Srpski DNK projekat

4. decembra 2020.

komentara: 0

Srpski DNK projekat[ENG] predstavlja najvažniji poduhvat Društva srpskih rodoslovaca „Poreklo”. Projekat je pokrenut u septembru 2012. godine, a danas spada među vodeće nacionalne projekte ove vrste u Evropi, te među najrazvijenije nacionalne Y-DNK poduhvate u svetu. Zasnovan je na prikupljanju i analizi Y-DNK rezultata, dobijenih kroz pojedinačna testiranja ili naučna istraživanja, koja Srpski DNK projekat ostvaruje u saradnji s akademskom zajednicom.

Zahvaljujući Srpskom DNK projektu do danas je testirano više od 8.000 pojedinaca, na osnovu čijih se rezultata ustanovilo nekoliko stotina genetičkih rodova, koji u mnogim slučajevima već služe kao osnov svim novim testiranima. Dosadašnji rezultati u najvećem broju slučajeva se uklapaju u zabeležena predanja o migracijama određenih rodova.

Osnovu Srpskog DNK projekta čini jedinstvena softverska platforma, koja ima dva nivoa pristupa, slobodni pristup i pristup za članove Društva. Ovaj izbor biće ponuđen već samim ulaskom na sajt, a u zavisnosti od izbora nivoa pristupa, korisnik sajta moći će da koristi mogućnosti sajta u većem ili manjem obimu.

Prikaz početne stranice Srpskog DNK projekta

U slobodnom pristupu moguće je videti osnovne informacije o do sada testiranim pojedincima, a one sadrže prezime, mesto porekla po ocu, krsnu slavu i haplogrupu s najnižom utvrđenom podgranom. Prilikom pretrage rezultata, sve navedene parametre korisnik može koristiti pojedničano ili kombinovano, a klikom na dugme Mapa možete videti i tačnu poziciju rezultata na interaktivnoj Guglovoj karti.

Detalj pretraživačkog zaglavlja sa popunjenim svim parametrima za pretragu i rezultatima pretrage

U delu koji je dostupan isključivo članovima Društva srpskih rodoslovaca „Poreklo“ (pristup uz korisničko ime i lozinku) moguće je koristiti Srpski DNK projekat u punom njegovom kapacitetu. To samo u osnovnoj pretrazi podrazumeva mogućnost pretrage po čak šest novih parametara. Od njih je najvažnije pomenuti mogućnost pretrage po SNP poziciji testiranog. Osim toga, po određenim parametrima moguće je zadati više vrednosti, pa tako možete pretraživati rezultate sa više slava ili više područja odjednom.

Pristup za članove omogućava i pristup tabeli Srpskog DNK projekta s markerima. Tabela je organizovana po uzoru na raniju tabelu Srpskog DNK projekta, ali je po svojim mogućnostima dodatno unapređena. Tako je pored pregleda rezultata po haplogrupama, sada moguće izvršiti i pregled na osnovu slave i područja. Ipak, ono što je najvrednije jeste opšta pretraga tabele, koja pored osnovnih parametara za pretragu, daje i mogućnost pretrage rezultata samo na osnovu vrednosti na markerima.

 

Meni za pretragu rezultata prema vrednostima na markerima

Kao posebna vrednost tabele Srpskog DNK projekta ističu se alatke za izračunavanje statističkih podataka. Na projektu postoje dva proračuna za statistuku. Jedan prikazuje statističke podatke za regione, a drugi statistički pregled po haplogrupama. Odabirom pregleda po regionu dobija se karta sa iscrtanim lingvokulturnim regionima, gde se klikom na svaki od regiona, dobija tablica s podacima o zastupljenosti haplogrupa u označenom regionu. U toj tablici dati su podaci o broju testiranih i procentu zastupljenosti haplogrupa u samom regionu kao i poređenje s istim podacima na nivou celog projekta.

Detalj prikaza zastupljenosti haplogrupa za region Like

Odabirom pregleda statistike po haplogrupi, dobija se ista karta, ali iznijansirana prema zastupljenosti odabrane haplogrupe po regionima. Kao i u prethodnom primeru, pored karte izlazi i tablica s podacima o broju testiranih u okviru tražene haplogrupe, kao i procentualnoj zastupoljenosti haplogrupe po regionima, kao i uporedni procenat zastupljenosti haplogrupe u celom projektu.

Detalj prikaza statistike za haplogrupu N

Treba još pomenuti da u okviru Srpskog DNK projekta postoji i odeljak sa stablima haplogrupa. Ona se mogu zatražiti na upit o haplogrupi ili određenoj SNP poziciji.

Detalj prikaza haplo stabla haplogrupe I2a

Filogenetička stabla na Srpskom DNK projektu usklađena su s najnovijim podacima vodećih svetskih kompanija iz oblasti genetičke genelaogije, kao i rezultatima do kojih se došlo u okviru Srpskog DNK projekta.

Prikaz pretrage stabla na osnovu SNP-a

Srpskim DNK projektom rukovodi Uredništvo Srpskog DNK projekta, koje trenutno čini jedanaest članova, na čelu sa šefom Srpskog DNK projekta.

U septembru 2019. godine Srpski DNK projekat je predstavljen i svetskoj javnosti. Na međunarodnoj IFLA pretkonferenciji, koja je održana u Beogradu, učestvovali su članovi Uredništva Srpskog DNK projekta i Odbora za digitalizaciju DSR „Poreklo“. Oni su predstavili funkcionisanje Srpskog DNK projekta kroz temu Digitalna biblioteka u službi genetičke genealogije. [v. MIHICH, Velibor and RAJEVAC, Milan and TODOROVICH, Branko (2019) Digital Library in The Service of Genetic Genealogy]

Flag Counter