Kleopatra – Vlastislava, jedan primer dvočlanog imena iz XIX veka u Loznici

2. jula 2020.

komentara: 0

PIŠE: Nebojša Mićić

Težnja roditelja i kumova da na krštenjima ukrase decu kakvim zvučnim i neobičnim imenom, ponekad ih odvede u ekstravaganciju. Ova pojava izražena je među pripadnicima savremenog “džet-seta”, ali iz sledećeg primera ćemo videti da nije bila strana ni lokalnom krem-društvu XIX veka.

U Loznici, 4. oktobra 1858. godine, dobili su kćerku Jelena i Stefan Stanić, sekretar pri Načelstvu Okruga Podrinskog.  Krštenje je obavljeno 12. oktobra, a kuma je bila Ana, kći Alekse Ristića, pomoćnika u istom Načelstvu. Devojčici su odabrali dvočlano ime, Kleopatra – Vlastislava. (MKR1: 1858/228)

U jednom starom izdanju nalazimo potvrdu da ovaj neobični spoj nije bio samo plod mašte mlade gospođice Ristić, već odraz njenog interesovanja za istoriju i književnost. Slovački pisac, slavista i začetnik nacionalnog preporoda Jan Kolar (1793-1852) bavio se međusobnim uticajem slovenskih i njima susednih kultura i književnosti. On navodi parove grčkih i slovenskih imena, kakvi su Herakles – Jaroslav i Kleopatra –  Vlastislava. (Kolar 1845: 19) Ovakva uparivanja predstavljaju čudnovate etimološko-prevodilačke konstrukte, jer ime Herakles u bukvalno prevodu znači “Herina slava”, dok bi Kleopatra bila “Slavna po ocu”. Međutim, izgleda da su stari slovenski pisci klasična imena prevodili delom po značenju, a delom po sazvučnosti sa slovenskim rečima. Moguće da je Ani Ristić do ruku došlo Kolarevo delo, prevedeno na srpski i štampano u Beogradu 1845. godine, pa je u njemu pronašla nesvakidašnje ime za svoje kumče.

Ime Kleopatra nosila je i jedna od kćerki tada još uvek vladajućeg kneza Srbije Aleksandra Karađorđevića (smenjen na Svetoandrejskoj skupštini u decembru 1858). Pojedinačna imena Kleopatra i Vlastislava nisu zabeležena kod pripadnika nižih slojeva u Srba (Grković 1977: negativan nalaz)

Loznica 1860, crtež Feliksa Kanica

Izvori i literatura:

MKR1: Matična knjiga krštenih Crkve Pokrova Presvete Bogorodice u Loznici 1854-1859, Istorijski arhiv Šabac

Kolar 1845: Jan Kolar, O knьiževnoй uzaйmnosti Slavяna, prevod s nemačkog Dimitrija Teodorovića, Beograd: Knjaževska srpska knjigopečatnja

Grković 1977: Milica Grković, Rečnik ličnih imena kod Srba, Beograd: Vuk Karadžić

 

Sadržaj preuzet sa portala poreklo.rs mora imati navedeno ime i prezime autora sadržaja, kao i potpis poreklo.rs sa linkom ka izvornom tekstu na portalu Poreklo.

Komentari (0)

Odgovorite

Trenutno nema komentara. Budite prvi i ostavite komentar.