Zemunik Donji je selo u Dalmaciji (Ravni Kotari), istočno od Zadra. Pripada opštini Zemunik (Zadarska županija).
Reljef je kraški, sa malom nadmorskom visinom. Najviša tačka je Gradina (111 m).
Selo se pravolinijski proteže u pravcu severozapad-jugoistok. Na severozapadu su zaseoci Smrdelj i Senj, a na jugoistoku Mostar.
Na teritoriji Zemunika Donjeg nalazi se Zadarski aerodrom.
Lokalitet Gradina bio je naseljen još u praistorijskom i antičkom dobu. Turci su osvojili Zemunik u Kiparskom ratu 1570. godine. Senjski uskoci su ga osvojili i zapalili 1605, a sa sobom odveli 700 ljudi. Mlečani su 1648. u Zemunik naselili izbeglo stanovništvo iz Žegara. Godine 1682. izbio je ustanak naroda protiv Hasan-beg Durakbegovića, kada su mnogi Turci pobijeni. Nedugo zatim počeo je i Morejski rat (1683) u kojem su Turci proterani iz Dalmacije. Mlečani su u Zemuniku dali posede serdarskoj porodica Smiljanića.
Srbi uglavnom naseljavaju zaselak Smrdelj/Smrdelje (nazvan po izvoru), na granici sa susednim Smokovićem. Pravoslavna crkva Svetog Save iz 19. veka bila je na brdu Gradina. Srušena je u ratu.
Rimokatolička crkva Svete Katarine je najstarija i nalazi se na Gradini. Tu je i groblje. U centru sela je 1995. podignuta nova crkva – Kraljica Mira.
U prvoj polovini 18. veka naseljeno je više porodica katoličkih Arbanasa, čija su prezimena i danas sačuvana u Zemuniku.
Na popisu 1991. godine, Zemunik Donji je imao 2318 stanovnika, od čega 1793 Hrvata (77%), 276 Srba (12%), 17 Jugoslovena i 232 ostala.
Prezimena 1948. godine, sa brojem osoba (u zagradi) i krsnom slavom
Srpska prezimena
ALAVANJA (6) – Sveti Jovan
BIJELIĆ (2) – Sveti Georgije
VRANIĆ (14) – Sveti Georgije (prisutni u 18. veku, ranije Tintor)
GUŠA (6) – (došli iz Zemunika Gornjeg)
ĐINIĆ (18) – Sveti Nikola (prisutni u 18. veku)
- Na katastru iz 1756. nalazi se Petar Đinić
KALAPAĆ (6) – (došli iz Smokovića)
KOSOVIĆ (57) – Sveti Stefan Dečanski-Mratindan (prisutni u 18. veku)
- Na katastru iz 1756. nalazi se Jadre Kosović
LUKOVAC (10) – (doseljeni u 19. veku)
- oko 1850. doselio se Jovan Lukavac iz Tepljuha.
MATIĆ (35) – Sveti Marko (prisutni u 18. veku)
REPAJA (9) – Sveti Georgije (došli u 18. veku)
- početkom 19. veka se doselio se Jovan Repaja iz Korlata.
TINTOR (8) – (prisutni u 18. veku)
- Nadimak Stanaća.
ŠKOPELJA (32) – Sveti Dimitrije (prisutni u 18. veku)
- 1730-ih se doselio Rade Škopelja, zajedno sa Arbanasima, iz Spiča kod Bara.
ŠKORIĆ (3) – Sveti Georgije
DUDUK – postojali u 18. i 19. veku
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Jakov Duduk.
Hrvatska prezimena
ALVIR (40) – (prisutni u 18. veku, ranije Petani)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je alfir Petar Petani.
BILOGLAV (53) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Nikola Biloglav.
BILOSNIĆ (42) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Roko pok. Šimuna Bilosnića.
BRCANIJA (9 u Senju) – (prisutni u 18. veku)
BULJAT (27) – (prisutni u 18. veku)
DRAGAŠ (26) – (prisutni u 18. veku)
ĐERĐA (23) – (prisutni u 18. veku)
ZDUNIĆ (17) – (prisutni u 18. veku)
KASAP (40) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisani su Ivan, Stipe i Šime Kasap.
KRNČEVIĆ (43) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisani su Lovre i Šime Krnčević
MARUŠIĆ (116) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Pavle Marušić
PALEKA (197) – (prisutni u 18. veku, ogranak Ćurkovića)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Pavle Paleka Ćurković
PERIĆ (150) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Stefan Smira-Pera.
PINČIĆ (2) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Petar Pinčić.
RAPAN (24) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Šime Rapan.
ĆURKOVIĆ (56) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisano je 13 Ćurkovića, uključujući kapetana Nikolu Ćurkovića.
FABIJAN (66) – (prisutni u 18. veku)
ČAVLINA (3 u Senju) –
ČANKOVIĆ (109) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisan je Vuko/Visko Čanković.
ŠARE (47) – (prisutni u 18. veku)
ŠARIĆ (109) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisani su Stanko i Jure/Đuro Šarić.
ŠESTAN (108) – (prisutni u 18. veku)
- Na mletačkom katastru iz 1756. upisani su Aleksa i Petar Šestani.
Izvori:
- Zadarsko okružje na mletačkom katastru iz 1709; srednji kotar, Marko Rimac i Goran Mladineo, 2012.
- Leksik prezimena SR Hrvatske, 1976, Zagreb
- Topografska karta Hrvatske 1:25 000, 1975.
- Benkovački sajt (www.benkovac.rs)
Priredio: Saradnik portala Poreklo Slobodan Zrnić
Komentari (0)