AUTOR: Branko D. Todorović
Matija Ban se rodio u Petrovom Selu kod Dubrovnika 16. decembra 1818. godine. Bio je profesor, političar, književnik, diplomata i akademik, kao i jedan od najpoznatijih predstavnika nacionalnog pokreta Srba u Dubrovniku, gde je završio gimnaziju i studije filozofije i pegagogije. U Beograd se preselio 1844. godine i bavio se mnogim poslovima. Po dolasku je bio vaspitač Kleopatre Karađorđević, ćerke kneza Aleksandra. Bio je jedan od najplodnijih pisaca i dugogodišnji šef Presbiroa Ministarstva inostranih dela Kneževine Srbije (1861-1880).
Porodica Matije Bana
U parohiji Saborne crkve zabeležena su deca Matije Bana:
-juna 1846. Ljubomir
-marta 1848. Poleksija
-februara 1855. Andrej
Ljubomiru i Poleksiji je kuma bila Kleopatra Karađorđević, kći knjaza, a Andreju je kumovala Poleksija, udata Nikolaević, takođe kći knjaza. Na krštenju Ljubomira se pominje njegova majka punim imenom i prezimenom – Margita Bartolo, što je jedini pomen njenog prezimena pošto se Matija i Margita nisu venčali u Beogradu. Kod krštenja Andreja se Matija Ban prvi put pominje kao profesor. Nažalost, sinovi nisu bili dugog veka. Ljubomir je poživeo samo do 1852. godine, Svetozar (nije rođen u Beogradu) do 1853, a Andrej do 1856. godine.
Profesorova ćerka Slavka se 1860. u Sabornoj crkvi udaje za Arsenija Stanojevića, oficira iz Kragujevca. Kum na venčanju im je Mladen Žujević, načelnik vojske, iz Beograda. U Sabornoj crkvi je novembra 1868. zabeležen njihov sin Svetozar, kome kumuje Jovan Žujević, sin Mladena, člana zemaljskog sovjeta. Ocu je ubeleženo da je kapetan upravitelj barutana, iz Stragara, okrug Rudnički, stanovnik Beograda.
Poleksija se 1864. u Vaznesenskoj crkvi udaje za Stefana Teodorovića živopisca (poznat kao Stevan Todorović). Kum im je Milivoj Petrović, činovnik iz Beograda.
U Sabornoj crkvi su zapisi o kršenju petoro njihove dece:
-jula 1865. Zorka
-oktobra 1871. Dušan
-novembra 1873. Ljubica
-aprila 1875. Miloš
-avgusta 1883. Milan
Zorka 1865-1869, Dušan 1871-1872 i Milan 1883-1893. nisu dočekali punoletstvo. Miloš je završio prava, ali se nije ženio. Živeo je samo do 1897. godine.
Matija Ban je 1879. u crkvi Svetog Marka kumovao Milenku, sinu književnika Đorđa Popovića i Marije, kao i ćerki Dobrili, istih roditelja, 1881. u Vaznesenskoj crkvi. Za Dobrilu je otac upisan kao sekretar Ministarstva unutrašnjih dela. Kum je u oba slučaja upisan kao činovnik.
Supruga Matije Bana, Margarita, umire 1894. godine, sa 79 godina. Zapisano je da iz Tinosa, Grčka. Matija Ban umire marta 1903. godine u Beogradu, sa 85 godina. Osim rođenja Matije Bana, svi datumi su dati po starom kalendaru.
Zanimljivosti
Godine 1850. Matija Ban dobija na poklon plac na kome podiže letnjikovac. Dobro opremljeno imanje je uništeno tokom Prvog svetskog rata i kasnije nije obnovljeno. Po njemu, taj kraj dobija novo ime – Banovac, danas poznat kao Banovo brdo. Ban je prvi 1879. izneo ideju o podizanju crkve Svetog Save na Vračaru.
Komentari (0)