Prezime Birmančević prisutno je u mačvanskom kraju.
U selu Skupljen risutni su u Birmančevoj ili Mandića mali:
Birmanci (17 k., Aćim i Ana). Doseljeni iz Baranje. Ima ih još u Mačvi — y Zminjaku, takođe oko Kolubare gde
su i sad poznate Birmančevića vodenice. U Zminjaku Birmančevići slave Aranđelovdan i ne znaju svoje starije poreklo.
Pored i oko glavnog seoskog puta Baraka – Vladimirci nalaze se Birmančevići. Prema hronološkom redu doseljavanja spadaju u nekoliko najstarpjih familija u selu. Postoje materijalni dokazi da su u Skupljen doseljeni pre Prvog srpskog ustanka, a možda i znatno ranije. U aprtšu 1991. godine bilo ih je 22 kuće sa 92 stanovnika.
U vezi navoda o starijem poreklu (iz Baranje), Vojislav Pajić je u februaru 1954. godine, o tim pitanjima je razgovarao
sa Milivojem Kuzmana Birmančević (1880–1960) i Milivojem Krstivoja Birmančević (1882-1973) i njihova kazivanja ovako zabeležio:
“Pri seobi našeg življa iz Bosne u Srbiju, tri brata su prešla Drinu sa namerom da se nastane u Srbiji. Jedan se naselio u selo Vrhovine u okolini Uba. Od njega se u tom selu razvila familija Birmančevića. Oni i danas tamo
žive i slave istu slavu – Aćimianu. Drugi brat se naselio u Mačvi, ne znamo u kom selu. On se sada preziva Burmazovnć, ali je zadržao zajedničku slavu – Aćimianu. Treći brat je došao u Skupljen, od koga se razvila sadašnja familija Virmančevića. Taj brat što je došao u Skupljen zvao se Adam. Kasnije je za njim došao i njegov rođak Jovan. Svi su zadržali negu slavu – Aćimianu”.
Upoređivanjem ovih kazivanja sa podacima iz pisanih izvora utvrđeno je da su nepotpuna i da sadrže nekoliko grešaka.
Legenda o tri brata Birmančevića koji su iz Bosne zajedno prešli u Srbiju lepo je ispričana, ali nije tačna. Tačno je da u mačvanskom Drenovcu postoji familija Burmazovići, ali su starinom iz Plava, a u Drenovac su doseljeni iz sela Dvorska u Rađevini, slave Alimpijevdan, a ne Aćimianu.
U Zminjaku u Mačvi postoji familija Birmančevići, ali su oni u to selo došli nekoliko decenija kasnije nego Birmančevići u Skupljen; ne znaju svoje poreklo i slave Aranđelovdan, a ne Aćimianu.
Prvi doseljeni predak sadašnje familije Birmančevića u Skupljen nije bio Adam, jer su Birmančevići u tom selu živeli nekoliko decenija pre nego što je Adam rođen. Adam je sin Ignjata i unuk Ivana Birmančevića i rođen je u Skupljenu 1811. godine. Tada je njegov deda Ivan imao 53 godine i bio je kmet u Skupljepu i magistratni kmet u Šabačkom magistratu.
Jovan nije bio Adamov rođak koji je kasnije za njim (Adamom) došao, već brat Ivana Birmančevića i Adamov deda.
Ove ispravke su značajne za zaključivanje kada su Birmančevići doseljeni u Skupljen i za izradu potpunijeg i tačnijeg rodoslova njihove familije.
Imajući u vidu zabeležena kazivanja i predanja, podatke iz pisanih izvora, krsne slave i ukupna saznanja o poreklu i vremenu doseljavanja predaka sadašnjih skupljenskih familija – moguće je da su Birmančevići starinom od Nikšića; da su jedno vreme bili nastanjeni u okolini Bajine Bašte, a da su u Skupljen došli pre Prvog srpskog ustanka. Dr Jevto Dedijer je u svojim antronogeografskim studijama utvrdio da u Hercegovini ima dosta porodica koje slave Aćimianu, “a vele da su poreklom od Nikšića”.
Posle sloma Prvog srpskog ustanka Birmančevići su, kao i druge skupljenske familije, prebegli preko Save i “stigli čak do Baranje”, odakle su se vratili posle objavljivanja opšte amnestije za učesnike u Ustanku. Povratkom u Skupljen Ivan je nastavio da kmetuje i bio je kmet u Skupljenu sve do svoje smrti. Umro je 1841. godine, u 84-toj godini života. U kmetovanju mu je pomagao mlađi sin Mijailo, pa je bio oslobođen plaćanja poreza.
U pronađenim pisanim dokumentima Birmančevići se prvi put pojavljuju u Protokolu Šabačkog magistrata ( 1808–1812). U tom Protokolu, pod broje 745 od 8. marta 1811. godine, piše:
“Na molbu kmetova sela Ladimirovca… i sela Bobovika…, poslata Komisija iz slavnog Magistrata šabačkog, u kojoj i sam G. Luka, komandant Šabačke nahije prisustvovao je, da bi im se izvidelo za među između ovih sela.
U ovu komisiju opredelismo dva kmeta iz slavnog Magistrata šabačkog: G. Ivana Birmančevića, kmeta Posavskog, i Aleksu Jovanovića iz Bojića, kmeta Pocerskog, koji, u prisustvu s G. Lukom, nađoše i među ova višeimenovana
sela Ladimirovca i Bobovika opredeliše da bude ovako…”.
Ivan je, kao magistralni kmet, sa G. Lukom Lazarevićem više puta učestvovao u rešavanju ovakvih i drugih sporova u Šabačkoj nahiji.
U Tefter čibuka knežine Kuzmanove i Đukine za 1823. godinu Ivan Birmančević je upisan kao vlasnik 68 komada ovaca za koje je platio porez na sitnu stoku.
U Tefteru čibuka kapetanije Posavske za 1833. godinu pojavljuju se dve kuće Birmapčevpća: Ivana Birmančevića, sa 25 komada ovaca, i Jovana Birmančevića, sa 19 komada ovaca. To govori da su se Ivan i Jovan podelili u vremenu između 1823. i 1833. godine.
Godinu dana kasnije, prilikom prvog popisa celokupnog srpskog stanovništva i njihovog zemljoposeda, izvršenog polovinom 1834. godine, gubi se domaćinstvo Jovana Birmančevića, pa se ponovo pojavljuje samo domaćinstvo Ivana Birmančevića, čiji su članovi ovako upisani:
2. IVAN BIRMANČEVIĆ, 76 godina, oženjen, zbog starosti nesposoban za vojsku, a kao kmet u selu i što ima dva oženjena sina ne plaća ni arač ni porez.
IGNJAT, sin Ivana, 56 godina, oženjen, nesposoban za vojsku jer je sakat u nogu, pe plaća pi arač ni porez jer ima dva oženjena sipa.
MIJAILO, sin Ivana, 35 godina, oženjen, sposoban za vojsku, plaća arač, a porez pe plaća jer kmetuje sa Ivanom.
VASILIJA, sin Ignjata, 25 godina, oženjen, sposoban za vojsku, plaća i arač i porez.
KRSTA, sin Ignjata, 20 godina, oženjen, sposoban za vojsku, plaća i arač i porez.
ADAM, unuk Ivana, 23 godine, oženjen, sposoban za vojsku, plaća i arač i porez.
Muških glava 6, ženskih glava 7, suma 13 glava.
U vreme popisa stanovništva 1834. godine, porodica Jovana Birmančevića imala je četiri muške glave, i to:
JOVAN BIRMANČEVIĆ, brat Ivana, umro 1837. godine.
KONSTANTIN–KOJA, sin Jovana, umro 1840. godine.
ŽIVAN, sin koje, star 13 godina, i
MARKO, sin Koje, star 9 godina.
Jedino logično objašnjenje zbog čega se domaćinstvo Jovana Birmančevića ne nalazi u spisku popisapih domaćinstava u Skupljenu 1834. godine moglo bi biti da prilikom sačinjavanja zbirnog “Protokola konškripcije kapetanija” to domaćinstvo nekom greškom pije upisano.
U avgustu 1863. godine izvršen je popis celokupnog stanovništva (i muških i ženskih lica pojedinačno) u srezu Posavotamnavskom. Tada su u Birmančevićima postojala dva domaćinstva, čiji su članovi ovako upisani:
114. ŽIVAN BIRMANČEVIĆ, zemljoradnik, 42 godine (kmet).
Žena Jovana, 44 godine.
Mati Ilinka, 65 godina.
Sestra Marica, 20 godina.
Sinovi: Petar 23, Aleksa 16, Toma 14 i Krstivoj 3 godine.
Kćeri: Petrija 20, Spasenija 12 i Mirjana 8 godina.
Braća: Marko 36, Janko 25, Ilija 23, Stevan 21 i Stanko 20 godina.
Snahe: Smiljana 36, Milica 23 i Marija 21 godinu.
Sinovci: Damnjan 15, Vasa 12, Makevnja 9 i Dragomir 4 godine.
Sinovica Anica, 10 godina.
Svega 24 člana.
140. ADAM BIRMANČEVIĆ, zemljoradik, 60 godina.
Žena Danica, 50 godina.
Strina Jovana, 52 godine.
Sinovi: Stevan 25, Dimitrija 23, Pavle 22, Milovan 18 i Kuzman 15 godina.
Kćeri: Anka 22 i Stanka 21 godinu.
Snahe: Ivana 24 i Marija 22 godine.
Unuke: Joka 3, Daiojla 1 i Stanica 1 godinu.
Svega 16 članova.
Birmančevići su se rojili i u aprilu 1991. godine bilo ih je 22 kuće-domaćinstva, sa 92 stanovnika, i to:
1. SPASENIJA BIRMANČEVIĆ, rođena 1929. godine.
2. MILOVAN BIRMANČEVIĆ, rođen 1940, žena Radmila 1945, sin Miroslav 1966, snaha Tonka 1969. i unuka Tamara 1991. godine.
3. RADE BIRMANČEVIĆ, rođen 1962, žena Slavica 1964, kći Jelena 1988. i deda Živan 1917. godine.
4. SLOBODAN BIRMANČEVIĆ, rođen 1936, žena Milena 1944, sin Željko 1972, sin Dejan 1979. i tašta Zagorka 1924. godine.
5. OBRAD BIRMANČEVIĆ, rođen 1920, sin Ivan 1950, snaha Stajka 1950, unuk Mišel 1978, uiuk Nikola 1979. godine i unuk Željko 1983. godine.
6. MILETA BIRMANČEVIĆ, rođen 1921, žena Katarina 1925. i unuk Saša 1972. godine.
7. STEVAN BIRMANČEVIĆ, rođen 1927, žena Milica 1928. i unuka Suzana 1972. godine.
8. OBRAD Ž. BIRMANČEVIĆ, rođen 1937 i žena Miroslava 1938. godine.
9. ALEKSIJA BIRMANČEVIĆ, rođena 1930. godine.
10. OBRAD M. BIRMANČEVIĆ, rođen 1937, žena Melka 1950. i sin Mirko 1974. godine.
11. ŽIVANKO BIRMANČEVIĆ, rođen 1929. godine, žena Gosnava 1930, sin Dragan 1955, snaha Svetlana 1959. i unuka Vesna 1986. godine.
12. OBRAD K. BIRMANČEVIĆ, rođen 1946, žena Viorka 1956, kći Biljana 1981, kći Gordana 1986. i baba Radojka 1917. godine.
13. IVAN BIRMANČEVIĆ, rođen 1930, žena Vojka 1930, sin Ljubinko 1954, snaha Nada 1959, unuka Ljiljana 1984, unuk Bojan 1985, sin Zoran 1958, snaha Svetlana 1962, unuk Danijel 1985. i unuka Ana 1988. godine.
14. ŽIVOJIN BIRMANČEVIĆ, rođen 1957, majka Olga 1920, brat Živan 1960, snaha Snežana 1967, sinovica Dragana 1987. i sinovica Jelena 1989. godine.
15. DRAGOLJUB BIRMANČEVIĆ, rođen 1924, Žena Milija 1925, sin Slobodan 1948, snaha Dušica 1952, unuk Darko 1970. i unuka Maja 1976. godine.
16. DUŠAN BIRMANČEVIĆ, rođen 1929. godine.
17. PETAR BIRMANČEVIĆ, rođen 1947. žena Dragica 1947, sin Vladan 1973, sin Miodrag 1966, snaha Mirjana 1969. i unuk Nemanja 1988. godine.
18. MILOJKO BIRMANČEVIĆ, rođen 1923, sin Radenko 1952, snaha Jelena 1949. i unuk Milan 1986. godine.
19. MILORAD BIRMANČEVIĆ, rođen 1933, žena Vukosava 1930, sin Vlada 1953, sin Brana 1952, snaha Živodarka 1959, unuka Bojana 1979. i unuk Borko 1981. godine.
20. NOVAK BIRMANČEVIĆ, rođen 1920. i žena Krsmanija 1922. godine.
21. ŽIVANKO BIRMANČEVIĆ, rođen 1934. i žena Ljubica 1944. godine.
22. BOGDAN BIRMANČEVIĆ, rođen 1941, žena Rosa 1940, sin Predrag 1962, snaha Miroslava 1963. i unuk Slavko 1986. godine.
Sva Domaćinstva su imala svoja poljoprivredna gazdinstva, sa zemljišnim posedom od 0,50 do 7,70 hektara.
Istaknuti pripadnici roda: Veljko Birmančević, fudbalski reprezentativac Srbije
IZVORI:
Vojislav S. Radovanović, Šabačka Posavina i Pocerina, Beograd, 1994, str. 72
Živorad P. Krstić, Skupljen prošlost i stanovništvo, Hronike sela, knjiga 32, SANU, Beograd, 1994, str. 287-291
Komentari (0)