Portal Poreklo objavljuje feljton Miodraga Nedeljkovića „Ko su Šumadinci“, koji je prvi put publikovan 2001. godine u dnevnom listu „Glas javnosti“
Stanje crkve i sveštenstva
Šumadija se raseljavala i popunjavala
U tom vremenu u Gornju Sabantu se naseljavaju Ravništani, Trebinjci, Simići i Tarani, a u Donju Sabantu Begovići, Radenkovići, Simušili i Cvetojevići. Nedugo zatim, oko 1737. godine ili Druge seobe, oživeće i druga naselja: U Kijevo se doseljavaju Tolići, Stošići i Stankovići, a u Poskurice Aleksići, Gavrilovići, Ivankovići, Jevtovići, Jerosimovići, Petrićevići, Stevanovići (Đorđevci) i Stepanovići.
U stalnom mlazu useljavanja u Šumadiju tih godina (do sredine XVIII veka) dolaze u Korićane Milosavljevići, u Veliko Krčmare Cukići (Srećkovići) i Pervizi. Ogranak Perviza se tad naseljava i u Malo Krčmare, u koje istovremeno dolaze i Tomići (zvani Đorđevci), u Svetlić Vukićevići, u Sipić Prodanovići, u Trmbas Đerići i Matići…
Šumadija se raseljavala, ali i stalno popunjavala novim stanovništvom. U njoj je u ovom vremenu došlo do smene stanovništva. Netačnu sliku o slaboj naseljenosti ovog dela Šumadije najbolje opovrgavaju dve istorijske činjenice – Kočina krajina i Prvi srpski ustanak. Jer pusta ili slabo nastanjena zemlja ne bi mogla da diže bune i ratuje protiv moćne Otomanske carevine.
Između dva zla, između dve carevine i između dva rata (1717-1739), srpski narod se selio u potrazi za boljim životom, a najčešće samo u nadi da preživi. Tu sudbinu je delila i Šumadija, nalazeći se tada pod austrijskom okupacijom, koja je mnogim vidovima bila surovija od turske. Od dobra se ne beži, kaže narodna poslovica, kojom se jedino i mogu objasniti mnoga tadašnja bekstva i preseljenja. Jer, ni sa jedne strane granice Srbima nisu cvetale ruže.
U širokom pojasu koji je obuhvatio Levač, Temnić, Belicu, Gružu, veće delove Lepenice i Jasenice bilo je u 1735. godini samo 68 naseljenih mesta, a u njima ukupno 1051 kuća. Ovi predeli su pripadali valjevskoj eparhiji, i po popisu koji je sačinjen za potrebe Mitropolije beogradske, u njima je tada bilo sedam manastira (Nikolje u Šatornji, Voljavča i Blagoveštenje kod Stragara, Vraćevšnica, Kalenić, Ljubostinja i Kamenac). U celoj ovako popisanoj oblasti je bilo tri varoši – Kragujevac, Blaznava i Jagodina, dva šanca – Vrbica (danas Aranđelovac) i Vitanovac i još 63 naseljena mesta.
Najveće mesto je bilo šanac i varoš Kragujevac (110 kuća), zatim šanac Vrbica i selo Stragari (po 50 kuća), varoš Blaznava (40), varoš Jagodina (36), selo Žabari (30), Rekovac (28), Knić (26), šanac Vitanovac i selo Stubao (po 24), Zabojnica (23), Bačina (21), Čumić, Grošnica, Kamenica (po 20), Godačica, Čestin, Raševica (po 18), Živkovci, Crnuća (po 16), Trešnjevica, Jarmenovci, Šuci, Medveđa, Guberevac (po 15), Han (14), Drenova, Guncati, Kukljin (po 13), Saranovo, Drača, Minojevac, Resnik, Bagrdan (Gordan), Ošakovci, Goločelo (po 12), Batočina (11), Bokčinovići, Bečevica (po 10), Lužnica, Oparić, Sibnica, Volujak, Lipnica (po 9), Trudelj, Šatornja, Ramaća, Karanovac, Lepojević, Riljac, Bela Crkva, Maskare, Jasika, Padež (po 8), Županjevac, Borač, Ljuljaci, Rakjani (po 7), Rudnik, Vlakča (po 6), Grabovica, Brestovac, Pretoke, Brajkovac (upisan kao Smrdljikovac), Katun (po 5), Prevešt, Sekurič (po 4) i Grivac (dve kuće).
Po ovom crkevnom popisu, u ovoj oblasti je samo šest crkava – u Kragujevcu, Vitanovcu, Grošnici, Žabaru i Stragarima, dok se za crkvu u Vrbici kaže da je udaljena sat i po hoda. U njima je sedam, a nurije bez crkava imaju još tri sveštenika (u Jagodini, Drenovi i Bačini).
IZVOR: Mile Nedeljković, “Ko su Šumadinci”, Glas javnosti 31. mart 2001. godine
Komentari (0)