Poreklo prezimena Ćatović

ĆATOVIĆI

(u Risnu)

Preci ove porodice su u Risan došli „od krvi”, iz Trebinja, 1640. godine. Dakle, pripadaju najstarijim risanskim porodicama. Među Ćatovićima je bilo dosta poznatih ličnosti – trgovaca, načelnika – predsjednika opštine, pomorskih kapetana, ljekara, profesora, starih šofera, političara i dr. Od 1800. godine jedna njihova grana živi u Morinju, gdje se iselio Nikola Markov Ćatović. U Risnu ih je početkom HH vijeka bilo 15 kuća, više nego i od jedne druge porodice. Živjeli su u Mali, Pjaci, Džamiji i na Carinama.

Najstariji koje sam u ovim mojim proučavanjima zabilježio su: Stjepan i Ivan Ćatović (Chiatovich), evidentirani u Katastru Risna iz 1704. koji su živjeli u posljednjim decenijama XVII i u prvim XVIII v.. kao i Miloš Ćatović, koji je živio u XVIII v. Vezu između Stjepana, Ivana i Miloša nijesam mogao da utvrdim, a od Miloša se već mogu pratiti
Ćatovići u Risnu.

Miloš Ćatović je živio u XVIII vijeku. Sigurno je da je imao više djece, ali se zna samo za sina Sima. Porodično predanje počinje baš od Sima, pa i rodoslovlje Ćatovića, koje je uradio poštovani Vasilije–Vasko Ćatović. Od Sima su svi docniji Ćatovići u Risnu i Morinju.
Simo Milošev Ćatović se bavio trgovinom. Za njega je zabilježeno da je – poslije turskog vodovoda kojim je voda sa Smokovca bila dovedena u Gabelu, a koji je bio „pokvaren“ pri boju Turaka i Mlečana – on 1791. “sopstvenim trudom”, dakle o svom trošku doveo ovu vodu sa Smokovca do Gabele. Iz toga bi proizlazilo da je Simo Milošev Ćatović pripadao, za lokalne prilike, boljestojećim Rišnjanima. Inače i onaj vodovod je vrijeme “pokvarilo”, tako da je vodu ponovo “općina dovela” 1898. čuncima ispod zemlje.

Sinovi Sima Miloševog su: Mato, Savo, Stevo (njihovi potomci su živjeli u Mali) i Marko (njegovi potomci su živjeli u Pjaci i na Carinama, a jedna grana u Morinju).

Mato Simov Ćatović je imao Lazara, Perka, Mitra i Jova.

Lazar Matov, trgovac, dva puta se ženio. Iz braka sa jednom Grahovljankom (umrla je mlada) je imao bliznakinje Anu (ud. za Marka Kovačevića) i Đorđinu (ud. za Steva Nikovića), a iz drugog, sa Jelisavetom iz Dubrovnika, sina Vasiliju–Vaska i ćerku Anđeliju (ud. za Stevana Jovanovića). Vasilije–Vasko Lazarev je bio oženjen i imao sina Lazara i
ćerku Jelisavetu-Betu ud. Lovčević (imala je dvije ćerke). Vasko je po zanimanju bio profesor istorije u Gimnaziji u Somboru. Volio je Risan i često posjećivao svoju rodbinu. Lazar Vaskov je oženjen. Njegova ćerka Nataša je umrla 2000. kao studentkinja druge godine medicine, a sin Kosta je učenik srednje škole. Žive u Somboru.

Od Perka i Jova Matova nije bilo poroda, a Mitar Matov je imao sina Kosta, koji je umro mlad, a bio je činovnik u pošti.

Savo Simov Ćatović je imao sinove Aleksiju i Sima i ćerku Jelenu ud. Balabušić. Aleksijin sin je Gojko koji je bio oženjen Miroslavom Simovom rođ. Drobnjaković (1886–1974) imali su jednu ćerku, a Simov sin Savo je otišao u SAD i nije imao djece.

Stevo Simov Ćatović je imao tri sina: Mića, Iliju i Perka. Mićo: Jovana i Steva – oba su otišli u SAD i tamo umrli, nijesu se ženili. Stevo je, iako je stalno živio u SAD, u „Glasu Boke” (broj 322/1939) dao javnu zahvalu povodom smrti njegovog brata Jovana.

Mićo Stevov Ćatović je bio poznati risanski trgovac. Pominje ga vojvoda Anto Daković iz Grahova, istučući prijateljsko kuća Ćatovića i Dakovića i dugogodišnje međusobne ortačke veze i uzajamno veliko povjerenje. „Što se tiče kuće Ćatovića, niko nama nije bolje valjao”, navodi, između ostaloga, vojvoda Anto.

Ilija Stevov je imao sina Danila, koji se nije ženio. Od Perka Stevova je Božo. Božo Perkov (1871—7), po zanimanju trgovac je bio oženjen Milkom rođ. Jovanović (1887–?). Imali su sina Jovana i ćerke Stefaniju (1906–2003) ud. Ćuković, Anđeliju (1910—1987) udata u Podgorici (imala je petoro djece). Sofiju ud. Bigović (1912—1982) i Mariju udatu u Beogradu za Milorada Kovačevića (imala je sina Damnjana), koja je umrla dosta mlada. Jovan Božov (1915—1974) je završio srednju poljoprivrednu školu. Počeo je da studira Poljoprivredni fakultet u Pragu ali je studije napustio poslije okupacije Čehoslovačke od strane nacističke Njemačke. Kasnije je nastavio studije u Italiji—u Firenci 1942/43. Bavio se svojom strukom. Oko svoje kuće u Mali stvorio je uzorno imanje sa dosta stabala raznog voća, loze i drugog bilja. Uzgajao je pčele i bavio se kalemarstvom. Pomagao je u tom pogledu i drugim Rišnjanima. Sa ženom Milicom rođ. Mitrović (1926) iz Miločera je imao pet ćerki: Ljilju, Mariju, Nadu, Ranku i Radmilu i sina
Iva–Miša.

Ljilja (1950—1993) je završila srednju trgovačku školu. Bila je udata za Božidara Bulajića, iz Grahova, sa kojim je rodila tri ćerke: Mirjanu – 1973. (udata za Nenada Dizdarevića, ima ćerku Mariju i sinove Miloša i Uroša); Biljanu –1975 (udata za Nedeljka Milovića, ima sinove Đura i Marka) i Danicu – 1979.

Marija (1952), završila srednju tekstilnu školu, udata je za Jovana Ilića i ima ćerke Zorku, udatu za Zorana Mršića, i Jelenu.

Nada (1954), završila srednju tekstilnu školu, udata je za Tihomira Brguljana, iz Škaljara i ima ćerke Dušanku i Vanju (udata za Steva Jovanovića, iz Kotora, ima dvoje djece – Tijanu i Zlatka).

Ranka (1955), je završila Pravni fakultet u Beogradu i radi u Kotoru.

Radmila (1958), završila gimnaziju, udata je za Milorada Bulajića iz Herceg Novog, ima ćerku Minu (2002).

Ivo–Mišo Batović (1948) ugostitelj, oženjen je Ljiljanom Savić i ima sinove: Jovana (1975), profesora u Beogradu i Slobodana (1976), i ćerku Milicu (1980) udatu za Ranka Katurića sa kojim ima sina Stefana.
Ivo-Mišo živi na starini, u Mali.

Marko Simov Ćatović je imao sinove: Vasa, Vuka, Kosta, Jefta i Nikolu. Od Vasa Markova su sin Slavo, koji je otišao u SAD i nije imao djece, n ćerke Marijeta (ud. Katurić), Milena (ud. Laković). nije imala djece, Ljuba (ud. Đurković) i Zorka (ud. Petković).

Vuko Markov je imao sinove Jovana, Veselina i Dušana. Veselin i Dušan su otišli u SAD, gdje su umrli, nijesu imali djece, a Jovan Vukov (u. 1924) trgovac, oženjen Sofijom rođ. Perović (1874–1967) imao je četiri sina – Vuka, Mirka, Veljka i Gojka, i tri ćerke: Ljubicu (1907–1991) (ud. za Boška Draškovića u Nikšiću, nije imala djece), Draginju – Dragu (ud. za Branka Janjića) i Anu (ud. za Mitra Katurića).

Vuko Jovanov (1900–?) je živio i radio kao frizer u Nikšiću. Nije bio oženjen. Ubili su ga četnici za vrijeme Drugog svjetskog rata u Tivtu. Mirko Jovanov (1902—1989). šofer, među prvim Rišnjanima je položio šoferski ispit i čitav život vozio razne automobile, postavši jedna od šoferskih legendi Risna. I njegov brat Gojko Jovanov (1911), takođe šofer, pripadao je onoj grupi starih šofera koji su ulivali povjerenje i stekli poštovanje. Najveći dio svoga radnog vijeka proveo je u Nikšiću. Gojko je u januaru 1941. bio odveden u vojni koncentracioni logor u Smederevskoj Palanci.

Mirko je bio oženjen sa Milenom rođ. Perović (1926—1992). sa kojom je imao sina Veljka i ćerke Sofiju-Sonju i Zoricu. Veljko Mirkov, pomorski kapetan bio je oženjen Zagorkom rođ. Akrap ali su se razveli, nema djece. Sofija-Sonja Mirkova (1947) se nije udavala, a Zorica-Mirkova ( 1950) ima ćerku Sibilu ud. Krivokapić (i ona ima dvije ćerke).
Gojko (1911–1985) se oženio Jelenom–Jekom rođ. Neimarević (1921—?). iz Nikšića. Nijesu imali djece. Poslije njegovog odlaska u penziju živjeli su u svojoj kući na kraju rive.

Velimir–Veljko Jovanov (1909—1944) je završio gimnaziju u Nikšiću, a Pravni fakultet u Beogradu. Za vrijeme studija učestvovao je u akcijama ljevičarskog studentskog pokreta. Poslije završenog fakulteta nije mogao da nađe zaposlenje ni u Beogradu, ni u Boki, jer je u policijskim dosijeima bio zabilježen kao komunista. Do tih podataka došle su i italijanski okupatorske vlasti. Ilegalno je radio na terenu, a 1. decembra 1941. otišao je u Orjenski partizanski bataljon i raspoređen za političkog komesara y krivošijsko-ubaljskom sektoru. Po rasformiranju ovog bataljona krajem maja 1942, ostao je na terenu sa ostalim članovima risansko-krivošijske grupe ilegalaca. U zimu 1942-43. skrivao se u kući svoje sestre Drage na početku Gorice. Učestvovao je u pregovorima sa italijanskom komandom u Pisnu 10. septembra 1943. radi predaje oružja i pristupanja okupatorske italijanske vojske partizanskim jedinicama. Znatno je doprinio razvoju NOP-a i formiranju organa narodne vlasti u hercegnovskom srezu. Na prvom zasijedanju ZAVNO Crne Gore i Boke 15. XI 1943. izabran je za vijećnika ovog najvišeg političkog, a zatim zakonodavnog i izvršnog predstavničkog tijela Crne Gore i Boke. Poginuo je 14. aprila 1944. na G. Orahovcu sa još trojicom drugova: Vojom Ivanovićem, Mirojem Jovanovićem i Jovom Radulovićem, u neravnopravnoj borbi, opkoljen od četnika i Njemaca. Bio je omiljen zbog svoje blage naravi, finog odnosa prema drugovima, znanja, nesebičnosti i hrabrosti. U znak trajnog sjećanja na časni život ovog čovjeka Kulturno–umjetničko društvo i Biblioteka u Risnu nose njegovo ime.

Kosto Markov Đatović je otišao u Tursku i tamo živio i umro.

Jefto Markov Ćatović, poznati risanski trgovac, i žena mu Katarina rođ. Belović imali su sinove: Mila, Sima, Lala i Ljuba i ćerke: Jovanu ud. Katurić, Stefu i Marijetu (bile su udate, ali nijesu imale djece).

Simo, oženjen sa Zorkom rođ. Đurković (1872—1955). i Lale Jeftovi nijesu imali djece.

Milo Jeftov Ćatović (1854–1913), trgovac, ugledni Rišnjanin, bio je i predsjednik-načelnik rnsanske opštine 1908–1909. Na skupštini Srba Bokelja y maju 1909. izabran je za odbornika ove organizacije, koja je imala u programu borbu za narodna prava pod austrougarskom okupacijom. Bio je oženjen Marijetom–Marijom rođ. Stipičić (1866–1941) iz Makarske, i sa njome imao desetoro djece – sedam sinova i tri ćerke. To su: Sveto, Jefto, Vlado, Nikola, Đoko, Jovan–Jovo, Mitar, Jefto, Vjera, Vasiljka i Milena; redoslijed nije po redu rođenja.

Svetozar-Sveto Milov (1887—1938) pomorski kapetan, zapovjednik prekookeanskih brodova, plovio je na brodovima Austrijskog Lojda, Tršćanske slobodne plovidbe i Oceanije–Sušak. Napustio je plovidbu 1924. i nastanio se u Risnu, gde je bio u centru političkih i društvenih zbivanja. Kao poštovani građanin, čovjek demokratskih ubjeđenja i
od autoriteta nalazio se na položaju predsjednika opštine 1930—31. godine. Bio je izabran za predsjednika Društva za unapređenje turizma i Udruženja korisnika Fonda Lazara i Stane Ćuković, osnovanih 1936, odnosno 1937. godine. Javnost je obavještena o njegovoj smrti preko “Glasa Boke”, a u sljedećem broju istog lista, napisan je nekrolog kapetanu Sv. Ćatoviću, uz obavještenje da su na njegovoj sahrani govorili pop Veselin Čukvas i Nikola Đurković.

Kap. Sveto je bio oženjen sa Karmen rođ. Perez (1895–7) Španjolkom i sa njome imao sina Mila. Milo (rođen u Trstu 1921, a umro u Rijeci 1977) je pošao stopama svoga oca – završio je Nautiku u Kotoru i poslije Drugog svjetskog rata, sve do penzionisanja, kao zapovjednik plovio na brodovima riječke kompanije „Jugolinija”. Oženio se Jovankom– Bebom rođ. Katurić (1923). Njihov sin je Svetozar–Sveto (1954), dipl. mašinski inženjer, koji je oženjen Lenkom (1955), medicinskom sestrom, i imaju ćerku Ivanu (1984). Žive u Trstu i Rijeci.

Vlado Milov (1894–1970), poznati risanski trgovac, imao je butige gvožđarije i mješovite (kolonijalne) robe. Godine 1947. se sa porodicom preselio u Rijeku, gdje se zaposlio kao knjigovođa u jednom vojnom preduzeću. Umro je u Rijeci, a sahranjen u Risnu. Između dva svjetska rata je vrlo aktivno radio y organizaciji „Sokola“ pa je 1932. i 1933. biran za starješinu ove organizacije. Na opštinskim izborima 1933. i 1936. biran je za opštinskog odbornika. Godine 1941. su ga Italijani zatvorili. Bio je oženjen Miroslavom-Mirom rođ. Popović (1907–1982). I ona je umrla u Rijeci, a sahranjena u Risnu. Imali su sinove Dragana i Milorada.

Dragan Vladov (1926) je završio Veterinarski fakultet u Zagrebu, a radio je kao dipl. veterinar u Banatu, Kordunu i Novom Sadu, a kao profesor Srednje poljoprivredne škole u Futogu. Bio je oženjen Lepom rođ. Radulović (1926—1989), šumarskim inženjerom, sa kojom ima ćerku Mirjanu. Mirjana (1959), inženjer hortikulture, se udala za Vlada Vidojevića (1947–1988). komercijalistu, i ima djecu: Radoša (1981) i Natašu (1988). Po drugi put se udala za Peta N. Kordića i živi u Novom Sadu. Dragan Vladov se drugi put oženio Milicom rođ. Mašić (1948), inž. organizacije rada, iz Sombora.

Milorad Vladov (1930), precizni mehaničar, živi u Milanu. Oženjen je Emom i ima sina Vlada–Vieri (1958), koji nije oženjen, a radi kao instruktor privatne avijacije u Dalasu (SAD).

Nikola Milov (1900–1962), pomorski kapetan, zapovjednik brodova “Oceanije” Sušak, “Jugolinije” Rijeka i “Jugooceanije” Kotor, bio je oženjen Ankom rođ. Kršanac, iz Luštice. Imali su sina Milivoja (1934), pomorskog kapetana, oženjenog, ima dva sina: Nikolu i Marka. Milivoj Nikolin je radio u lučkoj kapetaniji u Zelenici, a živio je u Herceg Novom.

Đoko Milov (1888—?) je u Risnu držao pomorsku agenciju — “Jadranske plovidbe”. Nije se ženio. Živio je na Džamiji.

Jovan-Jovo Milov (1892–7), trgovac, bio je oženjen Stanom rođ. Lazović (1905–1989). Nijesu imali djece. Jovo Milov je oko kuće na Džamiji, gdje je živio, uzgajivao razno voće i po tome bio poznat u Risnu.

Mitar Milov (1885–1944) je završio Medicinski fakultet u Gracu. Bio je oženjen i imao sina Mihajla, koji je, takođe, završio medicinski fakultet i kao ljekar radio u Nikšiću; bio je oženjen i imao sina Mihaila koji je živio u Kragujevcu. Mitar Milov je bio predsjednik risanske opštine 1943/44. za vrijeme dok su Njemci bili u Risnu. Poginuo je u svojoj kući za vrijeme borbi za oslobođenje Risna u novembru mjesecu 1944. godine.

Jefto Milov (1890—1962) se nije ženio. Živio je i umro u SAD.

Ćerke Milove su: Vasiljka (1896—1968) ud. Đurković u Bijeloj (sin joj je u SAD). Vjera koja se nije udavala i Milena (1898—1982) koja se udala za Đorđa Radulovića.

Ljubo Jeftov Ćatović takođe je bio trgovac. Bio je oženjen Anetom rođ. Milinović iz Morinja. Njihova djeca su: sin Petar i ćerke Zoraida-Zora, Ljubica, Olimpija i Nevenka. Petar Ljubov je završio Elektrotehnički fakultet u Beogradu. Bio je oženjen, ali iije imao djece. Kao dipl. elektroinženjer radio je u Beogradu, Splitu i Bijeloj. Zoraida Ljubova, poznata kao Zora (1905–1997) je bila udata za Obrada Vidovića (1902—1959), trgovca odn. službenika, sa kojim je imala ćerke Nadu i Kseniju, obje su ljekari. Ljubica Ljubova (1908—1986) je prešla kod sestre Olimpije u Banja Luku, gdje je radila ali cc nije udavala. Olimpija Ljubova (1910–1976) se udala za Anta Androševića, električara, koji je radio u risanskoj Pilani, a docnije u Banja Luci (imala je dvije ćerke: Zoricu (1931), dipl. ekonomistu, udatu ima sina, i Rajnu (1935), takođe dipl. ekonomistu, udatu i ima dvije ćerke. Nevenka Ljubova (1917–20111 ) se udala za Đorđa M. Grkavca (1909—1991). BKB epektričara i automehničara. Imala je dvije ćerke: Mirjanu, dipl. građevinskog inženjera i Sanju. dipl. inženjera arhitekture.

Potomci Nikole Markova Ćatovića žive u Morinju. Nikola je imao sinove Rada i Marka. Rade nije imao muških potomaka, a Marko je imao sina Lazara. Od Lazara Markovog Ćatovića su: Marko (od njega Nikola i Rade) i Stanko, od koga su: Lazar, Dejan i Dragan. Nijesam istraživao detaljnije podatke o ovoj grani Ćatovića.

Ćatovići iz Risna, kao uostalom i članovi drugih risanskih porodica, davali su dobrovoljne priloge Kolu srpskih sestara y Risnu povodom smrti njihovih bliskih srodnika (umjesto vijenca, u znak sjećanja i sl.), a isto tako i SPD „Jedinstvo“ u Kotoru. O tome je obavještavao list „Glas Boke”, iako ne u svim slučajevima.

Krsna slava ove porodice je Jovandan.

IZVOR: Lazar J. Drobnjaković, Risan i stare risanske porodice, MJM štampa, Beograd, 2003, str. 341-350

* * *

ĆATOVIĆI

(u Timaru)

Porijeklo im je od bratstva Bulatovića iz Rovaca, odakle se Novak Bulatović 1840. godine doselio u Timar, gdje i danas žive njegovi potomci.

Sava Ćatović iz Timara doživio je mučenje od strane neprijatelja, jer je navodno krio zlato koje su saveznici bacili padobranima iz aviona. Njemu su pekli noge – tabane, pa ga sa tako ispečenim nogama tjerali da trči po strnu. Nesrećnik je podlegao teškim povredama koje su izazvane strahovitim mučenjem.

Slave Lučindan.

IZVOR: Stojan Karadžić, Vuk Šibalić, Drobnjak i porodice u Drobnjaku i njihovo porijeklo, II dopunsko izdanje, Beograd, 1997, IŠ ‘Stručna knjiga’. Priredio saradnik portala POREKLO Vojislav Ananić