Poreklo prezimena, selo Malo Krčmare (Rača)

20. aprila 2015.

komentara: 0

Poreklo stanovništva sela Malo Krčmare, opština Rača – Šumadijski okrug. Prema knjigama Todora Radivojevića „Lepenica“ i „Naselja u Lepenici“. Priredio saradnik Porekla Milodan.

Malo Krčmare, OŠ Karađorđe
Malo Krčmare, OŠ Karađorđe

Položaj sela.

Malo Krčmare je sa obe strane Račanskog Druma i Potoka koji dolazi od Mandića. Ono je po stranama nekoliko brda među kojima su jaruge i jaružice. Severoistočno od sela dižu se Golubica i Visak, koji je nadvisio svu okolinu i sa koga je vrlo lep i prijatan pogled na Šumadiju i Pomoravlje.

Vode.

U Malom Krčmaru ima šest bunara-izvora sa živom vodom. Zovu ih po rodovima na čijim su imanjima. U Stojkovićima je Stojkovićki, u Đurićima – Stojanovićki i Gajovski, u Vulovićima – Đorđevski i Vulovićki a u Maksimovićima Maksimovićki Bunar. Kako oni ne zadovoljavaju seoske potrebe za vodom, meštani su počeli kopati đermove, kojih do sada ima sedam.
Seoski Potok ne plavi ni polja ni kuće u selu ali mu ponekad dosta štete nanose povremeni potočići koji silaze sa Viska i Golubice za vreme jakih kiša, naročito u vlažnim godinama.

Zemlje i šume.

Polja ima dovoljno za obrađivanje i napasanje stoke, ali šume je nedovoljno. Polja, na kojima ponegde ima i zabrana, su udaljena od seoskih kuća najviše 5 kilometara.
Ceo seoki atar Malog Krčmara zahvata prosstor od 860 hektara. Od toga dolazi na ziratnu zemlju 806 a na šume 54 hektara. Ziratne zemlje – njive 642 i livade 164 ha.
U ataru Malog Krčmara svojih imanja imaju meštani Velikog Krčmara, Cerovca, Lužnica, Sipića i Badnjevca. Meštani Malog Krčamara imaju svojih zemalja u atarima sela Velikog Krčmara i Badnjevca.

Tip sela.

Selo ima četiri kraja a peti se počeo stvarati na drumu. Vulovićki (Vulovići) i Đurićki (Đurići) Kraj su na levoj a Stojkovićki (Stojkovići) i Maksimovićki (Maksimovići) na desnoj strani Potoka. Na drumu se počeo stvarati nov, odvojen, peti seoski kraj, gde je podignuta škola, potom, opštinska sudnica i tri mehane.
Kroz selo vode vijugave ulice a na Račanskom Drumu ono je pravog drumskog karaktera. Krajevi se dele na mahale gde su kućne grupe pojedinih jačih rodova. U Vulovićima su tri mahale: Vulovići, Đorđevići-Nikoljci i Tomići-Đorđevci. U Stojkovićima su samo Stojkovići, ali su u grupi i kuće Markovića-Nikoljaca; u Maksimoićima osim njih ima svega tri kuće; u Đurićima je Đurićka Mala i grupe kuća Radojičića i Stojanovića.

Ime selu.

Ime Krčmari dovodi se sa imenom Krčmarice Mare iz narodne pesme, nastale iz vremena Turaka. Vele, da je njena krčma bila kod Bare blizu Viska, nedaleko od sadašnjeg puta. Narod selo naziva Malo i Veliko Krčmare a na pitanja – odgovaraju:
-Odakle se?
Iz Velikih i Malih Krčmara.
-Gde si bio?
U Velikim i Malim Krčmarima.
-Kuda ćeš?
U Veliko i Malo Krčmare.
Prepisano iz teksta o selu Veliko Krčmare, od drugog hroničara, op Milodan.
Međutim ova legenda nije tačna. Naime seosko ime doneli su sa sobom Cukići (Srećkovići) koji su doseljeni iz Krčmara u srezu deževskom, južno od Novog Pazara. Atribut „Malo“ da je selu za razliku od većeg sela istog imena (Veliko Krčmare), koje je sa leve strane Račanskog Druma.

Starine u selu.

Na Džidovskom Groblju u Glogoviku do skora su postojali ogromni kameni belezi od neootesanog i neuglađenog kamena, Danas ih nema a uspomena na groblje održala se samo u imenu mesta na kome je nekada bilo. Tu je nekada bila i crkva, čije se mesto danas zove Crkvina.

Postanak sela i poreklo stanovništva.

Malo Krčmare je osnovano pre 150 godina, istovremeno sa Velikim Krčmarima. Osnovale su ga dve kuće – roda Perviza, koji se u ovom selu zovu Tomići-Đorđevci. Oni danas imaju 11 domova.
Među krajevima najstariji je Vulovski i u njemu Tomićka Mala. Ostala tri kraja su postala u isto veme, pre oko 115 godina, u vreme Kočine Krajine.
U Naznačeniu 1819. godine selo je zabeleženo kao Krčmari dolni, a u Popisniku 1822. godine kao Krčmari dolnji. U Vukovoj Danici zapisano je pravilno kao i u Pirhovom Putovanju kao krčmari gornji (Krtschmari gornji) i u Gavrilovićevom Rečniku 1846. godine kao Krčmari mali.
Selo je raslo uporedo nrađanjem, razgranjavanjem rodova i novim doseljavanjima. U doba Kočine Krajine dobilo je 6 odova a posle 1815. godine 13 rodova.
Malo Krčmare je naseljeno iz 13 oblasti, koja su dala sledeći broj rodova: Lepenica -6, Bosna -2, Crna Reka -2, Stara Srbija -2, levi sliv Velike Morave – 2, a Kosovo, Resava, Moravica, Crna Gora, Bugarska i Nišava po jedan rod.
Seoski rodovi došli su ovamo u najvećem broju u zbegove -8, na ženino imanje -3, na svoje imanje -2, kao mehandžije i dunđeri po dva roda, u službu -1, dovodak -1 i kovač jedan rod.

Poreklo porodica.

Redni broj, prezime (ogranci), odakle su doseljeni, Krsna slava:

Doseljeni u periodu od 1737. do 1787. godine.

-178, Parezanovići, Novi Pazar, Mitrovdan.
-179, Pervizi-Tomići(Petrovići, Brankovići-Uroševići, Novakovići i Rankovići), Prizren, Đurđic.
-272, Vulovići, Kosovo, Sv. Petka.
-312, Đorđevići, Resava, Nikoljdan.
-376, Maksimovići (Maksimovići, Adžići-Vasići, Milići, Milutinovići, Petrovići, Srećkovići, Milosavljevići, Ostojići, Uroševići, Damnjanovići, Đurići, Miloševići, Mladenovići i Vladisavljevići), Osat (Bosna), Jovanjdan.
-472, Radojičići, Osat (Bosna), Đurđevdan.
-516, Stojkovići (Petkovići, Stojkovići i Obradovići), Zvezdan (Crna Reka), Đurđic.

Doseljeni u periodu od 1824. do 1903. godine:

-1205, Markovići, nepoznato (Donja Rača), Aranđelovdan.
-1212, Novakovići, Crna Gora, Sv. Petka.
-1223, Stojanovići, Mozgovo, Nikoljdan.
-1482, Radovići, nepoznato (Vučić), Mitrovdan.
-1552, Cvetkovići, Trn (Bugarska), Aranđelovdan.
-1660, Tomići, nepoznato (Jovanovac), Nikoljdan.
-1771, Đorđevići, nepoznato (Miraševac), Alimpijevdan.
-1823, Ivanovići, nepoznato (Lužnice), Sv. Gligorije.
-1907, Momčilovići, Kumanovo, Aranđelovdan.
-2124, Novakovići, Stari Adžibegovac, Nikoljdan.
-2183, Mijailovići, Krnjevo (levi sliv Velike Morave), Đurđevdan.
-2253, Simići (Romi), nepoznato poreklo, doseljeni 1876. godine, Sv. Petka.

Ostali podaci o selu.

U selu je 1903. godine bilo 20 rodova u 138 kuća sa 795 stanovnika, među kojima i jedan rod u jednoj kući – ciganski. Malo Krčmare imalo je 31. decembra 1910. godine 152 doma sa 874 stanovnika a na dan 31. januara 1921. godine ovde je živelo 751 stanovnik.
Seosko groblje je u sredini sela, na mestu koja se naziva Ploča.
Zavetine su dve, Mladenci i Vračevi. Litija se nosi na Prvi dan Sv. Trojica.

IZVOR: Prema knjigama Todora Radivojevića „Lepenica“ i „Naselja u Lepenici“. Priredio saradnik Porekla Milodan.

*

DODATAK: Popis poreskih glava (turski tefter) iz 1836. godine, arhivski dokumenti (omogućio saradnik portala Poreklo Nenad Spasić):

Stranica 1
Stranica 2

Komentari (0)

Odgovorite

Trenutno nema komentara. Budite prvi i ostavite komentar.