Poreklo prezimena, selo Planjane (Prizren)

Poreklo stanovništva sela Planjane, opština Prizren, stanje iz 1947. godine. Prema studiji Tatomira Vukanovića “Poreklo stanovništva, geneza naselja i onomastika Sredačke župe”.

Planjane se pominje u Hrisovulji cara Stefana Dušana iz 1348. godine, kojom potvrđuje darovnicu kralja Milutina manastiru Hilandaru sela Lokvicu i Živinjane i pridodaje još selo Planjane u Sredskoj. U crkvi Sv. Bogorodice y selu Planjanu, y podu se nalazi deo stare nadgrobne ploče iz 1365. godine.

Planjane je selo zbijenog mahalskog tipa, naseljeno na strmenoj kosi. Seoske kuće su veoma strmenog krova. U toku zime seoska stoka obitava na pojatama, gde je smeštena i stočna hrana, a krupna stoka je u stajama smeštena y selu.

U Planjanima su “kuće tesne, obori su mali”, bašte su ispod sela. Ispred kuća ima i vinove loze na “venjak”.

Planjane ima znatan broj mahala, koje se nazivaju: Donja mala, Gornja mala, Steći, Ašani, Godipanci, Kočući i Romanovci – Ramanovci.

Navodimo i granice seoskog atara – sinora: Sv. Petka, zidine; Poljanica; Istok češma; Pčelina stena; Samoborče; Birove (Suvi glog međa); Češma livada; staza Studeni izvor; Ćukeri Gornji i Donji; Konana voda; Živinske (Živića) livade; Martinovo; Pešter; Lazina; Stojčec češma; Kopač reka; Biser voda.

Selo Planjane ima crkvu, džamiju i osnovnu školu.

Toponimi, nazivi mesta, hidronimi

Skok – Goljem kamen (kamenjar); Bela voda (utrina); Korita (planina); Golem bor (šuma); Virovi (šuma); Bačilišta (šuma i utrina) – “nekada ćaje sedele tu”; Desna kleć (njive, livade i utrine); Bukoasat (šuma i kamenjar); Stenice (livade, njive i pojatište); Ravno polje (njive i livade); Jerebinica (njive i livade); – tu se “jerebice” gnjezdile; Mlaka (njive i livade) – “močurljivo mesto”; Bulec (njive, livade i utrina); Gumenja (njive i livade); Golem krs’ (utrina – kamenjar); Mal krs’ (utrina) – nekada je to sve bila šuma, i tu su se nalazili “znakovi krstati” u šumi postavljeni; Lipo ravenj (njive i livade); Stare košare (njive i livade); Lazarevo (njive); Rid (njive); Kojkovce (njive); Vodoač (njive) – od starine tu je brazda za navodnjavanje; Košarišta (njive); Ribnik (njive i utrine); Stene (podina — brdo); Ravnje (njive); Zabreg (njive); Kopač (njive); Srednje brdo (pašnjak); Ograde (njive); Surčova mlaka (njive i livade) · naziv po nekom “Surcu starcu”; Reke (njive i livade); Vrbe (utrina); Brezoica (njive); Pršlika (njive).

Izvori: Golema češma; Ajdučka češma – nalazi se u planini; Bela voda; Kopana voda (na tromeđi); Bulec; Jerebinica; Šerifov izvor i Stenice: Bučki studenac; Češma na dve put. Aksov izvor – Gumenja. Svi ovi izvori se nalaze van naselja, u seoskom ataru. Crven potok, y ataru sela.

Hidronimi u naselju: Glaa češma – u mahali Golipanci; Babljak, Kamžić, Steći – Stećeva češma – “dve češmi”, Ašanska češma. U selu imaju i tri rodovska bunara y Ašane i Rečica planjanska. Đuričin potok, do sela, Crven potok. Češma petkoš.

Ostali toponimi su: Belinovo (njive i livade); Mečkina dupka (poviše sela jedna pećinica); Kraljev dvor (toponim – mesto. kućište); Crkvine hrama Sv. Nedelje; Crkva Sv. Nikole; Lanište (utrina do sela Planjana).

Nazivi i poreklo rodova

Svi pravoslavni Srbi y selu Planjanima slave Sv. Nikolu. Crkvena slava je Mala Gospojina. Selo krsta “diže” na Spasovdan.

Karalinci – Kalinčići rod, 6 kuća. Ogranak ovoga roda su Popovci, 2 kuće. Po poreklu su Srbi starinci. Od ovoga roda odseljeno domova: 1 u Tetovo i 1 y “Srbiju” između dva svetska rata.

Živkovci, 5 kuća.

Aksovci, 7 kuća. Od ovoga roda 2 kuće su odseljene u Prizren između dva svetska rata.

Prplevci – na “lagan” rod, 7 kuća. Dele se u tri ogranka: Ilići, 3 kuće, Simići, 3 kuće i Lukići 1 kuća. Od roda Ilića 1 domaćinstvo je odseljeno u Kruševac.

Čaljovci, 6 kuća. Od ovoga roda odseljena su 4 domaćinstva kao kolonisti 1922. u Talinovce – Kosovo.

Stevići, 17 kuća. Od ovoga roda odseljena su 3 domaćinstva 1924. u Talinovce kao kolonisti; u Ameriku 1 domaćinstvo; zatim u Prizren 1 domaćinstvo i u Beograd 1 domaćinstvo. Stevići – Steći su poreklom iz Binač Morave. Poznaju plemensku – fisnu organizaciju i pripadaju fisu Krasnić, a dele se na ogranke: Dirimanci, 3 kuće, Prtlevci, 9 kuća i Srbi, 5 kuća.

Kočovci kabile, 8 kuća. Srbi starinci, koji su iz pravoslavlja prešli u islam polovinom XVII veka. Maternji jezik im je srpski. Prema rodovskoj tradiciji pripadaju plemenskoj (fisnoj) organizaciji fisa Krasnić. Od ovoga roda 1 domaćinstvo se odselilo u Ameriku 1920. godine. 1 domaćinstvo u Bugarsku 1917. godine.

Romanovci kabile, 6 kuća. Poreklom su starinci Srbi. Od ovoga roda 1 domaćinstvo se odselilo 1917. u Tetovo i 1 domaćinstvo 1932. u Prizren.

Ašani kabile, 38 kuća. Poreklom su iz Globočice – župa Gora. Od ovog kabila odseljeno je 4 kuće y Prizren i 2 y Capajevo posle Prvog svetskog rata. Ašani su bili stočari nomadi srpskog porekla. Sada im je maternji jezik srpski. Po rodovskoj tradiciji, doselili su se bežeći od krvne osvete.

Golipanci kabile, 15 kuća. Kao Srbi pravoslavci islam su primili y Planjanu. Od ovog kabila 4 domaćinstva su odseljena y Prizren. Povremeno su se iseljavali od vremena vladavine turske, pa do konca Drugog svetskog rata. Po rodovskoj tradiciji Golipanci su “dođeni” kao potučernjaci “od Stabolije”.

Prema iznetome 1947. godine y Planjanu je bilo: Srba pravoslavne vere rodova 6, sa 48 kuća; Srba muslimanske vere srpskog maternjeg jezika rodova – kabila 4, sa 67 kuća. Ukupno rodova 10, sa 115 kuća.

IZVOR: Tatomir Vukanović, Poreklo stanovništva, geneza naselja i onomastika Sredačke župe, objavljeno u zborniku Šarplaninske župe – Gora, Opolje i Sredska, Geografski institut “Jovan Cvijić”, Beograd, 1995, str. 278-281