Poreklo prezimena, selo Ribaševina (Užice)

Poreklo stanovništva sela Ribaševina, grad Užice – Zlatiborski okrug. Prema knjizi Ljubomira, Ljube Pavlovića, „Užička Crna Gora“. NASELJA I POREKLO STANOVNIŠTVA (knjiga 19) – SRPSKI ETNOGRAFSKI ZBORNIK (knjiga XXXIV), Zemun 1925. Priredio saradnik portala Poreklo Milodan. 

Položaj i tip sela, zemlje i šume.

Od Štulovine, ravnog trnavskog dela, uz rečicu Lužnicu sa obe strane i do izvora u Jelovoj Gori prostire se ovo vrsno prostrano selo, gornjim krajem pravo planinsko selo. Iako je Ribaševina visoko podignuta u Jelovu Goru, šumovita i vrlo podesna za stočarstvo, ceo joj je donji kraj, istočni deo, rodan da po rodnosti nadmašuje gubinske i trnavske najbolje rodnice. Kuće ovog sela su iznete na istaknute brežuljke na levoj strani Lužnice, a na desnoj strani sa dna sela, od ušća rečice Gostinice, pa sve do Jelove Gore, poređane su kuće tako da se jasno mogu raspoznavati porodične veće ili manje grupe. U selu nema zaselaka, osim što su Đokića kuće i one oko nje, odakle se najlakše prelazi u Gubin Do, zovu Kurlagića Kraj i što se onaj kraj ispod Dubinog Dola zove Dubljanski Kraj.

Starine u selu.

Kada se od trnavske mehane pođe ribaševskoj mehani i sudnici mogu se videti neki tragovi starog života u tumulima, a tih je i po susednim selima i čak do Jelove Gore na sve strane.

Poreklo stanovništva i osnivanje sela.

I ovo selo je izgubilo stare porodice. Od „pamtiveka“ (ovako se naš seljak izražava) ovo selo je bilo sklonište hajdučkih porodica, ama je, za divno čudo, najmanje hajduka dalo. Stari hajduci, stare harambaše, kada su se dohvatile sela, ne samo da su prestajali hajdukovati nego su i čitave družine raspuštali. U Ribaševini su stariji doseljenici od Gubinog Dola, i ovde ima stanovnika iz prvih godina 18. veka.

–Đokići su najstarija porodica, poromci jedne vrlo velike crnogorske porodice u ovoj oblasti. Hajduk Dragutin Aleksić, rodom iz Bileće u Hercegovini, još u mladosti oturio se hajdukovati po Trebinju i Grahovu, i kad je već i njemu dosadilo hajdukovati, u zrelim godinama rešio se na seobu i krene u Foču, to se neko vreme sklone pa se odatle prebaci u Višegrad. Tu se zadrži nekoliko godina i preko Mokre Gore i Kremana dođe u Biosku i tu zastane. Sa sobom je poveo brata Đura i sinovce Đoka i Petka. Po savetu svojih prijatelja Zaharića iz Kremana izađe u ovo selo, koje mu se dopadne i u njemu se naseli. Kada je došao u ovo selo, moglo je biti oko 1730. godine. Porodica mu je bila prilično velika, nije mu se svidelo da će moći opstati, te pređe u Godljevo i stalno se naseli. Posle dve-tri godine umre, a brat Đuro ode u Drenovce, tamo se naseli i umre. U Ribaševini ostanu braća Đoko i Petko. Petko se po savetu Đurovu odseli u valjevsku Loznicu i tu ostane a u selu ostanu deca Đokova, koji je mlad umro odmah posle Dragutina. Vredna, mnogobrojna, plodna i zanošljiva porodica, svuda izašla na površinu, dobrog stanja, puna šale i prirodne vedrine. Dva Đokova sina odselila su se nekuda u okolinu Šapca, lako može biti da su prešli preko Save. Đokića je ovde samo 7 kuća, slave Ignjatijevdan.

–Filipovići i Jankovići su druga, isto tako, stara porodica, naseljeni odmah iznad Đokića, koji su po svemu sudeći malo pre stigli, opet kao hajdučka porodica. Nju nije zatekao Dragutin kao stalno naseljenu, nego kao privremeno sklonjenu; tada je ovde hajdukovala. Tri brata Maksim, Janko i Filip, sva trojica hajduci, hajdukovali su po Pivi i Gackom, pa se posle spustili Glasincu i tu godinama zadržali. Svoje porodice iz Pive preveli su u Glasinac, pa kad su nagnati da se sele preveli su porodice u Zaovine i neko vreme se tu prikrili, pa su odatle morali preko Kremana i Bioske ići na Jelovu Goru i ovde zastati. Kad je Janko poginuo, Maksim ranjen i ostane sakat, prestao je hajdukovati; Filip prestane i on, smiri se i naseli na levoj strani rečice u samoj planini, mnogo više nego gde su današnje kuće. Naselili su se bili i počeli raditi i napredovati ali se Maksimu ne svidi da tu ostane već se podeli i ode u Gostinicu i tamo zakući. Danas je od ovih dvaju porodica 34 kuće, slave Jovanjdan.

–Lazići su nekakva japijarska porodica iz Stapara, dobegla i skrila se u ovo selo na desnu stranu reke prema Đokićima; njih je sada 13 kuća, slave Časne Verige.

–Gradinčevići su u Jelovoj Gori, doseljeni iz Kosjerića, ima ih 11 kuća, slave Nikoljdan.

–Pantići su do Đokića, doveo ih nekakav Pano, hajduk iz Zlodola, ima ih 9 kuća, slave Đurđevdan.

–Lazići (Markovići) su stara nekakva hajdučka porodica iz Stapara, došli u ovo selo da bi se skrili, ima ih 10 kuća, slave Lazarevdan.

–Dubnjani su od Petronijevića u Dubu, došli iza Đokića do Gubinog Dola, ima ih 11 kuća, slave Alimpijevdan.

–Babići su ispod Dubnjana, došli od Priboja, ima ih 4 kuće, slave Đurđevdan.

–Vukići su na dnu sela ispod Gostinice i sudnice, doseljeni iz Osata u Bosni, ima ih 4 kuće, slave Đurđevdan.

–Petrovići (Erčugići) su iz Rasnog kod Prijepolja, naseljeni su iznad Kolarske kuće, ima ih 4 kuće, slave Nikoljdan.

–Petronijevići su velika zadružna Kolarska kuća, doseljena od Priboja, slave Nikoljdan.

–Dikanovići su iz Skržuti, ima ih 3 kuće, slave Đurđevdan.

–Ivanovići su iz Gostinice, ima ih 5 kuća, slave Đurđevdan.

–Kurlačin sin je pobegao posle očeve smrti iz Stapara i došao u Đokiće, slavi Ignjatijevdan.

–Topuzovići su u Babićima, oni su od Kostića u Trnavi, ima ih 4 kuće, slave Đurđevdan.

–Golubovići su došli uz Babinsku Razuru iz Kosatice i naselili se iznad mehane u Trnavi, ima ih 4 kuće, slave Jovanjdan.

–Ćirkovići su došli kad i Golubovići iz istog mesta, ima ih 4 kuća, slave Jovanjdan.

–Lazarevići su iz Siječe Rijeke, jedna kuća, slave Stevanjdan.

–Ristanovići su „ozgor“, od Užica, iz Tripkove, jedna kuća, slave Đurđevdan.

U Ribaševini je 128 domova od 19 porodica.

IZVOR: Ljubomir Pavlović – Užička Crna Gora. NASELJA I POREKLO STANOVNIŠTVA (knjiga 19) – SRPSKI ETNOGRAFSKI ZBORNIK (knjiga XXXIV), Zemun 1925. Priredio saradnik portala Poreklo Milodan.