Grbovnik

4. decembra 2020.

komentara: 0

Grbovnik predstavlja najvažniji poduhvat Društva srpskih rodoslovaca „Poreklo“ u oblasti heraldike. Pokrenut je u decembru 2017. godine i zamišljen je kao namenska platforma za prikupljanje, obradu i sistematizaciju heraldičke građe značajne za proučavanje razvoja heraldike kod Srba.

Sajt Grbovnik podeljen je u tri osnovne celine.

Prva i najrazvijenija celina odnosi se na tzv. ilirsku heraldiku. Reč je o bogatoj heraldičkoj građi koja se oslanja na Ilirski grbovnik nastao početkom devedesetih godina 16. veka. Do početka dvadesetog veka, poznato je da se sačuvalo čak dvadesetak njegovih prepisa, dok se za otprilike još toliko zna da su postojali, ali im se danas gubi svaki trag. Ova veoma interesantna građa pruža mogućnost istraživanja porekla i geneze mnogih savremenih grbova na južnoslovenskom prostoru. Kada se saberu svi prepisi, čini je deset zemaljskih i oko dve stotine porodičnih grbova. Pored prepisa grbovnika, u ovaj korpus heraldičke građe spadaju još i rodoslovlja iz istog perioda, kao i mnogobrojni spiskovi srednjovekovnog plemstva, nastali upravo po ugledu na Ilirski grbovnik. Dakle, prikupljena je gotovo celokupna poznata i dostupna građa iz ove oblasti, i ovde je sistematizovana i prikazana kroz nekoliko potkategorija, od kojih se izdvajaju potkategorije posvećene grbovima vlastele, grbovima zemalja, grbovnicima, spiskovima srednjovekovnog plemstva, i na posletku simbolima ilirske heraldike.

Detalj galerije grbova iz stranice posvećene rodu Zlatonosovića

Drugu celinu čini novovekovno plemstvo i njegovo heraldičko nasleđe. Ovaj deo manje je razrađen, ali uglavnom obuhvata srpske porodice koje su od sredine XV do početka XX sticali plemstvo i plemićke titule, najčešće u zemljama iz susedstva, ali ima i primera srpskih uglednika koji su plemićki status ili titulu stekli služeći ruskom caru ili Napoleonu Bonaparti.

Detalj iz kratkog biografskog opisa ruskog grofa srpskog porekla Grigorija Miloradovića

Treću celinu čini savremena srpska heraldika, odnosno grbovi modernih srpskih grbonosaca. Ovu vrednu zbirku trenutno čini oko osamdeset grbova, čiji su autori uglavnom poznati domaći heraldički umetnici. Zbirka je zamišljena kao jedno mesto na kome bismo sakupili grbove svih savremenih srpskih grbonosaca.

Detalj iz galerije savremenih grbova srpskih grbonosaca

Na kraju, vredno je još pomenuti da je paralelno s radom na projektu Grbovnik, Odbor za heraldiku fomirao i reprezentativnu heraldičku biblioteku, koju čine i neki veoma retki naslovi. Ova biblioteka trenutno broji više od 140 domaćih i stranih knjiga iz oblasti heraldike i njoj srodnih tema.

Rad na ovom poduhvatu realizuje se u saradnji Odbora za heraldiku Društva srpskih rodoslovaca „Poreklo“ i Društva srpskih grbonosaca „Miloš Obilić“ iz Beograda. Pristup poduhvatu je ograničen, i dostupan isključivo članovima DSR „Poreklo“ i DSG „Miloš Obilić“, uz korisničko ime i lozinku.

Flag Counter