Poreklo prezimena, selo Živica (Požarevac)

27. februara 2016.

komentara: 1

Poreklo stanovništva sela Živica, Grad Požarevac – Braničevski okrug. Prema knjizi Mihaila J. Miladinovića „Požarevačka Morava“, prvo izdanje 1928. godine. Priredio saradnik Porekla Milodan.

Živica

Položaj sela.

Selo je u ravnici, prema Moravi, nešto uzvišenoj te ga ona samo o najvećim poplavama može da plavi. A kada do toga dođe tada voda dolazi do „Starog Sela“; zapadno od sela je otoka Živica a od ove se nastavlja na sever do otoka Batlanac. Živica izlazi iz Morave severno od sela Dragovca i zapadno od sela Živice račva se u dva kraka, od kojih se jedan naziva Batlancem i severozapadno uliva u Moravu a drugi krak Živice opet se uliva u Batlanac kao i Resavčina.

Vode.

U selu nema nijednog izvora dok bunare ima svaka kuća.

Zemlje i šume.

Seoska zemlja za obrađivanje rasturena je oko sela i nosi ove nazive: Tursko Gumno, Pasuljište, Zbegovište, Crkvine, Crkvište, Bregovo, Dugačka Međa, Koševina, Goveđa Međa, Gevojna, Ostrovo, Jabučje, Kupusine, Bostani, Rastje, Kolibe, Budžaci i Deonica. Zajedničke (opštinske) zemlje ostalo je još u Budžacima – 8 hektara i zajedničke šume („lug“) – 15 hektara u Rastju, između Batlanca i Morave.

Starine u selu i istorijat.

Najstarije naselje bilo je, po predanju, na mestu koje se zove „Crkvine“ – dva kilometra od sela. Tu se danas nalaze cigle, stari novac i posuđe. Meštani misle da je na tom mestu nekada bila crkva i naselje. Prema povelji kneza Lazara, izgleda da je ovde bila Donja Živica dok je „Gornja“ bila pri izlasku bare (otoke) iz Morave, jer se blizu Crkvina opet uliva u Moravu preko kraka Batlanca. Ovo staro ime docnije se izgubilo a stanovništvo ili rasturilo iseljavanjem ili nastanilo u obližnjim selima.

Postanak sela.

Na austrijskoj karti, iz početka XVIII veka, nema ovog naselja a po pričanju starih meštana u to vreme Živica je bila spojena sa Dragovcem, na mestu ovog drugog naselja, pa se tek u drugoj polovini XVIII veka odvojila od Dragovca i naselila na Majuru, sadašnjem istočnom delu sela. Odatle se iselila na sadašnje „Staro Selo“ – jugozapadni deo sela, koje Resavčina odvaja od „Novog Sela“.
Izgleda da je za vreme Kočine Krajine – 1788. godine – izvršeno poslednja seoba te da se posle toga nisu pokretali. Po pričanju starih meštana, početkom XIX veka u „Starom Selu“ je bilo 12 kuća, a osnovala su ih prva četiri roda. Iz Starog Sela su se brzo naseljavali u Novo Selo, te se i na njega prenese ime Živica, koje je najpre dobilo naziv Staro Selo, verovatno po otoci (bari) Živici. U selu je bilo 179 kuća i 897 stanovnika.
Seoska slava (zavetina) je Spasovdan.

Poreklo stanovništva.

Rodovi su po starini ovim redom:

-Gačići, Nikoljdan, su nepoznatog porekla; izgleda da su starinci. Većina ih je u Starom Selu, uz Batlanac.
-Dajići, Aranđelovdan, su doseljeni iz Bačke – okolina Sombora. Dva brata su ranije živela u Požarevcu, pa se Daja preseli u Živicu a Obren u Dubravicu. Osam kuća je u sredini Starog Sela a osam u sredini Novog Sela i to su najstariji krajevi.
-Kolarci, Nikoljdan, su poreklom sa Kosova. Znaju da se doselio predak Mihailo još krajem XVIII veka. Kuće su im u Starom i Novom Selu.
-Milovanovići (Gaćevci), Lazarevdan, su poreklom sa Kosova. Ima ih u Starom i Novom Selu.
-Stanojlovići, Stevanjdan. Stanojlo „Ajduk“ se doselio iz Žabara. Kuće su im u Starom i Novom Selu.
-Lazići, Sv. Đurađ, su doseljeni početkom XIX veka iz Banata. Ima ih u Starom i Novom Selu.
-Arambašići, Sv. Đurađ, su nepoznatog porekla. Ima ih u Starom i Novom Selu.
-Mitrovići, Sv. Vrači, su doseljeni iz okoline Niša. Sve su im kuće u Novom Selu.
-Lepačkovići, Sv. Tanasije. Njihov predak Andreja se doselio pre 90 godina iz sela Draževa kod Bele Palanke, te ih nazivaju „Torlacima“. Kuće su im u Starom i Novom Selu.

Ostali rodovi su doseljeni u novije vreme i većinom su nastanjeni i Novom Selu. To su:

-Golubovići su doseljeni iz Adžibegovca. Ne kaže se koju slavu slave.
-Torlaci, Nikoljdan, su doseljeni iz okoline Niša.
-Lazići, Jovanjdan, su doseljeni iz Ćirikovca.
-Jocići, Nikoljdan, su doseljeni iz Sakalovca u Banatu.
-Stojadinovići, Sv. Petka, su doseljeni iz Ćirikovca.
-Milojkovići, Nikoljdan, predak Nikola je doseljen iz Dubravice.

Najmlađi doseljenici – od pre 40 do 50 godina:

-Rajičići, Nikoljdan, Stanko doseljen iz Dragovca.
-Stevanovići, Aranđelovdan, Jakov se doselio iz Banata kao Vlah, ali se brzo posrbio jer u selu nema Vlaha.
-Jovanovići, Nikoljdan, Ognjen se doselio iz Ćirikovca.
-Stojanovići, Stevanjdan, Stojko je doseljen iz Dragovca.
-Zlatarevići, Sv. Petka. Živa doseljen kao kovač sa Ostrova na Dunavu.
-Bogdanovići, Sv. Varvara, Veljko doseljen iz Požarevca – Bugarska Mala.
Ima dve porodice čiji su se preci prizetili u kuće kao uljezi. Ovde takve nazivaju kao „došljak“ ili „nakalemak“. Tako je neki Steva iz Ćirikovca ušao u kuću od Milovanovića (Gaćevaca) ali je zadržao svoju slavu, Pantelijevdan. Ima ih dve kuće.
Drugi je „nakalemak“ Jova Madžarević iz Ćirikovca, koji je zadržao svoju slavu, Sv. Ćirika. Ima ih danas 4 kuće, ali su 3 kuće promenile slavu uzevši Nikoljdan.
Cigana-Roma ima tri roda u 12 kuća. Stalno su se naselili za vlade kneza Mihaila a do tada su bili čergari – skitači po okolnim selima. Svi su zemljoradnici i svi slave Nikoljdan. Od njih su najveći rod:
-Stakići, a zatim:
-Piskići.

IZVOR: Prema knjizi Mihaila J. Miladinovića „Požarevačka Morava“, prvo izdanje 1928. godine. Priredio saradnik Porekla Milodan.

Komentari (1)

Odgovorite

Jedan komentar

  1. Dejan

    Vlasi u Srbiji su potomci Srba koji su pred Turcima pobegli u Vlašku, današnju Rumuniju tamo se porumunili odnosno povlasili i onda su se u 18. i 19. veku vratili u Srbiju. Nakon povratka u Srbiju su Vlasi asimilovali srpsko stanovništvo koje je ostalo i koje se kasnije doselilo u njihova sela. Vlaški zbornik Pauna Durlića je objavio spisak naselja jugoistočne Srbije u kojima žive potomci ovih povlašeniih, pocincarjenih, porumunjenih i pokaravlašenih Srba. Tako su Srbi postali Vlasi preko noći