Poreklo stanovništva sela Ranutovac (po knjizi Ranutovo), Grad Vranje – Pčinjski okrug. Prema knjizi Jovana F. Trifunoskog „Vranjska Kotlina“, nastaloj na osnovu podataka prikupljenih od 1951. do 1955. godine. Priredio saradnika Porekla Milodan.
Položaj sela.
Ranutovac leži na jednoj širokoj kosi i u dolovima oko nje. Nalazi se na sredini puta Vranje – Vranjska Banja.
Vode.
Meštani koriste vodu za piće iz bunara i sa izvora-kladenaca.
Zemlje i šume.
Na granici atara leže potesi: Morava, Trojanka, Zadina, Rid, Ornica, Čavrljuga, Mladenov Kamen, Bresnički Rid i Dimin Most. Unutrašnji delovi atara zovu se: Čuka, Dlage Njive, Delovi (utrina), Spasine Košare, Šanci, Mišin Zabel (sada bez šume), Grnac, Slanište, Padina, Ornice, Logor i Meanište.
Tip sela.
Ranutovac je selo zbijenog tipa. Sastoji se od mahala: Čifčiska, Pločačaka i Dimin Most. Mahale se sastoje iz grupe srodničkih kuća.
Ranutovac je 1951. godina imao ukupno 68 domaćinstava.
Postanak sela, starine i prošlost.
Iznad Ranutovca je mesto Grnac. Tamo su meštani iskopavali velike ćupove, ćeramide, sekire i porušene zidove. Kamen od zidova nekima je poslužio za građenje sadašnjih kuća. Niko ne zna kakvo je naselje tu bilo. Ispod Ranutovca pokraj druma je mesto zadina, danas pod njivama. Ranije su se tu poznavali ostaci od kuća. U narodu semisli da je na zadini nekada postojalo naselje. Neposredno do Zadine jemessto Grobište, ranije sa pločama i krstovima. Neki misle da su ti grobovi tobož latinski. Današnji stanovnici postepeno su razneli nadgrobne ploče za svoje građevine.
Današnji Ranutovac nije mnogo star, kao naselje. Osnovan je u prvoj polovini XIX veka. Zbog toga je njegovo stanovništvo sve iz poznijeg vremena. Kao prvi osnivači računaju se četiri kuće od kojih su se namnožili rodovi: Čifčici, Pločaci, Ivanovci i Mišinci.
Zemlja Ranutovca za vreme turske vladavine u toku XIX veka pripadala je pojedinim čiflik-sahibijama naseljenim u Vranju. Prilikom oslobađanja 1878. godine najviše zemlje je imao Memet Kumbaradžija, potom Emin, Mustafa i dr. Zemlju prvog vlasnika obrađivali su pretežno pripadnici roda Pločaci.
Selo ima dve slave; Spasovdan i Vavedenje.
Groblje stanovnika Ranutovca nalazi se u Bresnici pokraj crkve.
Poreklo stanovništva.
U Ranutovcu su ovi rodovi:
-Čifčici, Nikoljdan, dele se na:
-Baba Bojkini, Veličkovi i dr. Rod je osnovao deda Rista, koji se doselio pre 125 godina iz sela Zebenica ili iz sela Garinja u Grdeličkoj Klisuri. Pomenuti Rista je u Ranutovcu imao sinove Kostu, Milenka, Iliju, Stoilka i Ristu – od kojih su se namnožile današnje porodice. Stojan, 95 godina – Stoilko – Rista. Njihovi stari kumovi su Širokoriđini u Mečkovcu.
-Jovanovci, Nikoljdan, su ranije činili jedan rod sa Čifčicima.
-Pločaci, Nikoljdan, potiču od nekog deda Riste. Ovde su se doselili iz susednog planinskog sela Bojin Dela. Tamo imaju istoimenoh rođaka. Dalje poreklo im je sela Ploče u Krajištu.
-Ivanovci, Aranđelovdan, potiču od pretka deda Ivana. Po jednom kazivanju zabeleženom u Vranju, izgleda da oni potiču iz okoline Novog Brda. U narodu se govori da Ivanovci već dugo vremena imaju samo tri kuće.
-Mišinci ili Surčini i Glavinci, slave Nikoljdan. Doseljeni su u XIX veku. Izgleda da su i oni iz okoline Novog Brda.
Iseljenici:
-Mišinci, jedna domazetska porodica živi u selu Binovac kod Vladičinog hana.
-Deda Stojkovci žive u planinskom selu Srneći Dol kod Vladičinog hana. Ima ih 18 kuća. Tamo su doseljeni iz Ranutovca u XIX veku.
-Stošići (grana Ivanovci) su prešli u Mečkovac.
-Ranutovčani, Margitinci, Stankovići i drugi žive u selu Strešku u Poljanici. Priča se da su iz Ranutovca pobegli zbog čume.
IZVOR: Prema knjizi Jovana F. Trifunoskog „Vranjska Kotlina“ nastaloj na osnovu podataka prikupljenih od 1951. do 1955. godine. Priredio saradnik Porekla Milodan.
17. februar 2026. u 16:44
Nataša Milenković
Zdravo svima! Čitala sam u knjizi Jovana F. Trifunoskog „Vranjska Kotlina“ da porodicu mog oca zovu Pločaci. On se rodio u selu Ranutovac, njegov pradeda se krajem 19. veka spustio iz Bojin dela u Ranutovac, verovatno pošto su Turci napustili Vranjsku kotlinu. Slave Svetog Nikolu. Mi se prezivamo Milenković po dedi koji se spustio iz Bojin dela i zvao Milenko.
Trifunoski piše da su Pločaci došli iz sela koje se zove Ploča u Bosiljgradskom krajištu. To je selo u nestajanju jer su po popisu iz 2022. imali 30ak žitelja i svi su bili 50+. Moji preci su se spustili iz tog planinskog sela Ploča (1500m) prvo u Bojin del (1000m) a onda iz Bojin dela (19 kuća su Pločaci) u Ranutovac (24 kuće su Pločaci) koji je na brežuljcima iznad Južne Morave. Selo Bojin del je isto u izumiranju jer je po popisu 2022. u tom selu bilo 22 žitelja.
Moj pradeda Stojan Milenković je bio sin čukundede Milenka. Pradeda Stojan i prababa Stojna su imali staru kuću u selu Ranutovac koja je bila u višem delu sela, za razliku od nove kuće u kojoj je moj otac rođen i koja je bliže putu ka Vranju i Južnoj Moravi. Pradeda Stojan i prababa Stojna su imali četvoro dece: Zagorka, Milica, Blagoje i Milan. Sin Milan je ostao u selu Ranutovac i to je moj deda po ocu. Zagorka je bila udata u Belom Bregu i imala je trojicu sinova. Milica je bila udata u Lukovu i posle Zlatokopu i imala je dve ćerke. Milan je ostao u Ranutovcu i imao je petoro dece, tri ćerke i dva sina. Blagoje se preselio u Beograd i nije imao dece ali je povukao na školovanje bratanca i sestriće. Deca brata i sestara Milenković su se odselili u Vranje, Beograd, Čačak i drugim selima selima Vranjske kotline. Deda Milanov stariji sin Budimir je ostao u Ranutovcu i sada njegovi sinovi Dragan i Miroslav žive u Ranutovcu. Neke od ovih mnogobrojnih rođaka poznajem i sa njima sam u kontaktu. Ovom porukom želim da pozovem ostale rođake da mi se jave koji su poreklom Pločaci iz sela Ranutovac ili Bojin del. Moguće je da pored prezimena Milenković imaju i neka druga prezimena, to ne znam. Shodno istoriji migracija u SFRJ pretpostavljam da su pomeranja bila kao i u svim porodicama iz sela u gradove posle drugog svetskog rata. Znači nebitno gde živite sada, javite se ako čitate ovu veb stranu, sada možemo da komuniciramo na različite načine. Moje ime je Nataša Milenković a imejl za kontakt je: [email protected]