplogrupa I1-Y7627 prisutna je kod Srba u Hercegovini i Krajini. Prisutna je takođe u Rusiji, Švedskoj, Italiji, Albaniji, Mađarskoj, Poljskoj.  Ovu mutaciju je moglo nositi neko od istočnogermanskih plemena.

Grana I1-FT165786, je grana čija starost dopire do Gvozdenog doba. Kod Srba je prisutna na području istočne Srbije i južnog Banata, ali i kod Srba u Krajini. Nema bližih filogenetskih veza. Najbliži su joj testirani Amerikanci engleskog porijekla, ali je ta veza stara preko 2500 godina.

Sve nabrojane grane haplogrupe I1-Z63, u srpsku populaciju su ulazile uglavnom kao dio već romanizovanog balkanskog stanovništva, germanskog porijekla. Možda su iz tog razloga doseljeni Sloveni i nosioce ovih haplogrupa doživljavali kao neki „stari narod“, što je slučaj sa pomenima Macura u predanjima brdskih plemena.

Za puni prikaz otvorite link stabla u novom prozoru.

Objašnjenja uz stablo: https://www.poreklo.rs/2021/12/01/filogenetska-stabla-haplogrupa-uvod-i-objasnjenje/

Naredni članak:

Komentari (7)

Odgovorite

7 komentara

  1. archduke

    Odličan post.

  2. Goran

    Mora se ovde reći da Podgrana I1Z63 nije bila prisutna samo kod starog Balkanskog stanovništva,Romanizovanim Ilira među koje su se naseljavali i zaostali Goti u 4i5veku N.E.Mnoge podgrane I1Z63 doneli su i Sloveni u 6veku,koji su na Balkan dolazili sa teritorija na kojima su pre njih živela mnogobrojna Germanska plemena,posebno na prostoru između reka Odre i Labe.Polabski Sloveni i Lužičani su upravo živeli na prostoru gde su živeli i Polabski Germani,i upravo tu je moglo doći do asimilacije zaostalih potomaka Sveva.Naprimer Podgrana I1Z63-Ph220 se pojavljuje kod svih Balkanskih naroda,a kako je rečeno najviše kod Srba.To jasno ukazuje na moguću vezu-asimilacije Polapskih Slovena i Lužičkih Srba sa Polabski Germanima poput Tirinžana,koji su bili neposredni susedi Srba na reci Zali i Labi.Upravo tu je moglo doći i do mešanja I1Z63-Ph220 sa Srbima ali i sa drugim Slovenima,sobzirom da ovu Podgrana imaju i Hrvati i Bugari,Makedonci,Takođe uzvodna Podgrana I1Z63-14111 je prisutna i kod Poljaka,pa je jasno da su ovu Podgranu na Balkan doneli već Slovenizovani Svevi,a daje Podgrana Ph220 nastala na Balkanu u periodu 9-11vek kod već davno Slovenizovanih Germana,koji su sa Slovenima i među Srbima i Hrvatima došli u 6i7veku na Balkan.Dakle neke podgrane I1Z63 došle su na Balkan pre a neke među R1a Slovenima.

    • Siniša Jerković

      Slažem se, ova opcija takođe stoji kao moguća za granu I1-Z63>PH220.

      • Goran

        Gospodine Jerković u hvala Vam za potvrdu mog mišljenja.Ja bih takođe naveo i jednu bitnu činjenicu i zanimljivost.Lužičkih Srba u Nemačkoj je danas vrlo mali broj,nisam siguran da li ih danas ima oko 60-70.000.Kod DNK testiranih Lužičkih Srba preovladava R1a genetika,oko 60posto Lužičkih Srba ima tipičnu Slovensku R1a haplogrupu,dok je I1Z63 zastupljena oko 10posto,što je vrlo slično kao kod Balkanskih Srba.Slična procentualno zastupljenost I1 je i kod Belorusa i Poljaka.Moglo bi se doći do zaključka dasu Lužički Sloveni pored reke Zale u 6veku,asimiliraju oko 8-10posto zaostalih Germana,slično kao i Sloveni pored reke Visle.Lužički Sloveni su se pod zajedničkim imenom Srbi podelili i jedni ostali na Severu kraj reke Zale,u Nemačkoj,dok je druga grupa istih Srba Lužičana otišla na Balkan.O njihovoj povezanosti jasno govori gotovo isti procenat haplogrupe I1Z63 (plemensko jezgro,Suebi,Svevi,)oko kog su se na Severu u Lužicu okupili brojniji Sloveni,koji su preuzeli plemensko ime Srbi.Deo njih R1a+I2a+I1Z63došao je na Balkan u 7veku,prenevši svoje ime na I2a populaciju.Ipak procenat plemenskog jezgra Lužičkih i Balkanskih Srba, I1Z63,je skoro identičan,10posto,što jasno ukazuje da Balkanska I1Z63 genetika preSrbska,nije značajno uticala na procenat zastupljenosti ove podgrane kod Srba.Kraće rečeno Srbi su kao pleme u vreme svog dolaska na Balkan imali oko 8-10posto Germanske genetike,i taj procenat Srpske I1Z63,ostao je kroz naredne vekove na Balkanu vrlo ujednačen sa Srbima iz Lužice,tj Gotski uticaj na Balkanske Srbe nije bio mnogo veliki,ali je svakako prisutno genetski nasleđe Polabskih Sveva.

  3. Goran

    Ono što je vrlo čudno kod većine I1Z63 rodova ,posebno kod rodova I1Z63-Y13946-Ph220,kojih ima veliki broj familija širom Balkana,to je potpuna porodična nepovezanost ovih rodova.Osim kod roda Macure koji su I1Z63-Y16434,koji imaju svoje genetske srodnike u Sev.Albaniji,mnoge druge porodice I1Z63 nemaju nikakvo porodično predanje o srodnosti sa nekom drugom porodicom koja je nosilac iste podgrane.Kod rodova koji su nosioci I1Z63-Ph220,čak i oni rodovi koji slave istu krsnu slavu,žive na istom području,nemaju nikakvu ideju o zajedničkom poreklu.Čak mnoge familije koje su ova haplogrupa i Podgrana se mnogo više povezuju u rođakom smislu sa bratstvima i familijama koji su neka druga haplogrupa.Naprimer brojni pojedinci-porodice I1Z63-Ph220 pojavljuju se u velikim bratstvima koji su R1a,I2a,E1bV13,J2a čak imaju i slavu i prezime i predanja potpuno povezano sa tim rodovima,ali potpuno različitu genetiku,što sve njih danas testirane izuzetno iznenadi mnoge i razočara.Sa svojim genetskim srodnicima koji imaju istu I1Z63 Podgranu često nemaju baš nikakvu porodičnu povezanost.To nije baš lako objasniti,zbog čega ovi rodovi I1Z63,nigde nisu brojniji,više porodica na jednom mestu,već su potpuno raštrkani i ,,ubačeni,,u druge velike rodove kao kukavičja jaja u tuđa gnezda.Kako je došlo do ovako čudnog udaljavanja nosioca iste genetike, I1Z63,koji nemaju nikakve međusobne povezanosti uprkos istoj genetici?

    • Goran

      Realno objašnjenje problema porodične nepovezanosti velikog broja rodova I1Z63 na Balkanu,njihove iste genetike ali bez plemenske organizacije bi moglo biti sledeće:Većina današnjih genetičara kao i istoričara,arheologa haplogrupu I1Z63 povezuju sa narodom Gota koji su u ranom srednjem veku,od 3do6veka,veoma mnogobrojni boravili i kretali se Balkanom.Kroz svoju istoriju,Goti su iz Skandinavije otišli daleko na jug boravili na prostoru današnje Vojvodine ali i Rumunije,kao i današnje Bugarske,Srbije,Albanije,Grčke,takođe iu Staroj Hercegovini,Se.Dalmaciji,Zapadnoj Bosni.Vizigoti koji su sa Balkana otišli u Sev.Italiju otišli su dalje iz Italije u Španiju.Gotski istoričar Jordanes u svom kapitalnom delu ,,Getika,,Istorija Gota,navodi da su na prostoru Mezije,današnja Srbija i Zapadna Bugarska,Se.Makedonija,ostali mnogobrojni Vizigoti-Tervinzi,poznati pod imenom Trački ili Mezogoti.Oni su prihvatili hrišćanstvo i odvojili se od Atanarihovih Vizigota koji su otišli u Grčku a zatim pod vođstvom Alarika iz Grčke odlaze u Sev.Italiju,gde posle izgubljenih borbi sa Rimljanima,Alarikovi Vizigoti odlaze u Zapadnu Bosnu,Dalmaciju gde žive više godina.Mezogoti su po Jordanesu iu šestom veku živeli u Meziji(Srbija,Se.Makedonija,Se.Albanija)u planinama,neratoborni stočari,koji su imali samo koze i ovce,i brojne pašnjake i šume.Sloveni će i ove MezoGote u planinama Srbije i Makedonije zvati Vlasi,kao i Romanizovane Ilire u Dalmaciji.Možemo pretpostaviti da ni svi Vizigoti iz Dalmacije nisu otišli u Italiju,već su mnogi ostali u brdima Zapadne Bosne.Svakako moraju se pomenuti i njihovi bliski srodnici,isti narod Ostrogoti,koji su iz Trakije i Epira,otišli u pokrajinu Prevalis,današnja Crna Gora,i tu boravili duže vreme kao Rimski federati,odakle veliki broj Ostrogota odlazi u Italiju,gde uzimaju svu vlast i formiraju kraljevstvo s vladarem Teodorikom.Teodorikovo kraljevstvo obuhvatalo je Italiju i svu Dalmaciju na Balkanu,istorijski je trajalo oko 50godina.Postoji mišljenje da i posle propasti i poraza Ostrogota i povratka Vizantijske vlasti u Dalmaciji i Italiji,mnogi Ostrogoti nisu nastradali,nisu ni otišli među Vizantince,već su ostali u planinama Dalmacije pored autohtonih Ilira.Neki Ostrogoti su iz Italije pobegli na sever,prema Bavarskoj i današnjoj Švajcarskoj.Dakle,na svim onim prostorima Balkana gde su živeli Goti,u 4-6veka,izdeljeni u nekoliko grupa,plemena,MezoGoti u Srbiji,Makedoniji,Ostrogoti u Hercegovini,Sev.Dalmaciji,Vizigoti u Zapadnoj Bosni,Lici,imamo haplogrupu I1Z63,koja je otkrivena i kod potomaka Krunskih Gota.Možemo zaključiti da su Skandinavski narod Goti imali kao svoju glavnu haplogrupu I1Z63,a ovu haplogrupu imali su i pripadnici nekih drugih plemena poreklom iz Skandinavije koji su sa Gotima došli na Balkan.Jedna potvrda povezanosti sa Gotima je i jedan rezultat izvesnog Bodina,poreklom Šveđanina,koji je I1Z63-Y13946-51867,ovu Podgranu takođe imaju i Bugarin iz Zap.Bugarske,Albanci,Makedonci,Srbi uglavnom poreklom iz Stare Raške,ali i Crne Gore,Se.Dalmacije,Hercegovine.Nedostatak povezanosti rodova na Balkanu koji imaju ovaj isti Gotski gen bi se mogao objasniti time što su sami Goti na Balkanu bili izdeljeni u nekoliko velikih plemena,koja su kroz čitava tri veka živela na različitim delovima Balkana,od Istoka,Grčke,do Zapada,Hrvatske.Uprkos istoj genetici,potomci Gota su ostali prostorno i plemenski udaljeni,kao potomci različitih često i zaraćenih Gotskih plemena.Tako su potomci Balkanskih Gota,MezoGota,Ostrogota,Alarikovih Vizigota,koji su ostali u različitim delovima Balkana,ostali udaljeni jedni od drugih,iste genetike ali bez ikakve povezanosti.Ove razdvojene grupe Gotskih potomaka,koji su ostali u brdima od Bugarske i Srbije,Makedonije,preko Stare Hercegovine,do Hrvatske,sjediniće se sa starosedeocima Balkana,kao i sa Slovenima u 7i8veku,gde ovi potomci Gota iz 4,5veka već u 7veku,utopljeni među Vlahe,Arbanase i Slovene,nemaju više nikakvu svest o Gotskom poreklu,ni sećanje na taj narod.Ostaje samo ista Gotska genetika,kod potomaka MezoGota,Ostrogota,Vizigota,Gepida koji su još u 6veku bili potpuno razdvojeni,a u 7-10veka više ne postoje kao narod,već su utopljeni u druge narode širom Balkana,o čemu svedoči haplogrupa I1Z63,koja je ostala i Srbima,Bugarima,Albancima,Hrvatima,Makedoncima kao trag Gota.Zato nije čudno što danas I1Z63-Y51867imaju i Bugari i Makedonci,Srbi sa Kosova,ali i iz Hercegovine,Raške,ali i iz Dalmacije,i Hrvati,Šveđanin,ali i Italijan.Jasan trag Gota koji su od trećeg do sedmog veka dominirali u južnoj Evropi.Ne starosedeoci,već doseljenici iz Skandinavije.

  4. ljiljana

    Da li poštovani gospodine Jerkoviću imate saznanje o ličkim Srbima- pravoslavcima, koji slave Svetog Nikolu, odnosno njihovoj haplogrupi i da li oni imaju neke veze sa Crnogorcima?
    Hvala Vam isrdačan pozdrav,
    Ljiljana