Poreklo prezimena, selo Orašje Popovo (Ravno)

Poreklo stanovništva sela Orašje Popovo, opština Ravno. Prema knjizi Milenka S. Filipovića i Ljube Mićevića „Popovo u Hercegovini“. Priredio saradnik Porekla Milodan.

Položaj sela.

Selo je na severoistočnoj strani polja, na jednoj staroj plavini; kuće su po bokovima plavine, a crkva na samoj plavini. Poviše sela, u brdu je „pišljevina“ Studenac. Obično se služe kišnicom iz čatrnje. Stare zajedničke čatrnje su: Kaučev Greb, Plandište, Podkraj i Oborinač. Novih čatrnja ima 14. U polju ispod sela su njive: Granice, Sjenokosi, Trumine Jame, Poblatime, Otoci, Pašače, Luke i Podkrajnice. Oko kuća i po brdima su: Doline, Mrviještaci, Baašče, Divnice i Međe.

Zemlje i šume.

„Gore“ nemaju. Drvetom se snabdevaju na taj način što kopaju žile iz zemlje. Na mestu Lopati država je pre tri godine zasnovala zabran. Stoku napasaju po polju posle žetve i po stranama poviše sela: Stanicove Lazine, Botini Vrti, Tomine kuće i Grabove Doline.

Tip sela.

Selo se deli na mahale po rodovima: Ćozulana, Tubića, Oborina i Kruškara Mala. Mahale su potpuno odvojene, a kuće u njima su na okupu. Selo ima 29 kuća. Na brdu iznad sela su staje. Stanovništvo je mešovito: pravoslavni, katolici i muslimani. Pravoslavna crkva Voznesenije Hristovo, zajednička i za selo Čavaš i Dvrsnicu, je na mestu Pijesak. Pravoslavna crkva u Orašju pominje se 1664. Kod crkve je groblje za pravoslavne i katolike, muslimani se kopaju kod Tubića Mahale.

Sadašnja crkva, Pantelijina crkva na Pijesku je napravljena 1927.  Na tom istom mestu bila je starinska crkva sv. Pantelije. Spolja, pored sela je nekada vodio starinski put u Stolac, koji se mestimično i sada poznaje a zove se Baničin put. Pričaju da je nekada na tom putu bila jedna okuč, gde je zakopan pun kazan blaga i na tom mestu je bila oznaka da se pazi, jer su tu gotovo sve natovarene mazge posrtale i prevaljivale tovar. Priča se da su Turci 14 godina posle Kosovskog boja došli u Popovo preko Trebinja pod zapovedništvom Jusuf-pašae iz Valone. „Grčkih grobnica“ ima kod crkve, na Priljepci i pod Spiljana.

Poreklo stanovništva.

Iselili su se iz sela Dizdarići i Bukve, a izumrli su Krilići, Salkići i Fočići. Bio je u selu i Gaštan. Kad se jednom vratio iz vojske, kažu mu ostali “Turci“ u selu da mu je žena imala odnose sa pravoslavnim Mihajlom Ćozulanom, koji je bio vrlo bogat – imao je 70 rala zemlje. Kad je Gaštan naleteo na nj da ga poseče, Mihajlo potegne kosu i preseče njega, a zatim pobegne u Stolac i „poturči se“. Govore da su muslimani Baljići u Stocu od tog Mihajla. Priča se da je u selu živeo neki Toma, vrlo bogat; uz njegovu kuću se prislanjalo po 12, tj. njegovu zemlju je oralo 12 jarmova volova. Najposle je morao da proda celo svoje imanje za 12 aspri (sitan turski novac) i da se odseli u Banat. U Ljubinju imaju pravoslavni Kulaši, doseljeni iz Orašja.

Rodovi.

Pravoslavni:

-Ćozulani (7 kuća, Jovanjdan) se smatraju starincima.

-Oborine (6 k., Jovanjdan) su starinom Kovači s Lopoča.- Ima ih i u D. Poplatu. Godine 1718. pominje se Petar Oborina, bez oznake mesta.

-Tubići (6 k. Jovanjdan) su nepoznatog porekla.

-Mandići (1 k. Jovanjdan) su poreklom iz Gacka. Daljim poreklom od roda Maleševića u Bilećkim Rudinama.- Godine 1718. pominje se kaomletački „arambaša“ Boško Mandić, bez oznake mesta.

-Kulaši (3 k.) Jovanjdan – neispitano.

Oborine su ranije slavili Jovanjdan dok su ostali slavili Usekovanje. Kako su se jednom, slaveći, bili zaneli pa im potonuli usevi, zbog toga promene slavu uzmu svi Jovanjdan.

Katolici:

-Doline (2 k, Mratindan, a sada Nikoljdan) su se doslili iz Golubinca pre 150 godina.

-Raiči (2 k Nikoljdan) su starinom iz Strmice (Cicrina), odakle su došli pre 120 godina.

-Golići (2 k Nikoljdan) su starinom Lonci iz Trnčine.

Muslimani:

–Vuk (1 k) sse smatra starincem. Ima ih i u Hodovu (Stolački srez), a bilo ih je i u Uboskom. Ti iz Uboska su otišli u Borač.

Zavetni dan za polje je Pantelijevdan.

IZVOR: Prema knjizi Milenka S. Filipovića i Ljube Mićevića „Popovo u Hercegovini“. Priredio saradnik Porekla Milodan.