Rod Kuča Reviewed by Momizat on . [caption id="attachment_69146" align="aligncenter" width="600"] Medun, Google Street View[/caption] Autor: Ivan Vukićević (ivan.vukicevic@poreklo.rs) Objavljeno: [caption id="attachment_69146" align="aligncenter" width="600"] Medun, Google Street View[/caption] Autor: Ivan Vukićević (ivan.vukicevic@poreklo.rs) Objavljeno: Rating: 0
You Are Here: Home » Autori » Ivan Vukićević » Rod Kuča

Rod Kuča

Medun, Google Street View

Autor: Ivan Vukićević (ivan.vukicevic@poreklo.rs)
Objavljeno: 23.10.2018. | Dopunjeno: 21.10.2019.

Kratki opis roda

Kuči su etnički mešoviti srpsko-albanski rod kome pripada najveći deo stanovništva istoimenog plemena u Brdima na području današnje Crne Gore, kao i brojni iseljenici širom Crne Gore i Srbije. O nazivu roda postoje različite teorije od kojih je najčešća ona da potiče od albanske reči kuč koja se prevodi na srpski kao crven. Prezime Kuč se prvi put spominje 1330. godine na severu Albanije, dok se Kuči kao pleme prvi put spominju 1455. godine u Zeti.

Do sada je uvrđeno da rodu Kuča pripada čak 13 grupa srodnih bratstava iz samog plemena koja imaju različita predanja o poreklu, a to su Mrnjavčići, Drekalovići, Bonkeći, Džukelići, Nikići i Nuculovići, Ljuhari, Peralovići, Nilejići, Bakečevići, Purišići, Jovovići i Jokanovići u Kučima, kao i iseljeni Lapi iz Fundine. Ovom rodu pripadaju i pojedina bratstva u Crnoj Gori, Hercegovini i Srbiji koja imaju predanje o poreklu iz Kuča, ali za koja se ne zna od kog tačno bratstva i mesta potiču, kao i nekih bratstava koja uopšte nemaju predanje o poreklu iz Kuča. Među prvima se po brojnosti izdvajaju Mehovići iz Bihora, a među drugima Bakići u Vasojevićima, Kaljići iz Donjeg Kolašina, Ljaljevići iz Bjelopoljske oblasti i Banderi i Cirikovići u Plavsko-Gusinjskoj oblasti.

O Kučima kao teritorijalnom plemenu su detaljno pisali mnogi autori, a najznačajniji su radovi vojvode Marka Miljanova Popovića, Jovana Erdeljanovića i Miljana Jokanovića koji su vredan izvor informacija o bratstvima iz Kuča iako u to vreme nije bilo poznato da većina Kuča pripada istom rodu. U ovom članku su po prvi put korišćeni DNK rezultati kao osnov za razumevanje i otkrivanje praporekla ogromne većine pripadnika ovog plemena za koje se, nasuprot predanjima, ispostavilo da je proisteklo od istoimenog roda. Uporednom analizom plemenskih predanja, rodoslova, istorijskih izvora i genetike bratstava iz Kuča se danas može doći do bitnih zaključaka do kojih spomenuti autori nisu mogli da dođu na osnovu njima dostupnih podataka. Upravo to i jeste cilj ovog članka koji se prevashodno bavi rasvetljavanjem porekla, migracija i grananja roda Kuča, a ne plemenom Kuča. Shodno tome, o bratstvima iz Kuča koja ne pripadaju ovom rodu, plemenskoj istoriji i sličnim temama ovde neće biti puno reči.

Kuči pripadaju grani E-V13>Z5018>Z16661>BY165837 kojoj, na osnovu dosadašnjih rezultata, ne pripada nijedan drugi rod na našim prostorima. Bratstva koja pripadaju ovom rodu čine ubedljivu većinu stanovništva u plemenu Kuči, dok su iseljenici iz Kuča brojni u Rožajskoj oblasti, Bihoru, Bjelopoljskoj oblasti i Vasojevićima. Kuči su najbrojniji rod u Crnoj Gori sa 7,18% zastupljenosti prema anonimnom istraživanju.

Ovaj članak će biti dopunjavan kako budu pristizali rezultati DNK testiranja.

Istorijski pomeni

Prezime Kuč se prvi put spominje u 1330. godine katunu Lješa Tuza u katunu Arbanasa u selu Kuševu, smještenom na granici Zete sa Kupelnikom (današnja severna Albanija). Naime, jedan od stanovnika tog katuna bio je i Petar Kuč. Kuči (Cucci) se kao selo u oblasti severno od Skadra spominju prvi put u Skadarskom zemljišniku za 1416. godinu, međutim u tom selu nije zabeleženo istoimeno prezime (Cucci) za razliku od nekoliko sela severno od Skadra: Santo Auracio, Egressi soto Podegora, Sordani soto Podegora, Ibardi, Bolsa i Rapisti. Da prezime Kuč nije specifično samo za severnu Albaniju, pokazuje i podatak da je 1431. godine zabeleženo selo Kuči kod Valone. Južno od Skadra takođe postoji selo Kuči, a nešto južnije u Zadrimi i selo Bušati što upućuje na to da se radi o iseljenicima iz katuna Lješa Tuza imajući u vidu da su u njemu živeli i Bušati. Ne može se sa sigurnošću tvrditi da su Kuči iz okoline Skadra osnovali pleme Kuči u Brdima, ali tako nešto se osnovano može pretpostaviti na osnovu istog pravca migracija koje su imali i drugi rodovi koji se spominju u katunu Lješa Tuza. Kuči se na području u Brdima koje nastanjuju već vekovima prvi put spominju 1455. godine u ugovoru koji je Mletačka Republika potpisala sa predstavnicima zetskih sela i plemena kojim su joj se obavezali na vernost.

Za istraživanje porekla roda Kuča, kao i drugih rodova koji su formirani u poznom srednjem veku, od izuzetnog su značaja podaci iz turskih deftera (poreskih popisa). Turske deftere su prevodili Selami Pulaha (na albanski jezik) i Branislav Đurđev (na srpski jezik), s tim što je Pulaha za razliku od Đurđeva prevodio i imena popisanih lica. Kako rod Kuča nastanjuje gotovo sva sela na području istoimenog plemena, u tabeli koja sledi će biti prikazani podaci o broju kuća za sva mesta iz nahije Kuči. Pojedina sela na istoku plemenske oblasti Kuča, poput Meduna i Fundine, tada su pripadala gradu Podgorici, zbog čega je malo verovatno da su Kuči tada stanovali u njima. S druge strane, nahija Kuči se prostirala istočnije nego pleme Kuči i obuhvatala je pojedina sela koja danas pripadaju Albaniji.

Naziv prema Pulahi Naziv prema Đurđevu Sadašnji naziv na osnovu dostupnih podataka Broj kuća 1485. Broj kuća 1497. Broj kuća 1570.
/ Banjović(i) Lopari u Koćima ili Lopari u Fundini / 39 /
Bankeq Bankeć(i) Donji Zatrijebač 11 (A) 29 27
Bardhani Bardanji Bardanji u Klimentima 25 (A) / 6
Bytidosi Bitidosi Deljani 11 (A) 32 /
Brokina Brođine Broje u Klimentima 12 (A) 24 25
Liazorçi Lazorci Lazorci 5 (A) 30 26
/ Lopar(i) Lopari u Koćima ili Lopari u Fundini / 9 0
/ Koć(i) Koći / 31 /
Pantalesh Panta Lješ Orahovo 110 (M) / /
    /     Lješević(i)     Kuti / 37 25
    /     Pavlović(i)     Podgrad / 60 35
    /     Petrović(i)     Berova / 54 25
Radona Radun Kosor, Liješta i Ubli 55 (S) 43 25
Stani bez prevoda Brštan u Klimentima 24 (S) / /
UKUPNO 253 388 194
Etnički sastav naselja 1485. godine prema Pulahinom prevodu deftera gde su imena delom albanizovana:
(A) – pretežno albanska naselja
(S) – pretežno srpska naselja
(M) – etnički meštovita naselja

Đurđev navodi da su sva naselja 1485. godine popisana kao sela, a 1497. kao katuni izuzev Brođina i Radone (ili Raduna) koji su i tada bili popisani kao sela. Pulaha je za razliku od Đurđeva za defter iz 1485. preveo i imena popisanih poreskih obveznika, ali ih je u velikoj meri albanizovao. To posebno dolazi do izražaja kod čisto srpskih imena kojima je dodavao slovo „i“ te je recimo ime „Veselin“ zapisao kao „Veselini“. Međutim, uprkos tome, većina imena su ili tipično srpska ili tipično albanska, te albanizovana imena predstavljaju problem samo kada su u pitanju kalendarska imena koja su zajednička i Srbima i Albancima jer je tada na osnovu njegovog prevoda nemoguće utvrditi imena u originalu. Ono što se na osnovu imena popiisanih može primetiti jeste da su Kuči još u XV veku bili etnički mešovito srpsko-albansko pleme. Najbitnija promena do koje je došlo između deftera 1485. i 1497. godine jeste što je nekadašnje selo Pantalješ podeljeno na tri zasebna sela (Lješevići, Pavlovići, Petrovići), kao i nastanak sela Banjovići, Lopari i Koći.

Bankeći su selo koje pod ovim imenom danas ne postoji, ali postoji istoimeni rod koji je najbrojniji u Zatrijepču. Matica ovog roda je u Mužečkoj (na albanskom Mužečk) odakle su se najpre proširili na Rudine i Nikmaraš sa kojima Mužečka čini Donji Zatrijebač. To je ujedno i područje na koje se selo Bankeći najverovatnije odnosi.

Banjovići su selo nazvano po današnjem istoimenom bratstvu koje je prema predanju najpre živelo u Loparima, selištu koje danas pripada Koćima, da bi odatle prešli u sadašnje selo Lopari koje pripada Fundini gde i danas žive. Selo je zabeleženo jedino 1497. godine. Iako Fundina u XV veku nije pripadala nahiji Kuči, već Podgorici, moguće je da se selo Banjovići ipak odnosi na Lopare u Fundini jer se radi o izdvojenom zaseoku na krajnjem istoku područja koje danas pripada Fundini. Druga mogućnost je da se pod Banjovićima podrazumevalo nekadašnje selo Lopari koje je danas u ataru Koća.

Bardanji i Brštan su nekadašnja kučka sela na desnoj obali Cijevne iz kojih su se prema predanju Mrnjavčići doselili u Orahovo. Ova sela već par vekova pripadaju Klimentima, a prilikom razgraničenja Crne Gore i Albanije 1913. godine pripala su Albaniji i nalaze se odmah iza granice naspram Poprata u Zatrijepču. Sela su nalaze na strmini i izuzetno su nepovoljna za život te je njima u današnje vreme preostalo svega par kuća. Pulaha u svom prevodu turskog deftera Brštan navodi kao Stani, a na albanskom se Brštan danas zove Rštani.

Bitidosi su selo nazvano po istoimenom rodu koji je zabeležen još 1314. godine u katunu Lješa Tuza severno od Skadra. Kako se u istom katunu pominje i Petar Kuč, najverovatnije su bili deo iste migracije sa Kučima iz okoline Skadra ka Brdima. Robert Elsi navodi da se selo Bitidosi nalazilo na mestu gde je danas selo Deljani (Delaj).

Broćine su selo za koje Đurđev i Jokanović, autori koji su analizirali turske deftere, nisu uspeli da utvrde gde se nalazilo. Međutim, kako su se granice nahije Kuči prostirale istočnije nego granice plemena Kuči, najverovatnije je u pitanju selo Broje u Klimentima koje se nalazi na levoj obali Cijevne preko puta Brštana i Bardanje.

Lazorce je selo koje i danas postoji pod tim nazivom u Orahovu. Kako je prikazano odvojeno od sela Pantalješ 1485. godine, može se zaključiti da Perići koji su grana Mrnjavčića-Petrovića tada nisu živeli u tom selu. Ogroman porast broja kuća između 1485. i 1497. godine (sa 5 na 30) ukazuje na to da su se Perići upravo u tom periodu doselili u Lazorce, isto kao i Džukelići o čemu će kasnije biti više reči.

Lopari su, kao što je već rečeno, selo u Fundini, ali ujedno i selište u Koćima. Nije poznato na koje od dva Lopara se odnosi ovo selo sa turskih deftera.

Pantalješ je selo koje je najverovatnije dobilo naziv po Panti, pretku Mrnjavčića. Matica Mrnjavčića na današnjem prostoru Kuča je predeo Orahovo koji se sastoji od sela Podgrad, Berova, Kuti i Lazorce, a kako je jedino Lazorce zasebno prikazano na svim turskim popisima iz tog perioda, može se zaključiti da se sela Lješevići, Pavlovići i Petrovići gotovo izvesno odnose na preostala tri sela u Orahovu. Prema predanju Panta je imao sinove Petra, Đurđa, Tiha, Lješa i Mara, tako da su Lješevići i Petrovići po svemu sudeći dobili svoje nazive po dvojici njegovih sinova Petru i Lješu. Kako je Matica Lješevića selo Kuti, a matica Petrovića selo Berova, zahvaljujući ovom popisu možemo sa velikom sigurnošću reći da su to stariji nazivi ovih sela. Selo Pavlovići se verovatno odnosi na Podgrad, maticu Đurđevića, a ime je moglo dobiti po Pavlu Đurđevom koji se spominje u defteru iz 1485. godine u selu Pantalješ.

Radona ili Radun je selo za koje se ne može pouzdano tvrditi gde se tačno nalazilo, ali kako je po veličini drugo naselje u nahiji i pritom jedino u kojem je bilo i muslimana koji su po pravilu živeli u najplodnijim selima, može se osnovano pretpostaviti da se radi o najžupnijem delu plemena koji čine Kosor, Liješta i Ubli. Na području severno od Orahova se nalazi katun Radan koji su moguće osnovali stanovnici ovih sela.

Marjan Grbičić Bolica u svom opisu Skadarskog sandžaka iz 1614. godine spominje Lala Drekalovog i Nika Rajičeva kao vojvode veoma ratobornih Kuča Albanaca katoličke veroispovesti kojih je bilo 490 kuća i koji su imali 1500 ratnika: N. 490 Chuzzi Albanesi commandata Lale Drecalov et Neco Raizcov, gente bellicosissima et valorosissima 1500. Iako bi se na osnovu ovoga moglo zaključiti da su svi Kuči bili katolici i ujedno Albanci, to sigurno nije bio slučaj jer sva predanja govore o tome da je još u tom periodu pleme bilo delom pravoslavno. Međutim, imajući u vidu da je Lale Drekalov rođen kao katolik i da mu je prva žena bila Albanka iz Kastrata, kao i da je tek u drugoj polovini XVII veka prešao na pravoslavlje, ovaj podatak zaista navodi na zaključak da su Kuči tada bili većim delom katolici, a ujedno i Albanci.

Predanja

O poreklu stanovništva Kuča su pisali brojni autori od kojih su najzapaženiji radovi vojvode Marka Miljanova i Jovana Erdeljanovića koji su zapisali brojna predanja o poreklu porodica iz tog plemena. Najstarija zabeležena predanja srpskih autora o Kučima potiču od Tome Oraovca koga su oba spomenuta autora u više navrata citirala u svojim radovima. S obzirom da rod Kuča čini veliki broj bratstava sa različitim predanjima, za svaku grupu bratstava će biti navedena predanja o njihovom poreklu.

Mrnjavčići prema predanju potiču od Gojka Mrnjavčevića, brata kralja Vukašina. Gojkova porodica je nakon njegove smrti morala da napusti Skadar zbog dolaska Turaka, a odatle su se preselili u Brštan (prema Oraovcu) ili Bardanju (prema vojvodi Marku Miljanovu) na desnoj obali Cijevne. Oba sela se nalaze na krajnjem jugu današnje plemenske teritorije Klimenata, međutim u to vreme su oba sela pripadala Kučima što potvrđuju turski defteri iz XV veka. Tu su boravili dve generacije i primili katoličku veru jer nije bilo pravoslavnih sveštenika, a u isto vreme su pored srpskog počeli da govore i albanski jer su živeli isključivo sa Albancima. S obzirom na loše uslove života sele se u Orahovo u Kučima odakle su ubrzo proterali starosedeoce. Iz Orahova su se dalje širili po drugim selima u Kučima.  Mrnjavčići smatraju da su Mrnjavčevići starinom iz Bjelopavlića gde je prema njihovom predanju živeo rodonačelnik Mrnja. Prema ustaljenom predanju koje su zabeležili vojvoda Marko Miljanov i Erdeljanović, Gojko je imao sina Nenadu, Nenada je imao sina Grču, a on je imao sina Pantu od čije petorice sinova Mara, Petra, Leša, Đurđa i Tiha potiče pet osnovnih grana Mrnjavčića:

  1. Nikezići (po Nikezi Marinom) sa maticom u Bezjovu (slave Nikoljdan)
  2. Petrovići (po Petru Pantinom) koji se dele na Dediće, Ljačeviće i Paljeviće sa maticom u Berovi, Periće sa maticom u Lazorcu, Martinljakoviće sa maticom u Bezjovu i Bojoviće sa maticom u Ublima (u Orahovu slave Jesenji Jovanjdan, a u Bezjovu i Ublima Nikoljdan)
  3. Lješevići (po Lešu Pantinom) koji se dele na Glavatoviće sa maticom u Kutima u Orahovu, Ljuljanoviće sa maticom u Krivom Dolu, Žikoviće sa maticom u istoimnom selu u Ublima i Ljušoviće sa maticom u Kolašinu (slave Mitrovdan sem Glavatovića u Fundini koji slave Nikoljdan i Ljuljanovića u Fundini koji su muslimani)
  4. Đurđevići (po Đurđu Pantinom) sa maticom u Podgradu u Orahovu (slave Mitrovdan)
  5. Kostrovići (po Kostru Tihovom) sa maticom u istoimnom selu u Ublima (slave Nikoljdan)

Bitno je spomenuti da se u narodnim predanjima ne spominju Petrovići i Lješevići, već samo bratstva koja su od njih nastala. Međutim, na osnovu turskih deftera se jasno vidi ne samo da su postojala ta dva prezimena, već da su se po njima i zvala sela koja su potomci Petra i Leša nastanjivali. Vojvoda Marko Miljanov navodi i da je Grča imao dvojicu braće ili bližih rođaka koji su se zvali Krsto i Šako, te da od njih potiču albanska plemena Kastrati i Šaljani. Prema istom predanju, od Grčinih potomaka koji su se iselili u okolinu Đakovice potiču Beriše sa kojima su se Kuči najviše rođakali od ova tri albanska plemena. Međutim, na osnovu dosadašnjih DNK rezultata ovo predanje se može odbaciti jer Kuči nemaju srodnike među testiranima iz tih plemena.

Prema manje prihvaćenom predanju koje je zapisao Oraovac, Gojko je imao Gavrila i Marka, Gavrilo je imao Nenada, a Marko Gojka. Nenad je imao pet sinova Mara, Leša, Tiha, Petra i Pantu, dok je Gojko imao Đurđa.

Erdeljanović je greškom među starince svrstao nekoliko bratstava koja su prema predanju od Mrnjavčića, a to su Bojovići, Neljevići i Goljevići u Ublima, Ciknići u Fundini i Martinljakovići u Prikalju koji su doseljeni iz Bezjova. Erdeljanović za Goljeviće i sam navodi da neki smatraju da su od doseljenih Mrnjavčića, u šta on lično nije verovao, dok za ostala bratstva ne navodi ništa slično, najverovatnije jer je o njima podatke prikupio od većih bratstava u okruženju. Najbolji dokaz za to su Martinljakovići za koje navodi da su „živeli u Bezihovu pod brdom Martinikom, i narod možda s pravom dovodi njihovo prezime u vezu s imenom toga brda“ iako oni prezime nose po svom rodonačelniku Martinu Ljakovu, o čemu imaju čvrsto predanje. Ovo je ujedno i sasvim logično jer je konstrukcija prezimena Martinljaković (izvedenica od imena sina i oca) tipična za albanska bratstva i javlja se u manjem broju i kod Srba koji žive sa Albancima. Kako su brdo i katoličko groblje u Bezjovu nazvani po pretku ovog bratstva, ovde imamo još jednu potvrdu da su Mrnjavčići u Kuče došli kao katolici, kako im i glasi predanje. Bogišić je 1894. godine u svom radu o Kučima za Bojoviće i Neljeviće u Ublima i Martinljakoviće u Bezjovu zabeležio da potiču od Petra Pantova i da su sva tri bratstva došla iz Berove u Orahovu gde su doseljeni iz Albanije. Miljan Jokanović, koji je poreklo Kuča istraživao u drugoj polovini XX veka, za Neljeviće tvrdi da su ogranak Ljuljanovića iz Krivog Dola. U svakom slučaju se radi o bratstvu koje potiče od Mrnjavčića bili oni ogranak Berovjana ili Krivodoljana.

Erdeljanović ni Ljuljanoviće nije smatrao za Mrnjavčiće, već za doseljenike iz Dinoše u Grudama, a zanimljivo je da je on pod tim bratstvom smatrao samo Ledinjane i deo Krivodoljana nasuprot predanju po kome svi Krivodoljani potiču od Ljuljana Kojkovog, unuka Lješa Pantinog. Pasovi Ljuljanovića su prema Jokanoviću sledeći: Gojko Mrnjavčević-Nenad-Gavrilo „Grča“-Panto-Aleksa „Lješo“-Kojko-Ljuljan-Jovan-Ivan. Ivan je imao petoricu sinova: od Vučice, Koja (zvani Kaljo) i Đurice su Krivodoljani i Jusuframići u Dinoši, od Vuka su Neljevići u selu Prelevići u Ublima, a od Ćetka su Ledinjani. Prema predanju, Koja i Ćetko su se preselili u Ljuljan u Dinoši, odakle su zbog sukoba sa Grudama prešli u selo Ledine u Fundini gde je ostao Ćetko, dok se Koja vratio u Krivi Do. Erdeljanović je na osnovu podatka da su Ledinjani i deo Krivodoljana došli iz zaseoka Ljuljan u Dinoši zaključio da Ljuljanovići odatle potiču, dok se zapravo radi samo o delu Ljuljanovića iz Krivog Dola koji su dobili zemlju u Dinoši. Tako on ne navodi da su Koja i Ćetko imali braću, te smatra da su se pribratili Krivodoljanima. Erdeljanović očito nije znao za ovo predanje o migraciji Krivodoljana u Dinošu i odatle u Ledine i nazad u Krivi Do koje spominje i Stevan Dučić u svom delu o Kučima. Na osnovu rezultata Nikolića iz Kržanje koji potiču od Koje, može se zaključiti da Ljuljanovići tj. Krivodoljani u celosti pripadaju rodu Kuča.

Od Mrnjavčića su prema predanju između ostalih i Jankovići u Donjoj Morači, Micanovići iz Pljevaljske oblasti, Zatarja i Donjeg Kolašina, Đurđevići iz Zatarja i Drakulovići, Kolinovići, Muratagići i Radonjčići iz Plavsko-Gusinjske oblasti. Za Klikovce u Zeti je utvrđeno da nasuprot ustaljenom predanju nisu od Mrnjavčića i da pripadaju grani R1a-YP417, već da su najverovatnije od Tihomira koji su jedno vreme živeli u Orahovu po dolasku iz Gruda, kako glasi drugo predanje koje navodi Jokanović. Takođe, za Mekiće iz Kolašina koji su prema predanju od Mrnjavčića-Đurđevića se ispostavilo da pripadaju grani  I2-S17250. Većina Mrnjavčića slavi Mitrovdan, dok Kostrovići i Nikezići slave Nikoljdan, a Berovjani i Perići Jesenji Jovanjdan.

Drekalovići su najbrojnija grupa bratstava u Kučima, a potiču od Drekala koji je živeo u XVI veku i o čijem poreklu postoji nekoliko različitih predanja. Prema ustaljenom predanju samih Drekalovića njihov rodonačelnik je sin Jovana i unuk Đurđa Kastriota Skenderbega. Jovan je nakon smrti svog oca pobegao u Italiju, dok je njegova trudna žena najpre otišla u svoj rod u Kastrate, a odatle prema jednoj verziji prešla u Selce u Klimentima, a prema drugima u Brštan (danas takođe u Klimentima, a u to vreme u Kučima) gde se rodio Drekale. Odatle je Jovanova žena prešla sa Drekalom u Kuče gde se preudala za Nikezu Marina iz Bezjova, rodonačelnika Nikezića.  S druge strane, Mrnjavčići su oduvek tvrdili da su Drekalovići njihov ogranak i da je Drekale rođeni sin Nikeze Marina. Prema trećem predanju Drekalova majka je bila ćerka Martina Đona, vojvode iz Selca u Klimentima, koja se udala za nekog Mrnjavčića u Skadru odakle je pobegla pred Turcima nazad kod oca u Selca. I tamo su je navodno pronašli pa je otišla u Brštan gde se rodio Drekale. S obzirom da Drekalovići pripadaju rodu Kuča, može se zaključiti da je predanje Drekalovića o poreklu od Kastriota, pored toga što je krajnje nelogično, u potpunosti oboreno Između dva preostala predanja koja imaju potporu u rezultatima DNK testiranja daleko je verovatnije da je Drekale zaista bio rođeni sin Nikeze Marina. Zanimljivo je da Mugoše iz Lješkopolja, koji sebe takođe smatraju potomcima Kastriota, imaju predanje da je rodonačelnik Drekalovića oženio ćerku njihovog rodonačelnika koji se u Lješkopolje doselio iz Kastrata preko Kuča. S obzirom da su Drekalovići srodni ostalim Kučima i da pripadaju grani E-Z16661, te samim tim ne mogu poticati od Kastriota, veliki su izgledi da su od Mugoša preuzeli predanje o poreklu od Kastriota. Drekale je prema predanju bio u dobrim odnosima sa Turcima u Skadru, te je jednom prilikom izdejstvovao da nad Kučima ne izvrše odmazdu zbog nekog sukoba. Dreca Dedin iz Orahova, koji je u to vreme uz Žija Peralova bio kučki vojvoda, u znak poštovanja prema Drekalu prepustio mu je vojvodsku titulu. Od Drekala pa sve do vojvode Marka Miljanova Popovića, vojvode najpre istočnog dela plemena, a kasnije i svih Kuča, će biti birane iz roda Drekalovića.

Prema predanju Drekalovići potiču od petorice sinova Lala Drekalovog – Vuka, Vujoša, Ilika, Čeja i Mija i dele se na sledeće grane:

  1. Turkovići
  2. Vujoševići
  3. Ilikovići
  4. Čejovići
  5. Mijovići

Svi slave Nikoljdan sem Turkovića koji su muslimani. Od Drekalovića prema predanjima su između ostalih i Anđelići u Vasojevićima, Đalovići i Čampari u Koritima, Đurovići kod Rožaja, islamizirani Rožajci (Bećiragići, Ganići, Kardovići, Fetahovići i drugi) i Višnjići, Durovići i Mulići u Bihoru. Kad su Rožajci u pitanju, o Aliji Kuču i njegovoj braći od kojih svi potiču postoji više predanja, a svima je zajedničko da su došli iz Meduna. Neka bratstva smatraju da potiču od Popovića koji tamo žive, dok iseljeni Rožajci u Đerekarama na Pešteru smatraju da potiču od Hasana Glavatovića iz Meduna. U samim Kučima ne postoji predanje kod Drekalovića o tome da ova bratstva potiču od njih, već ih jedino svojataju Milići iz Orahova koji su grana Mrnjavčića-Đurđevića. Od koga tačno potiču Rožajci verovatno nikada neće biti utvrđeno, ali genetika jeste potvrdila da pripadaju rodu Kuča. S druge strane, za pojedina bratstva koja su prema predanjima poreklom od Drekalovića je utvrđeno da ne pripadaju rodu Kuča. To su  Dragoševići iz Grahova, Lakovići i Tomanovići iz Malih Cuca, Barjaktarovići iz Vasojevića, kao i islamizirani Rastoderi iz Bihora i Kalači iz okoline Rožaja. Predanja i haplogrupe ovih bratstava će biti navedeni nešto kasnije.

Bonkeći iz Zatrijebača su albanska katolička grupa bratstava koja prema ustaljenom predanju vodi poreklo od Bona Kećija. O Kećiju postoji više verzija predanja od kojih će ovde biti navedene dve najpoznatije. Prema prvoj verziji predanja koju navodi J. Han, Keči (kako on naziva Kećija) je bežeći od Turaka došao u slovenski predeo, koji je kasnije postao poznat kao Piperi, i tamo je dobio šestoricu sinova sa sledećim imenima: Lazar, Ban, Merkot, Kaster, Vas i Piperi. Zbog sukoba sa starosedeocima, petorica braće su pobegla u Zatrijebač, dok su ostali jedino Keči i Piperi od koga potiču današnji Piperi. Lazar, Kaster, Vas i Merkot su ubrzo potom otišli iz Zatrijepča i od njih potiču Hoti, Krasnići, Vasojevići i Mrke, dok je Ban ostao u Zatrijepču i od njega potiču Bonkeći. Prema drugoj verziji ovog predanja koju je N. Radovanović poslao vojvodi Marku Miljanovu 1893. godine kaže se Kećo Pontin došao niz korito reke Cijevne sa šest sinova: sa prvom ženom je imao Ozdra, Vasa, Krasa i Pipa, a sa drugom koju je doveo sa sobom Ota i Bona. Četvorica Kećovih sinova iz prvog braka su se ubrzo raselili na razne strane i od njih potiču Ozrinići, Vasojevići, Krasnići i Piperi, dok su Oto i Bon ostali sa roditeljima u koritu Cijevne. Kasnije je Bon otišao u Mužečku u Zatrijebač i od njega su Bonkeći, a Oto u Gvozden u Traboin i od njega su Hoti. Bonkeći i Hoti su, za razliku od ostalih rodova, imali predanje o poreklu od Keća Pontinog. Pritom Ozrinići, Vasojevići i Piperi za razliku od Hota, nisu smatrali Bonkeće za rođake. Genetika je pobila ova predanja i ne samo što je utvrđeno da srpska plemena nisu srodna Hotima i Bonkećima, što je bilo i očekivano, već i oni sami međusobno nisu srodni jer Hoti pripadaju grani J2b2-Y21878, a Bonkeći pripadaju rodu Kuča. Bogišić takođe spominje da svi ovi rodovi potiču od Keća Pontina, međutim navodi za njega da se doselio iz Kuršumlije.

Bonkeći se dele na Dacaite, Đokiće, Nik-Đerkoviće, Nikmaraše, Duke, kao i nekoliko bratstava iz Stjepova. Za Caceviće koji su prema sopstvenom predanju ogranak Nikmaraša se smatra da su doseljeni iz Lješanske nahije i da su srodni pravoslavnim Ćušarima iz Sjenica i muslimanima Oručevićima u Podgorici. Od Bonkeća su Nikočevići i nekoliko drugih bratstava u okolini Gusinja gde su svi prešli na islam. Bonkeći u Zatrijebaču slave Malu Gospojinu, a u daljoj prošlosti su slavili Nikoljdan.

Džukelići iz Lazorca u Orahovu i Stjepova u Zatrijepču važe za starince u Kučima. Rodonačelnik Džukelića se prema rodoslovu zvao Đuro, zbog čega ova bratstva sebe nazivaju i Đurovićima. Od Dede Đurova su Perišići u Lazorcu, dok od Came Đurova potiču Vuljevići (sa ogrankom Mitrovićima) u Lazorcu i poarbanašeni Đonlekići u Stjepovu u Zatrijepču. Erdeljanović je zabeležio da se u plemenu misli da su Džukelići u Lazorce došli iz Zatrijepča. U Lazorcu je prema turskom defteru iz 1485. godine bilo pet kuća, a među popisanim domaćinima se ne spominje Đuro niti bilo ko od njegovih potomaka. Kako je u Lazorcu 1497. godine popisano čak 30 domaćinstava, Džukelići su se najverovatnije doselili u to selo upravo u spomenutom periodu (između 1485. i 1497. godine). Da li su se doselili iz Zatrijepča, ili je deo bratstva tek kasnije tamo prešao iz Lazorca, za sada ostaje nepoznanica. Svi Džukelići slave Nikoljdan, dok su Đonlekići kao i ostali Zatrijepčani krajem XIX veka uzeli da slave Malu Gospojinu (Zoju).

Nikići i Nuculovići su prema predanju koje je zabeležio Pavle Rovinski je 1894. godine poreklom iz Radetine kod Selca odakle se doselio Goga sa sinovima Nikom, Đeljošem, Ljuljašem i Dedom. Nika je ostao u Lazorcu i od njega su Nikići i njihov ogranak Pajovići koji takođe nabrajaju pasove do Nike, a ostala braća su prešla u Koće od njih su Nuculovići koji su jedini ostali katolici i Albanci. Svega deceniju kasnije, Erdeljanović je zabeležio nešto drugačije predanje po kome su preci ovih bratstava doseljeni u Lazorce sredinom XVIII veka iz sela Bar kod Selca u Klimentima, a da su poreklom iz Kastrata. Prema toj verziji su kasnije iz Lazorca, nakon što su se namnožili, četiri brata Nik, Đeloš, Ljuljaš i Deda prešli u Koće i od njih potiču Nuculovići. Nikići i Pajovići su se prema svim predanjima posrbili, prešli na pravoslavlje i preuzeli slavu Jesenji Jovanjdan od Perića. Nuculovići su sve do sredine XX veka su slavili Stevanjdan, dok danas slave Sv. Antonija. Nikići i Pajovići su dugo održavali odnose sa Klimentima o čemu govori i predanje da su Kuči jednom prilikom zbog neprijateljstva sa Klimentima naterali jednog njihovog uglednog bratstvenika da pogubi dvojicu zarobljenih Klimenata zbog čega su prekinute prijateljske i rodbinske veze koje su ova bratstva sa Klimentima decenijama po dolasku u Lazorce čuvala. Jokanović navodi da Bracovići sa Kosora smatraju su u srodstvu sa Nikićima i Pajovićima, kao i Nuculovićima, a tome ide u prilog i predanje koje Erdeljanović navodi po kome su Bracovići takođe iz Radetine kod Selca. Međutim, to predanje je verovatno novijeg datuma i predstavlja pokušaj Bracovića da se vežu za veća bratstva koja takođe potiču iz Klimenata jer je Bogišić prethodno za njih zabeležio da su doseljeni iz Vukli, a ne iz Radetine.

Martinići-Ljuhari iz istomenog sela u Fundini su albansko bratstvo koje prema predanju potiče od doseljenih Martinovića sa Bajica, što s obzirom na pripadnost rodu Kuča svakako nije slučaj. Erdeljanović je zabeležio da se doseljeni Martinovići izmešali sa starosedelačkim bratstvom Ljuharima koji su preuzeli njihovo prezime. Dele se na katolike Đoloviće i Perkoviće i muslimane Muhoviće. Od Ljuhara su i islamizovani Šabovići iz Plava kojih ima i u Donjem Bihoru. Većim delom su katolici i slave Nikoljdan, a manjim delom muslimani.

Peralovići iz Kosora se smatraju za starosedeoce, a ovo bratstvo je nekoliko generacija davalo vojvode u plemenu. Žijo, sin rodonačelnika Perala, je prvi poznati plemenski vojvoda iz ovog bratstva. Njega je nasledio sin Rajič, a njega sin Niko koga 1614. godine Bolica spominje kao jednog od dvojice kučkih vojvoda. Slave Nikoljdan. Od Peralovića su muslimani Kolenovići iz Gusinja i okoline.

Nilejići iz Bezjova, odnosno Nilevići kako se danas prezivaju, važe za starosedeoce u Kučima, a od njih potiču Bojovići u Grnčaru kod Gusinja, kao i muslimani Ljuce iz Nikšića koji prešli u Bjelopoljsku oblast. Zahvaljujući rezultatu Ljuca je utvrđeno da Nilejići takođe pripadaju rodu Kuča. Za Radoviće koji su najstarije i ujedno najbrojnije bratstvo iz sela Bratač kod Nevesinja se smatra da su najbliži rođaci sa Ljucama, tako da najverovatnije takođe potiču od Nilejića. Prema sopstvenom predanju su poreklom iz Kuča odakle su se doselili preko Riđana. O tome da su Radovići iz Kuča pisao je i vojvoda Marko Miljanov. Sva pravoslavna bratstva koja potiču od Nilejića slave Nikoljdan.

Bakečevići iz Kosora i Koća su starosedeoci u plemenu. Svi su ranije bili pravoslavci, ali su se u Koćima vremenom poarbanasili i prešli na katoličanstvo i tamo se danas prezivaju Đeljošević (Đeljošaj na albanskom). U Kosoru slave Nikoljdan, a u Koćima su nekada slavili Stevanjdan, dok danas slave Antonovdan.

Purišići i njihov ogranak Ivačevići (ili Ivanovići, a na albanskom Ivanaj) iz Koća su poreklom iz susednog selišta Jabuke. Kako su dugo vremena u plemenskoj zajedinici sa Marima u Koćima, Purišići su se vremenom poarbanasili i prešli na katoličanstvo. Slavili su Stevanjdan, a sada slave Antonovdan.

Jovovići su prema sopstvenom predanju koje spominje Jokanović poreklom sa Čeva u Ozrinićima odakle su se doselili najpre u Kosor, da bi odatle prešli u Momče. Iz tog mesta je deo bratstva kasnije prešao u Gornju Kržanju. Erdeljanović ih je smatrao za starince što se ispostavilo kao tačno s obzirom da pripadaju rodu Kuča. Slave Nikoljdan.

Jokanovići-Dobrošani su bratstvo iz Vrbice u Kučima gde su doseljeni iz Banjkana u Zatrijepču. Prema predanju koje navodi Jokanović za svoje bratstvo, u Banjkanima su živela braća Đuro i Gašo Jokanović pa se Đuro iselio u Vrbicu, a od Gaša potiču Gašovići u Banjkanima. Jokanovići se rođakaju sa nekoliko bratstava istog prezimena u Hercegovini, međutim kako pripadaju rodu Kuča, takva predanja se mogu odbaciti. Jokanovići slave Nikoljdan, a Gašovići koji su se albanizovali i postali katolici slave Malu Gospojinu, plemensku slavu Zatrijepčana.

Lapi ili Ljapi su iseljeno starosedelačko bratstvo iz Fundine o kome nema mnogo podataka. Na osnovu prezimena se može pretpostaviti da su bili Albanci. Od njih potiču Lapčevići iz Aleksandrovačke Župe zahvaljujući čijem rezultatu je utvrđena pripadnost ovog iseljenog bratstva rodu Kuča. Lapčevići slave Nikoljdan, a može se pretpostaviti da je istu slavu slavilo i bratstvo Lapi.

Mehovići su muslimansko bratstvo iz Bihora. Milisav Lutovac je zabeležio da su prema predanju poreklom iz Kuča, a u Bihor su doseljeni kao pravoslavci i slavili su Nikoljdan. Rođakaju se sa Fetićima iz Kradenika, Pepeljcima iz Godijeva i Smajilovićima iz Duge Poljane na Pešteru. Međutim, za Fetiće je utvrđeno da pripadaju grani I2-L1229, tako da su očigledno preuzeli predanje Mehovića.

Krsna slava

Krsnu slavu imaju ne samo sva pravoslavna, već i sva katolička albanska bratstva u Kučima koja su ovaj običaj preuzela od Srba. Najčešća krsna slava u Kučima je Nikoljdan koji slave sva bratstva u okviru ovog roda koja važe za starosedelačka, svi Drekalovići, deo Mrnjavčića i katolici Ljuhari. Druga po zastupljenosti slava je Mitrovdan, slava većeg dela Mrnjavčića, a treća slava po brojnosti je Jesenji Jovanjdan koga slavi deo Mrnjavčića i Nikići. Gotovo sva katolička bratstva u Zatrijepču, uključujući i Bonkeće koji pripadaju rodu Kuča, slave Malu Gospojinu koju oni nazivaju Zoja. Bratstva u Koćima su do polovine XX veka slavila Stevanjdan, a danas slave Sv. Antonija. Nekoliko bratstava je promenilo slavu u prošlosti o čemu je Erdeljanović detaljno pisao. Tako za Berovjani i Perići nekada slavili Mitrovdan kao i većina Mrnjavčića, pa su prema predanju počeli da slave Jesenji Jovanjdan da bi mogli oni i Kućani mogli jedni drugima da idu na slavu. Ljuljanovići su ranije slavili Nikoljdan, a prema predanju počeli su da slave Mitrovdan da bi mogli da se posećuju sa Drekalovićima na slavama. Sva albanska bratstva u Zatrijepču su nekada slavila Nikoljdan, da bi kasnije počeli da slave Malu Gospojinu.

Crkveni naziv slave Narodni naziv slave Datum po Julijanskom kalendaru Datum po Gregorijanskom kalendaru
Prepodobni Antonije Veliki Sv. Antonije 17. januar 30. januar
Rođenje Presvete Bogorodice Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka) ne praznuje se prva subota oktobra
Začeće Svetog Jovana Preteče i Krstitelja Jesenji Jovanjdan 23. septembar 6. oktobar
Sveti velikomučenik Dimitrije Mitrovdan 26. oktobar 8. novembar
Sveti Nikolaj, Arhiepiskop Miriklijski Čudotvorac Nikoljdan 6. decembar 19. decembar
Sveti prvomučenik i arhiđakon Stefan Stevanjdan 27. decembar 9. januar

Među iseljenim Kučima su retki slučajevi gde su u novim sredinama preuzimali druge slave. Jedan od takvih primera su Čampari iz Korita koji slave Sv. Agatonika zbog čega postoje mišljenje da nisu srodni Đalovićima, još jednom bratstvu iz Kuča u Koritima, kako im glasi predanje.

Crkveni naziv slave Narodni naziv slave Datum po Julijanskom kalendaru Datum po Gregorijanskom kalendaru
Sveti velikomučenik Georgije Đurđevdan 23, april 6. maj
Sveti mučenik Agatonik Sv. Agatonik 22. avgust 4. septembar
Prepodobna mati Paraskeva Petkovdan 14. oktobar 27. oktobar
Obnovljenje hrama Svetog vlikomučenika Georgija Đurđic 3. novembar 16. novembar
Sabor Svetog Arhangela Mihaila i ostalih bestelesnih sila Aranđelovdan 8. novembar 21. novembar

Pored krsne slave, svi Kuči proslavljaju i plemensku slavu koja se još naziva i prislužnicom, a to je Stevanjdan, odnosno Šćepandan, kako ovu slavu nazivaju u Brdima. Smatra se da su Kuči ovu slavu uzeli za plemensku jer na dan Svetog Stefana pobedili Turke u bici na Malom Orljevu 1688. godine.

Porodice

U sledećoj tabeli je prikazan do sada najpotpuniji spisak bratstava koja pripadaju rodu Kuča na osnovu predanja o pripadnosti gore navedenim srodnim grupama bratstava prema stanju iz perioda između dva svetska rata. Bratstva za koja je utvrđeno da nasuprot njihovim predanjima ne pripadaju ovom rodu će nešto kasnije takođe biti navedena.

Bratstvo

Naselja Slava

Mrnjavčići

Nikezići

Bezjovo; Kolašin/Gornji Kolašin, Zoganje/Ulcinj, Nikezići/Velja Gorana/Mrkojevići Nikoljdan, u Veljoj Gorani su muslimani

    Bojanići

    Drekovići

        Đekići

        Lazovići

    Perovići

    Jelikići

        Đurići

    Durkovići

Prisoja; Podgorica Nikoljdan

    Vučevići (delom Nikezići)

Bezjovo; Kolašin, Bar Nikoljdan

        Mitrovići (ranije Dmitrovići)

Gornje Momče, Donje Momče Nikoljdan

            Birovi

Mašte/Vasojevići Nikoljdan

            Prelići

Vasojevići Nikoljdan

        Dragovići

Vasiljevac/Kuršumlija

        Jankovići

[Donji Ravni/Ravni, Žirci]/Donja Morača, Lipovo/Gornji Kolašin Nikoljdan

    Muratagići

Kruševo/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

    Drakulovići

[Gusinje, Vojno Selo]/Plavsko-Gusinjska oblast, Gornja Ržanica/Vasojevići Nikoljdan

        Vukotići

        Arsovići

Vojno Selo/Plavsko-Gusinjska oblast Nikoljdan

        Turkovići

Vojno Selo/Plavsko-Gusinjska oblast Nikoljdan

        Pavlovići

            Memedovići

Vojno Selo/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Petrovići

    Dedići „Berovjani“

Berova/Orahovo; Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast, Darza/Ulcinjska oblast, Vasiljevac/Kuršumlija, Bukoloram/Prokuplje, Obrtnica/Toplica Jesenji Jovanjdan

        Ivanovići

Laze/Plavsko-Gusinjska oblast Jesenji Jovanjdan

        Spasojevići (delom Dedići)

Vasiljevac/Kuršumlija Jesenji Jovanjdan

        Dabići

            Gudovići

Brskut; Donja Ržanica/Vasojevići, Bukovica/Rožaje Mitrovdan

            Rajkovići (ranije Ranjkovići)

Ubli Mitrovdan

            Komatine

[Gračanica, Donja Ržanica, Zagorje, Mašnica]/Vasojevići, Grnčar/Plavsko-Gusinjska oblast, [Deževa, Novi Pazar]/Novi Pazar Mitrovdan, u Novom Pazaru su delom muslimani

            Komadine

Živaliće/Vučiniće/Novi Pazar, [Gojinovac, Široke Njive]/Prokuplje Mitrovdan

                Komadinovići

[Mačkovac, Visoka, Selište]/Kuršumlija Mitrovdan

                Milenkovići

Mačkovac/Kuršumlija Mitrovdan

                Komatinovići

Prekašnica/Prokuplje Mitrovdan

                Vukovići

Prekašnica/Prokuplje Mitrovdan

                Ognjenovići

Prekašnica/Prokuplje Mitrovdan

    Ljačevići

Berova/Orahovo; Podgorica Jesenji Jovanjdan, u Podgorici su muslimani

        Braljići

Berova/Orahovo Jesenji Jovanjdan

        Stakići

Vasiljevac/Kuršumlija Jesenji Jovanjdan

        Đekići

Momišići/Lješkopolje Jesenji Jovanjdan

    Paljevići

Berova/Orahovo Jesenji Jovanjdan

        Arovići

Podgorica muslimani

    Perići

Lazorce/Orahovo, Novo Selo; Darza/Ulcinj Jesenji Jovanjdan

        Kuči

Babino/Vasojevići Jesenji Jovanjdan

    Martinjakovići (ranije Martinljakovići)

        Radosavovići

Ptikalj/Kržanja Nikoljdan

            Račkovići

            Simonovići

            Tomovići

            Cunovići

            Đurkovići

Ptikalj/Kržanja Nikoljdan

    Bojovići „Makovići“

Lazovići/Ubli Nikoljdan

        Jovovići

Potkrš/Bratonožići Nikoljdan

        Stevanovići

Petrilje/Medveđa Nikoljdan

    Macanovići*

Mahala/Zeta Jesenji Jovanjdan

        Stanovići

[Bijelo Polje, Gostilj]/Zeta Jesenji Jovanjdan

            Rkočevići

Podgorica muslimani

            Đurčevići

Vraka muslimani

Lješevići

    Ljuljanovići „Krivodoljani“

videti Kaljeviće i Ćetkoviće

        Perkovići

Gornja Kržanja; Podgorica Mitrovdan

            Bućići

Doljani Mitrovdan

        Mitrovići

Gornja Kržanja Mitrovdan

            Dmitrovići

Gornja Kržanja Mitrovdan

        Jovanovići

Gornja Kržanja Mitrovdan

        Savići

Gornja Kržanja Mitrovdan

            Bećkovići

Donja Kržanja Mitrovdan

        Nelevići (ranije Neljevići)

Prelevići/Ubli; Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast Nikoljdan, u Gusinju su muslimani

            Raičevići

Laze/Plavsko-Gusinjska oblast Mitrovdan

        Kaljevići (delom Ljuljanovići)

Kržanja Mitrovdan

            Ljaljevići

                Ljakići

                    Gošovići

Donja Kržanja Mitrovdan

                    Baljušići

                        Bojovići

Gornja Kržanja Mitrovdan

                            Prentići

Krivi Do, Donja Kržanja Mitrovdan

                            Pakevići

Kržanja; Mačja Stena/Kuršumlija, Nevoljane/Vučitrn Mitrovdan

                Miljići

Donja Kržanja Mitrovdan

                    Šćepovići

Donja Kržanja; Podgorica, Rijeka Crnojevića/Ceklin, Nikšić, Šavnik/Drobnjaci, Darza/Ulcinjska oblast Mitrovdan

                    Marići

Donja Kržanja Mitrovdan

                        Kostovići

Donja Kržanja Mitrovdan

                Manojlovići

Donja Kržanja Mitrovdan

                    Mirkovići

Podgorica, Lješnica/Bihor Mitrovdan

                Krgovići

Štitarica/Polja Kolašinska, [Barice, Lijeska, Pisana Jela, Prošćenje]/Donji Kolašin, Resnik/Bijelo Polje, Zastup/Prijepolje Mitrovdan

                Čabarkape

[Barice, Pisana Jela]/Donji Kolašin, [Đurđevića Tara, Krupice]/Zatarje, [Vodno, Maoče]/Pljevlja, Jelina Gora/Rudanci/Šaranci, Slatina/Prijepolje Mitrovdan

                Šepići

Pušanjski Do/Zatarje Mitrovdan

                Šutovići

Štitarica/Polja Kolašinska Mitrovdan

                Ćetkovići

okolina Đakovice Mitrovdan

                Nikolići

Kržanja; Briska Gora/Ulcinjska oblast Mitrovdan

                Pajovići

Kržanja; Podgorica Mitrovdan

                Mrkulići (delom Mrkuljići)

[Gusinje, Dolja, Laze, Vojno Selo]/Plavsko-Gusinjska oblast Mitrovdan, u Gusinjskoj oblasti su muslimani

                    Rajčetići

Donja Kržanja Mitrovdan

                    Arambašići

Donja Kržanja Mitrovdan

                    Draškovići

Donja Kržanja Mitrovdan

                    Perovići

Donja Kržanja Mitrovdan

            Zonjići

Krivi Do Mitrovdan

            Jusuframići

Ljuljani/Dinoša/Grude, Podgorica, Skadar muslimani

        Ćetkovići (delom Ljuljanovići)

Ledine/Fundina, Podgorica muslimani

            Mustafagići

            Prekovići

            Curići

            Ledinjani

Tuzi/Grude, Podgorica, Radetina/Rožaje muslimani

        Mijovići

Gornja Kržanja Mitrovdan

            Janjići

videti Mitroviće

                Nikolići

Mal-Brinj/Ulcinj Mitrovdan

                Veljovići

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

                    Mitrovići (zvanično Janjići)

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

                Krstovići

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

                    Aksovići

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

        Vujoškovići

            Nikići

Gornja Kržanja Mitrovdan

        Ilići

Berane/Vasojevići Mitrovdan

        Nušovići

Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

    Živkovići (ranije Žikovići)

Živkovići/Ubli; Mataguži/Zeta, Ulcinj Nikoljdan

        Adžići (ranije Adžijići)

Živkovići/Ubli Mitrovdan

            Stojanovići

Vasiljevac/Kuršumlija, Vidovača/Prokuplje Mitrovdan

        Mirovići

Živkovići/Ubli Mitrovdan

            Đurovići

Živkovići/Ubli Mitrovdan

                Milićevići

Prevetica/Toplica Mitrovdan

            Ljašovići

Živkovići/Ubli Mitrovdan

                Spasojevići

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

            Mijatovići

Živkovići/Ubli Mitrovdan

                Ljakovići

Živkovići/Ubli Mitrovdan

            Maksimovići

[Vasiljevac, Merdare]/Kuršumlija Mitrovdan

            Ilići

Merdare/Kuršumlija Mitrovdan

    Ljuševići

Kolašin muslimani

    Glavatovići

[Ciknići, Rašovići]/Fundina Nikoljdan, manjim delom su muslimani

        Sutovići „Ciknići“

            Paćukići

            Đurići

[Međugor, Krajinoviće]/Sjenica Nikoljdan

                Abdulahovići

Sjenica muslimani

            Kuči

Milovanac/Peć muslimani

            Gašići

[Goraždevac, Glavičica]/Peć Nikoljdan

            Kostići

Međere/Toplica Đurđic

                Milutinovići

Međere/Toplica Đurđic

        Vučinići

Kuti/Orahovo Mitrovdan

            Oraovci

Kuti/Orahovo Mitrovdan

            Maljevići

Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

        Drakulovići

Kuti/Orahovo Mitrovdan

        Nikočevići

Kuti/Orahovo; Zaljevo/Barska oblast Mitrovdan

        Prenkići-
Martinovići

Nikšićka oblast muslimani

Đurđevići

Liješta; Podgorica, Đurđevića Tara/Zatarje, Jakupi/Potpeće/Pljevaljska oblast, Lijeska/Donji Kolašin, Cerovo/Bijelo Polje, Berane/Vasojevići, [Slatina, Prijepolje]/Prijepolje Mitrovdan u Liještima, u ostalim mestima su muslimani

    Vujoševići

Podgrad/Orahovo Mitrovdan

        Maraševići

        Radevići

        Mašanovići

            Popovići

Hrtica/Podujevo Mitrovdan

            Sinanovići

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

        Đekići

Mataguži/Zeta Mitrovdan

            Jogići

Vladni/Zeta muslimani

        Radončići (ranije Radonjčići)

[Gusinje, Kruševo, Grnčar, Laze, Dosuđe]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

            Lukovići

[Komorača, Meteh, Plav, Prnjavor, Rudo Polje]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

                Asanlukovići

Komorača/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

            Smakići

Osmanbegovo Selo/Korita muslimani

            Rešovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Sinanovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Džankovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Arslanovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Sejdovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Ahmetovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Halilovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Šaćirovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Nailovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Arifovići

Nadumce/Tutin muslimani

            Mujkovići

Nadumce/Tutin muslimani

        Podbićani

Brvine/Prijepolje muslimani

    Milići

Podgrad/Orahovo; Dajbabe/Zeta Mitrovdan

        Drekovići

            Dečkovići

            Niljići

            Perovići

        Makovići

        Kaljevići

        Ljumanovići

            Dragovići

            Mirovići

            Rašovići

[Vasiljevac, Krčmare]/Kuršumlija Mitrovdan

    Preljevići

Kolašin/Gornji Kolašin, Čokrlije/Donji Kolašin muslimani

        Kamberovići

Kolašin/Gornji Kolašin muslimani

        Tahirovići

Kolašin/Gornji Kolašin muslimani

        Nukovići

Kolašin/Gornji Kolašin muslimani

        Viličići

Kolašin/Gornji Kolašin, Bjelahova/Prijepolje muslimani

        Baševići

Kolašin/Gornji Kolašin muslimani

    Alovići

Podgorica muslimani

    Dučići

Dučići; Plav/Plavsko-Gusinjska oblast Mitrovdan, u Plavu su muslimani

        Rakovići (delom Dučići)

Dučići Mitrovdan

        Cekovići

Dučići Mitrovdan

        Đurovići

Dučići Mitrovdan

        Vuljevići

Dučići Mitrovdan

        Ivanovići

Dučići Mitrovdan

        Radovanovići

Dučići Mitrovdan

        Dragovići

Dučići Mitrovdan

        Savovići

Dučići; Darza/Ulcinjska oblast Mitrovdan

        Mitrovići

Dučići Mitrovdan

        Milići

Dučići Mitrovdan

Kostrovići

    Boškovići

Kostrovići/Ubli Nikoljdan

    Krkovići

Podgorica Nikoljdan

    Krcalovići

Kostrovići/Ubli, Ptikalj/Kržanja; Bar, Podgorica Nikoljdan

Rajovići*

    Goljevići (delom Golevići)

Rajovići/Ubli; Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast Nikoljdan, u Gusinju su muslimani

Garovići*

Bašča/Rožaje, Kuršumlijska Banja/Kuršumlija Mitrovdan

    Rakovići

    Avramovići

    Jankovići

Batnik/Raška Mitrovdan

Miličani*

[Vinjište, Beloševac, Erdeč]/Kragujevac Mitrovdan

Kevići*

    Jovanovići

Radalj/Mali Zvornik Mitrovdan

    Teodorovići

Radalj/Mali Zvornik Mitrovdan

    Vukovići

Radalj/Mali Zvornik Mitrovdan

Čovići*

Voljevci/Mali Zvornik Mitrovdan

Nedići*

    Ilići

Vasiljevac/Kuršumlija Mitrovdan

Milovanovići*

Kruševac Mitrovdan

Drekalovići

Turkovići

Podgorica muslimani

Vujoševići

Ubli, Masline, Kupusci; Zagrad/Vasojevići, [Zaton, Lješnica, Pripčići]/Bihor, Mijele/Mrke/Piperi Nikoljdan

    Đurići

    Otaševići

Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast Nikoljdan

    Dedići (delom Vujoševići)

Zaugao; Zabjelo/Zeta Nikoljdan

        Ivanovići

Brskut Nikoljdan

    Čarapići

Ubalac; Beli Potok/Voždovac/Beograd, Kriva Reka/Gornji Milanovac Nikoljdan, Đurđevdan u Belom Potoku

        Savovići (delom Vujoševići)

Kosor, Donje Momče, Gornje Momče, Gornja Kržanja, Kupusci Nikoljdan

        Ostojići

Veliki Borak/Barajevo Đurđic

            Maksimovići

Veliki Borak/Barajevo Đurđic

            Nastići

Veliki Borak/Barajevo Đurđic

            Pavlovići

Božidarevac/Barajevo Đurđic

        Stojakovići

Veliki Borak/Barajevo Đurđic

            Stojićevići

Veliki Borak/Barajevo Đurđic

        Čupići

Noćaj/Mačvanska Mitrovica nepoznato

        Simići

Sankovac nepoznato

        Markovići

Zuce/Voždovac/Beograd Đurđevdan

        Stefanovići

Ritopek/Grocka Đurđic

    Božovići

Zagreda Nikoljdan

    Nikovići

        Vujadinovići

Donje Momče, Gornje Momče, Gornja Kržanja; Lješnica/Bihor Nikoljdan

            Mitrovići

Vasiljevac/Kuršumlija Nikoljdan

            Vukovići

Balovac/Podujevo Nikoljdan

            Petrovići

[Vasiljevac, Merdare]/Kuršumlija, [Mirovac, Balovac]/Podujevo Nikoljdan

            Micanovići

Ljuće/Pljevlja, Grančarevo/Donji Kolašin, [Bijelo Polje, Ravča Polje]/Bijelo Polje muslimani
            Boškovići [Maoče, Beljkovići, Zekavice]/Pljevlja muslimani

                Alilovići

                Kujovići

                Adilovići

[Kovren, Babajići, Bliškovo, Stožer]/Donji Kolašin, Brodarevo/Prijepolje muslimani

                Baorovići

[Kovren, Bliškovo]/Donji Kolašin muslimani

                Duranovići

Vrulja/Pljevlja muslimani

                Đozgići

Maoče/Pljevlja muslimani

                Memići

[Vodno, Vrulja, Maoče, Mijakovići]/Pljevlja muslimani

                Merdovići

Kričak/Zatarje muslimani

                Muminovići

Bliškovo/Donji Kolašin, Oštra Stijena/Prijepolje muslimani

                Redžovići

[Vidre, Vrela, Podborova, Tikova]/Pljevlja muslimani

                    Ružići

Podborova/Pljevlja muslimani

                    Felahovići

Stančani/Pljevlja muslimani

                    Bamburi

Kordovina/Pljevlja muslimani

                Rapovići

[Mijakovići, Stančani]/Pljevlja, Kosanica/Zatarje muslimani

                Serdarevići

Gorice/Donji Kolašin muslimani

                Sinanovići

[Vodno, Dubočica]/Pljevlja, Varine/Zatarje, [Gorice, Grab]/Donji Kolašin muslimani

                Ciguljini

[Beljkovići, Varine, Maoče]/Pljevlja muslimani

                Štroke

Gorice/Donji Kolašin, [Baščinovići, Zabrđe]/Pljevlja muslimani

        Rašovići

Donje Momče, Gornje Momče Nikoljdan

        Ljakovići

            Paljevići

Donje Momče, Gornje Momče Nikoljdan

    Marovići

Zaugao Nikoljdan

    Jovanovići

Osredci/Donja Morača Nikoljdan

        Milutinovići

        Vučkovići

        Rašovići

        Jošovići

    Perišići

Brskut Nikoljdan

    Vuletići

Brskut Nikoljdan

    Premići

Premići/Fundina Nikoljdan

    Drekalovići

Trepča/Vasojevići Nikoljdan

Ilikovići

    Petrovići

Kosor, Bioče; Petrovac/Leskovac Nikoljdan

    Ivanovići

Potkrajnice, Masline, Novo Selo, Vrbica, Fundina, Donji Medun, Račice, Kosor, Ograđenica, Grb Doljanski, Zelenika, Sjenice, Cvarin, Zlatica, Kosti; Golubovci/Zeta, Podgorica, Bar Nikoljdan

        Otaševići

        Vukstankovići

            Škurtovići

        Nikići

        Tomovići

            Đurovići

            Jokovići

            Milovanovići

            Mašovići

            Kikići

            Paovići

                Novovići

                Lukići

                Perišići

                Đurovići

            Nokačevići

            Velišići

                Omerbožovići

Omerbožovići/Grude, Bar muslimani

            Šutkovići (delom Ivanovići)

Doljani; Radetina/Rožaje Nikoljdan, u Radetini su muslimani

                Drekalovići

Vesniće/Tutin muslimani

            Čovići

[Stožer, Prošćenje]/Donji Kolašin, Dašnica/Aleksandrovac Stevanjdan

                Smiljnovići

Jablanovo/Bistrica Nikoljdan

        Radojevići

Vrbica, na Burumu, Masline Nikoljdan

            Vujovići

Nikoljdan

                Pešovići

Nikoljdan

                Dacovići

Nikoljdan

                Mirkovići

Nikoljdan

            Dragojevići

Donji Medun; Novo Selo/Bjelopavlići, Golubovci/Zeta Nikoljdan

            Krdovići

        Pavlovići

Ivanje/Bihor Nikoljdan

        Pižurice

Velje Duboko/Rovca, Donja Bijela/Drobnjak, [Lipovo, Selište]/Gornji Kolašin Nikoljdan

        Milovanovići

Mačja Stena/ Kuršumlija Nikoljdan

        Stepići

[Krčmare, Vrani Do]/Kuršumlija Nikoljdan

    Popovići

Ubli, Skoč, Pazarište, Pod-Krš Sokolov, Potkrajnice, Masline, Novo Selo, Vrbica, Gornji Medun, Donji Medun, Donje Stravče; [Balabani, Rakića Kuće]/Zeta, Zaostro/Vasojevići, Zoganje/Ulcinjska oblast Nikoljdan

        Novovići „Miculjevići“

        Pejovići

            Džonovići

            Jokovići

            Perovanovići

            Andrijići

            Spaovići

            Čubrovići

        Miljanovići

Gornji Medun Nikoljdan

        Kasomovići

Rašovići/Fundina, Gornji Medun Nikoljdan

            Dragovići

                Blažijići

        Novičići

Gornji Medun Nikoljdan

        Rašovići

Rašovići/Fundina, Gornji Medun; Velika, Podgorica, Rakića Kuće/Zeta, Darza/Ulcinjska oblast Nikoljdan

            Krkići

                Vuljevići

                Jovanovići

                Miljevići

                Bešići

            Gogići

            Stankovići

            Kirići

        Tomovići

Polja/Polja Kolašinska Nikoljdan

        Medunjani

[Gusinje, Plav, Brezojevica, Rudo Polje]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

        Anđelići

Kaludra/Vasojevići Nikoljdan

        Božovići

[Glavaca, Kirikuće, Praćevac, Bastahe]/Gornja Sela, Goražde/Vasojevići, Zagrad/Bijelo Polje, [Zaton, Dubovo, Boljanine, Rastoka, Srđevac]/Bihor, Boturići/Bistrica, Korita Nikoljdan

            Veskovići

[Kostići, Ivanje]/Bihor muslimani

        Đalovići

[Đalovići, Dupljaci]/Korita Nikoljdan

        Dragićevići

            Čampari

Čampari/Korita Sv. Agatonik

                Busarci

Knić Sv. Agatonik

                Milosavljevići

Grabovac/Knić Sv. Agatonik

        Kotlice

Timar/Drobnjaci Nikoljdan

        Ristići

Bare/Uskoci Nikoljdan

        Stanići

[Bare, Sirovac]/Uskoci, Prošćenje/Polja Kolašinska Nikoljdan

        Tmušići

Bare/Uskoci Nikoljdan

        Fetahovići

Rožaje, Novi Pazar muslimani

        Bećiragići

Rožaje muslimani

            Ademovići

Mitrova/Tutin muslimani

        Ganići (ranije Ganijići)

[Rožaje, Koljeno]/Rožaje, Plav/Plavsko-Gusinjska oblast, [Sebečevo, Novi Pazar]/ Novi Pazar muslimani

        Kamberovići

            Kardovići

Rožaje, Tutin muslimani

            Čolakovići

Rožaje, [Draga, Mojstir, Čulije, Špiljani]/Tutin muslimani

            Hadžići

Rožaje muslimani

            Hamzagići

Rožaje, Tutin muslimani

        Husovići

Koljeno/Rožaje muslimani

            Bačević

Bačevac/Rožaje muslimani

            Hodžići

Bačevac/Rožaje muslimani

        Ramovići

            Izberovići

[Lučice, Biševo]/Rožaje muslimani

            Lučani

Lučice/Rožaje muslimani

            Ibrahimovići

Jezgroviće/Tutin muslimani

            Lučičani

[Jezgroviće, Starčeviće]/Tutin muslimani

            Mahmutovići

Jezgroviće/Tutin muslimani

            Rizvanovići

Starčeviće/Tutin muslimani

        Kučevići

Žabren/Sjenica muslimani

        Ademovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Aljovići

[Đerekare, Tutin]/Tutin muslimani

        Ahmetovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Destanovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Ibrovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Kurtovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Suljevići (ranije Suljovići)

Đerekare/Tutin muslimani

        Halilovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Husovići

Đerekare/Tutin muslimani

        Duljevići

Međugor/Sjenica muslimani

    Lakovići (ranije Ljakovići)

Vrbica, Donji Medun; Dobre Vode/Mrkojevići Nikoljdan

    Vuksanovići

Bioče Nikoljdan

        Vukići

        Dragojevići

        Mijatovići

    Lazovići

Ubli, Donje Stravče Nikoljdan

        Kikovići

        Šćepanovići

    Vukoslavovići

Bioče Nikoljdan

Čejovići

 Ćurjan/Krajina, videti Matoviće, Bariće i Mićkoviće Nikoljdan, u Ćurjanu su muslimani

    Matovići (delom Čejovići)

Kosor, Ubli, Gornje Stravče; Merdare/Podujevo Nikoljdan

        Barići (zvanično
Čejovići)

Stravče Nikoljdan

            Camovići

Kruosa Nikoljdan

                Paunovići

Sanković/Mionica, Merdare/Kuršumlija Nikoljdan

    Božovići

Ubli, Stravče; Podgorica Nikoljdan

        Mićkovići (delom Čejovići)

Bezjovo, Masline, Novo Selo, Vidijenje, Cvarin/Vidijenje; Bar, Zaton/Bihor Nikoljdan

            Asanovići

            Bjelanovići

            Šuknići

    Pavićevići

Ubli, Mazanica, Brezojevice/Gornje Stravče; Ulcinj, Pljevlja, Dosuđe/Plavsko-Gusinjska oblast, Petrovac/Leskovac Nikoljdan

        Rašovići

            Perovanovići

            Stanojevići

        Stankovići

            Bućkovići

                Đeloševići

                Sinanovići

            Paunovići

    Prelevići (ranije Preljevići)

Kosor, Prelevići/Ubli, Kruosa, Donje Stravče, Boljev Do, Golo Brdo, Masline, Doljani; Podgorica, Lučice, Piperi, Rakića Kuće/Zeta; Berane/Vasojevići, [Lješnica, Zaton]/Bihor, Novi Pazar Nikoljdan

        Dedprelevići

            Labudovići

            Stanišići

        Mitarprelevići

        Ivanprelevići

            Kekovići

            Nikolići

            Šutanovići

                Belojevići

Doljani Nikoljdan

    Radevići

Kosor Nikoljdan

    Radonjići

Kosor, Ubli, Medun, Smokovac, Vidjenje, Masline, Doljani; [Balabani, Golubovci]/Zeta; Pope/Tutin Nikoljdan

        Vujovići

            Ćetkovići

            Mrgunovići

            Sekulići „Acnići“

        Đukovići

            Borovići

            Jankovići

        Novovići

            Petrovići

            Curanovići

        Petrovići

        Jocovići

Granice/Lukovo, Tušinja/Drobnjaci, Maoče/ Pljevlja Nikoljdan

    Ljatići

Ubli Nikoljdan

    Dedići

Ubli Nikoljdan

Mijovići

Liješta, Raćesi, Bioče, Kosor, Ubli, Brezojevice; [Mataguži, Golubovci]/Zeta, Brijege/Brčeli, Darza/Ulcinj Nikoljdan, u Brijegama slave Đurđevdan

    Boškovići

    Vulići

    Lazovići

        Asanovići

        Mrgunovići

    Nonići

        Vasovići

        Savovići

        Spajići

            Begovići

    Ćapići

Višnjići*

Crniš/Bihor, Metanjac/Bijelo Polje muslimani

Durovići*

Goduša/Bihor muslimani

Mulići*

Goduša/Bihor, [Bijelo Polje, Kukulje]/Bijelo Polje muslimani

Drekalovići*

Karan/Užice Nikoljdan

Čivovići*

Prline/Rudnik Nikoljdan

Vučkovići*

Vodanj/Smederevo Stevanjdan

Šarčevići*

Batočina Nikoljdan

Rabasovići*

Solotuša/Bajina Bašta Nikoljdan

    Miletići

Solotuša/Bajina Bašta Nikoljdan

        Blagojevići

Solotuša/Bajina Bašta Nikoljdan

    Aleksandrovići

Solotuša/Bajina Bašta Nikoljdan

Gentići*

[Solotuša, Gola Glava]/Bajina Bašta Nikoljdan

    Stamenići

Obajgora/Bajina Bašta Nikoljdan

    Filipovići

Solotuša/Bajina Bašta Nikoljdan

Bonkeći (Bonkeq)

Đokići (Gjokaj)

Mužečk/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Dacići (Dacaj)

Mužečk/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Nikđerkovići (Nikgjerkaj)

    Đoljevići (Gjolaj)

Mužečk/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

    Nikolići (Nikollaj)

[Mužečk, Cijevna]/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Nikmaraši (Nikmarash)

    Ljuljnici (Lulnik)

        Arapovići (Arapaj)

Nikmaraš/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

        Margiljići (Margilaj)

Nikmaraš/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

        Građevići

Podgorica muslimani

    Đeljoševići (Gjeloshaj)

Nikmaraš/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

    Đuraševići (Gjurashaj)

Nikmaraš/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Dukići (Dukaj)

Budza/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Đuravčevići (Gjuravçaj)

Budza/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

    Pjetrovići

[Gusinje, Dolja]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

    Curanovići (Curanaj)

Višnjevo/Plavsko-Gusinjska oblast Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Čungovići (izumrli)

Stjepovo/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Đekići (Gjekaj)

Stjepovo/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Dedivanovići (Dedivanaj)

Stjepovo/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Đonovići (Gjonaj)

Stjepovo/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Ljucovići (Lucaj)

Stjepovo/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Nikočevići*

[Gusinje, Kruševo, Dolja, Zagrađe]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Lucevići*

[Gusinje, Kruševo]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Feratovići*

[Gusinje, Budevica]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Đeševići*

Plav/Plavsko-Gusinjska oblast, Brezojevica/Vasojevići muslimani

Kusići*

Plav/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Džukelići

Džukelići

    Vuljevići

Lazorce/Orahovo Nikoljdan

        Novovići

Toplica Nikoljdan

        Tošovići

[Mirovac, Hrtica]/Podujevo Nikoljdan

        Mitrovići

Lazorce/Orahovo, Briska Gora/Ulcinjska oblast Nikoljdan

    Đonlekići (Gjonlekaj)

Stjepovo/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

    Perišići

Lazorce/Orahovo Nikoljdan

    Džukele

[Orahovica, Donja Lješnica, Bojišta, Jabučno]/Bijelo Polje, [Lepenac, Žari, Kičava]/Donji Kolašin, Radojeva Glava/Bistrica, Ivanje/Bihor, Komaran/Prijepolje muslimani

Nikići i Nuculovići (Nuculaj)

Nikići

Lazorce/Orahovo, Novo Selo, Kržanja; Bar, Podgorica, Zoganje/Ulcinjska oblast, Vladni/Zeta Jesenji Jovanjdan

    Pajovići

Lazorce/Orahovo, Rakića Kuće/Zeta, Podgorica, [Mal Brinja, Zoganje]/Ulcinjska oblast Jesenji Jovanjdan

        Vušići

        Micovići

        Canići

        Šabovići

        Orahovci

Vladni/Zeta muslimani

Nuculovići (Nuculaj)

Koći; Zoganje/Ulcinj Sv. Antonije

    Uljići (Ulaj)

Koći Sv. Antonije

        Redžići

[Plav, Rudo Polje]/Plavsko-Gusinjska oblast, Brezojevica/Vasojevići muslimani

    Redžovići

Pešter muslimani

Martinići-Ljuhari

Đoljevići (Gjolaj)

[Ljuhari, Kakarička Gora]/Fundina Nikoljdan

Perkovići (Perkaj)

[Ljuhari, Kakarička Gora]/Fundina Nikoljdan

Muhovići (Muhaj)

[Ljuhari, Kakarička Gora]/Fundina muslimani

Šabovići

[Gusinje, Plav, Bogajiće, Meteh]/Plavsko-Gusinjska oblast, Gornja Ržanica/Vasojevići, Brestovik/Bihor muslimani

    Ferovići

Plav/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Peralovići

Peralovići

Kosor; Podgorica Nikoljdan

    Kulići

Podgorica, Vladne/Zeta Nikoljdan

    Kolenovići

[Gusinje, Kolenovići, Kruševo, Grnčar, Laze]/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Nilejići

Nilevići (ranije Nilejići)

Bezjovo; Podgorica Nikoljdan

    Radovanovići

Podgorica Nikoljdan

    Ristovići

Podgorica Nikoljdan

    Bojovići

[Grnčar, Dolja]/Plavsko-Gusinjska oblast Nikoljdan

    Radovići

[Bratač, Donja Bijenja]/Nevesinje Nikoljdan

    Ljuce

[Bijelo Polje, Gornja Lješnica, Kruševo, Ravča Polje, Pobrnjica, Dio, Pribilovići, Pali]/Bijelo Polje, [Katun, Nange]/Pljevaljska oblast muslimani

        Nikšići

Novi Pazar muslimani

Bakečevići

Bakečevići

Kosor Nikoljdan

    Vuksanovići

    Šćepovići

    Đeljoševići (Gjeloshaj)

Koći Antonovdan

Purišići

Purišići

Koći Antonovdan

    Ivanovići (Ivanaj)

Koći Antonovdan

Jovovići

Jovovići

Momče, Gornja Kržanja; Podgorica, Danilovgrad Nikoljdan

    Adžimanići

Nikšić muslimani

Jokanovići-Dobrošani

Jokanovići

Vrbica, Doljani, Masline, Donji Medun; Podgorica Nikoljdan

    Gašovići (Gashaj)

Banjkani (Benkaj)/Zatrijebač Mala Gospođa (Zoja Zatrijebačka)

Lapi

Lapi

    Lapčevići

Rokci/Aleksandrovac Nikoljdan

Mehovići

Mehovići

[Bor, Ponor, Zaton, Godijevo, Lozna, Crhalj, Radmanci]/Bihor, Negobratina/Korita, Kostenica/Bistrica muslimani

Napomene:
Prezime – ogranak bratstva čije prezime nije u zvaničnoj upotrebi
Prezime – bratstvo za koje je utvrđeno da pripada rodu Kuča
Mesto – mesto iz kog potiče testirani pripadnik bratstva
Za nekadašnja bratstva koja su se razgranala ili promenila naziv nisu navedena mesta stanovanja i krsna slava.
Za rodove čija bratstva praznuju više krsnih slava podvučena je najstarija krsna slava.
Mesta stanovanja u van plemenske teritorije u Crnoj Gori su navedena u formatu zaseok/selo/pleme ili oblast, a van Crne Gore u formatu zaseok/selo/opština.
* bratstva koja nisu u rodoslovima velikih rodova

Pored bratstava iz Kuča i onih koja potiču iz ovog plemena, za pojedina bratstva se takođe ispostavilo da pripadaju rodu Kuča iako nemaju takvo predanje.

Bratstvo Naselja Slava

Adilovići
prema predanju potiču iz Borja kod Kuksa u Albaniji

Adilovići Bistrica, Brestovik/Bihor, Ličine/Korita, Bijelo Polje muslimani
    Tekbaši Istanbul muslimani

Alijagići
prema predanju potiču iz Gusinja

Alijagići
    Gusinci (ranije Gisinjci) [Jablanovo, Kostenica]/Bistrica, Šolja/Sjenica, Dolovo/Tutin, Novi Pazar muslimani
    Gusinjani Ibarac/Rožajska oblast muslimani

Bakići
prema predanju potiču od Vasojevića-Novakovića

Bakići Zabrđe, Berane; okolina Ivanjice, Jablanica/Čajetina, Tubravić/Valjevo, Kačer, Crni Vrh/Peć, Dobri Do/Kuršumlija Aranđelovdan
    Šabovići
    Nikovići
    Perovići
    Vukašinovići
    Jeremići Tubravić/Valjevo Aranđelovdan
    Gajići Tubravić/Valjevo Aranđelovdan
    Marići Tubravić/Valjevo Aranđelovdan
    Arsenovići Tubravić/Valjevo Aranđelovdan

Banderi i Cirikovići
prema predanju potiču iz Anadolije

Banderi
    Smajlevići Plav/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani
Cirikovići Skić/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani
    Đutovići Plav/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani
    Olevići Plav/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani
    Mulkovići Skić/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Bektaševići i Zećirovići
prema predanju potiču iz Anadolije
(postoji i mišljenje da su iz Kuča što se ispostavilo kao tačno)

Bektaševići Laholo/Bihor, [Nedakusi, Rasovo]/Bjelopoljska oblast, Novi Pazar muslimani
Zećirovići Laholo/Bihor, Vitomirica/Peć muslimani

Kaljići
prema predanju potiču od Bjelopavića-Mitrovića-Kalezića

Kalići (ranije Kaljići) Đurđevića Tara/Zatarje, [Grančarevo, Kičava, Grab, Šahovići, Čoklije, Pape, Lijeska, Obod]/Donji Kolašin, [Donja Lješnica, Jabučno]/Bejlopoljska oblast muslimani
    Heldići [Mojkovac, Lepenac, Obod]/Donji Kolašin muslimani
    Lanići nepoznato muslimani
    Žareni nepoznato muslimani
    Čokovići [Čokovići/Cerovo, Pribilovići, Jabučno, Okladi, Zminac] /Bejlopoljska oblast, Zaton/Bihor muslimani
    Gezovići [Gornja Lješnica, Jabučno, Okladi]/Bejlopoljska oblast muslimani
    Račići Obod/Donji Kolašin, Donja Lješnica/Bejlopoljska oblast muslimani
    Kupusari Obod/Donji Kolašin muslimani
    Hasići
        Ibrahimovići Obod/Donji Kolašin, Kaljin/Vračevo/Leposavić muslimani
    Redžovići Ivanje/Bihor muslimani
    Kolašinci Lukavica/Tutin muslimani

Karišici
prema predanju potiču od Vasojevića

Karišici Bijelo Polje, Boturići/Bistrica, [Zahumsko, Trijebine]/Sjenica, [Donje Muhovo/Muhovo, Velika Trnava/Trnava, Novi Pazar]/Novi Pazar Mitrovdan u Bijelom Polju, u ostalim mestima su muslimani

Karovići
prema predanju potiču iz Kolašina

Karovići
    Tarići Kladnica/Sjenica muslimani

Kačapori
prema predanju potiču iz Rožaja i rod su sa Kurpejovićima koji su iz Morače
(postoji i mišljenje da su iz Kuča što se ispostavilo kao tačno)

Kačapori [Orlje, Murovac, Komine]/Tutin, Novi Pazar muslimani
    Muratovići Orlje/Tutin muslimani
    Mustafići Orlje/Tutin muslimani
    Avdovići Murovac/Tutin muslimani
    Hamidovići Kožlje/Novi Pazar muslimani
    Ragipovići Orlje/Tutin muslimani

Ljaljevići
prema predanju potiču od Bukumira-Ljaljovića

Ljaljevići [Ljetine, Cerovo, Pripčići]/Bjelopoljska oblast, Radojeva Glava/Bistrica, Siga/Donji Kolašin muslimani
    Bihorci Delimeđe/Tutin muslimani
    Bandići Bistrica, Radavac/Peć, Kovrage/Istok muslimani

Martinovići-Kolašinci
prema predanju potiču od Orlovića-Martinovića i živeli su u Kolašinu

Martinovići [Bijelo Polje, Gornja Lješnica, Donja Lješnica, Kukulje, Cerovo, Dio, Okladi, Resnik, Loznice]/Bjelopoljska oblast, [Pavino Polje, Sokolac, Kovren, Čokrlije]/Donji Kolšin, [Kosanica, Đurđevića Tara]/Zatarje, Pobretići/Bistrica, Korita, Bukovica/Rožajska oblast, Boljare/Sjenica, [Dolovo, Raduša]/Tutin muslimani
    Fehratovići [Brezovica, Murovce]/Novi Pazar muslimani

Madžgalji-Bjelopoljci
nepoznatog su porekla

Madžgalji [Donja Lješnica, Nedakusi]/Bjelopoljska oblast, [Donja Trnava/Rajinovićka Trnava, Novi Pazar]/Novi Pazar muslimani

Milivojevići
prema predanju potiču iz Stare Srbije

Milivojevići [Gornje Jarinje/Jarinje, Berberište]/Leposavić Đurđevdan

Mujovići
nepoznatog su porekla

Mujovići Jarebice/Tutin muslimani

Plazinići
nepoznatog su porekla

Plazinići Guberevci/Lučani Nikoljdan

Radevići-Mezgaljani
prema predanju potiču od Vasojevića-Novakovića-Radevića iz Lijeve Rijeke

Radevići Mezgalji/Šekular Aranđelovdan

Ramovi
nepoznatog su porekla

Ramovi Martinovići/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Rahići
prema predanju potiču od Vasojevića-Rajevića-Lopaćana-Đukića

Rahići Trijebine/Sjenica muslimani

Salihovići
nepoznatog su porekla

Salihovići Doljani/Novi Pazar muslimani
    Doljanci Požega/Novi Pazar muslimani

Tokovići
prema predanju potiču od Zornića iz Kladnice kod Sjenice

Tokovići Gradac/Tutin muslimani

Hadžibulići
prema predanju potiču od turskog oficira i doseljeni su iz Rovačkog Trebaljeva

Hadžibulići Suvi Do/Tutin, Novi Pazar, Bezdagići/Rogatica, Pećišta/Srebrenica, Sarajevo muslimani
Napomene:
Prezime – bratstvo za koje je utvrđeno da pripada rodu Kuča
Mesto – mesto iz kog potiče testirani pripadnik bratstva
Za nekadašnja bratstva koja su se razgranala ili promenila naziv nisu navedena mesta stanovanja i krsna slava.
Za rodove čija bratstva praznuju više krsnih slava podvučena je najstarija krsna slava.
Mesta stanovanja u van plemenske teritorije u Crnoj Gori su navedena u formatu zaseok/selo/pleme ili oblast, a van Crne Gore u formatu zaseok/selo/opština.

Pojedina bratstva iz samog plemena Kuča, kao i veća muslimanska bratstva sa severa Crne Gore koja imaju predanja o poreklu iz Kuča, najverovatnije takođe pripadaju rodu Kuča. Za sva dosada testirana bratstva koja važe za starosedelačka u Kučima se ispostavilo da pripadaju istoimenom rodu, tako da se osnovano može pretpostaviti da isto važi i za preostalih par bratstava koja nisu do sada testirana.

Bratstvo

Naselja Slava

Aličkovići i Beganovići

Aličkovići

[Pobretići, Mediše]/Bistrica, [Lepenac, Obod]/Donji Kolašin muslimani

Beganovići

[Podrađe, Bioča, Zaton, Ivanje, Dubovo, Sipanje, Lozna]/Bihor, Stubo/Bistrica muslimani

Babaji

Babajići/Babaići (ranije Babaji)

[Babaići, Pavino Polje, Grab, Vranštica (Muslići), Čokrlije]/Donji Kolašin, Bijelo Polje/Bijelo Polje, [Zastup, Komaran]/Prijepolje muslimani

    Ibričevići

Nikšić muslimani

Bakije, Kadići i Džogovići

Bakije

[Bioča, Zaton]/Bihor muslimani

Kadići

Gusinje/Plavsko-Gusinjska oblast muslimani

Džogovići

[Laholo, Žurena]/Bihor, Jabučno/Bijelo Polje, Ušanovići/Bistrica muslimani

Đurovići

Đurovići

[Grižica, Bašča]/Rožaje, Lozna/Bihor Nikoljdan

    Miletići

Kuršumlija Nikoljdan

Kolići

Kolići

[Zapotočje, Kukulje, Ljetine, Cerovo, Jabučje, Okladi, Bijelo Polje, Mioče, Dobrakovo]/Bijelo Polje, Grančarevo/Donji Kolašin, Bioče/Bihor, [Rudinija, Raduša]/Tutin muslimani

Muslići

Muslići

[Vranštica (Muslići), Kičava, Grab, Stožer, Šahovići, Čokrlije]/Donji Kolašin, Grahovo/Rožaje muslimani

Premtići

Premtići

[Jasen, Savin Bor]/Bihor muslimani

Džokići

Džokići (zvanično Milovići kojima su se pribratili)

Bezjovo Nikoljdan

Šahovići

Šahovići

Šahovići (Tomaševo)/Donji Kolašin muslimani

Napomene:
Za nekadašnja bratstva koja su se razgranala ili promenila naziv nisu navedena mesta stanovanja i krsna slava.
Mesta stanovanja u van plemenske teritorije u Crnoj Gori su navedena u formatu zaseok/selo/pleme ili oblast, a van Crne Gore u formatu zaseok/selo/opština.

Porodice koje se vezuju za bratstva roda Kuča

Za pojedina bratstva koja imaju predanja o poreklu od bratstava koja pripadaju rodu Kuča se ispostavilo da to ipak nije slučaj.

Agići (R1b-BY38894) su muslimanski rod iz Biševa kod Rožaja. Češće se nazivaju Fejzagićima po rodonačelniku Fejzi Agići za koga se smatra da potiče iz Bačevca i da je srodan tamošnjim Kučima koji imaju predanje da potiču od Popovića iz Meduna koji su grana Drekalovića-Ilikovića. Za razliku od Kuča iz Bačevca i Rožaja koji zaista pripadaju rodu Kuča, to nije slučaj sa Fejzagićima koji ne pripadaju rodu Kuča. Dele se na  Omeroviće, Mukoviće, Redžoviće i Čoloviće.

Alići, Kujovići i Hodžići (R1b-Y82919) su srodna muslimanska bratstva iz okoline Bijelog Polja koja prema predanju potiču od Micanovića iz Pljevaljske oblasti. Kako se za Micanoviće smatra da potiču od Mrnjavčića iz Kuča, predanje ovih bratstava iz okoline Bijelog Polja verovatno nije tačno jer bi Micanovići trebalo da pripadaju rodu Kuča.

Barjaktarovići (I2-L701) iz Petnjika i Kaludre u Vasojevićima prema predanju potiču od Popovića sa Meduna koji su grana Drekalovića-Ilikovića. Kako je za njihov islamizirani ogranak Dudiće iz Biohana kod Tutina utvrđeno da ne pripada rodu Kuča, spomenuto predanje se može odbaciti. Barjaktarovići slave Nikoljdan.

Dragoševići (E-A18844) iz Grahova prema većini predanja potiču od Drekalovića iz Kuča. Njihov rodonačelnik Dragoje (ili Dragoš, zavisno od izvora) se zbog ubistva Turčina nakon uvrede na proslavi krsne slave Sv. Nikola izbegao najpre na Čevo u Ozrinićima, a odatle sa porodicom dolazi ispod Dvrsnika u Krivošijama gde je poginuo u svađi sa hajducima. Njegova žena sa četiri sina odlazi na Grahovsko polje, a kako im Mataruge nisu dozvole da se tamo naseli, odlaze u Klobuk. Dakovići, koji su se odvojili od Vujačića u prvoj polovini XIX veka, imaju predanje da su od Šoroja Bulajići, od Boroja Vujačići, a imena preostale braće ne znaju. Bulajićiimaju predanje da su od Šoroja Vujačići, od Boroja Bulajići, od Luke Vučetići i Maja Vujovići i Radovići u Hercegovini. Od svih spomenutih bratstavajedino Radovići iz Nevesinja kao i Drekalovići pripadaju rodu Kuča i grani E-BY165837, na osnovu čega se može zaključiti da je predanje Dragoševića o poreklu samo delimično tačno i da je došlo do pribraćivanja. Po svoj prilici su doseljeni Radovići iz Kuča doneli to predanje koje su prihvatili starinci sa kojima su živeli. Svi slave Nikoljdan.

Klikovci (R1a-L1029) u Mahali i drugim selima u Zeti su prema ustaljenom predanju od Vujoševića iz Podgrada u Orahovu koji su grana Mrnjavčića, dok postoji i manje prihvaćeno predanje po kome potiču od Tihomira. Kako je za Klikovce ustanovljeno da za razliku od Vujoševića ne pripadaju rodu Kuča i grani E-BY165837, može se zaključiti da Klikovci ipak potiču od Tihomira doseljenih u Orahovo. Ogranak Klikovaca su Radovići iz Mataguža u Zeti. Oba bratstva slave Đurđic.

Lakovići i Tomanovići (E-A18844) iz Malih Cuca prema predanju koje je zabeleženo početkom XXveka takođe potiču od Drekalovića, ali za razliku od Dragoševića, imaju nešto preciznije predanje i smatraju da su njihovi rodonačelnici Lako i Sredan od bratstva Ljakovića. Od Laka potiču Roganovići, Markovići, Bigovići, Stevovići i Ćosovići, a od Steva potiču Tomanovići. Međutim, prema predanju koje je zabeleženo svega dve decenije ranije krajem XIX veka, Malo-Cuce vode poreklo od Laka Medunjanina Kuča koji je zbog turskog nasilja sa četiri sina izbegao iz Kuča i naselio se u Riđanima kod Nikšića. Odatle su prešli u Broćanac u Nikšićkim Rudinama gde se takođe nisu dugo zadržali. Lako je sa sinovima Stanojem (koga su po ocu takođe zvali Lako) i Srdanom prešao u Trnjine i njih su Lakovići i Tomanovići. Treći Lakov sin je otišao u Hercegovinu i od njega su Delibašići i Radovići, a četvrti je otišao u Grahovo i od njega su Vujačići. Kako je predanje o poreklu Malo-Cuca od Drekalovića oboreno, sličnost prezimena Ljaković i Laković jer najverovatniji razlog nastanka ovog netačnog predanja. Starije predanje o njihovom srodstvu sa Dragoševićima iz Grahova se ispostavilo kao tačnije. Iseljenih Lakovića ima u Goliji, Nikšićkim Rudinama i Pješivcima. Svi slave Nikoljdan.

Mekići-Kolašinci (I2-S17250) su muslimansko bratstvo koje je početkom XX veka živelo u Stričini i Papama u Donjem Kolašinu gde su se doselili iz Kolašina nakon oslobođenja 1878. godine. Prema predanju potiču od Meke kapetana koji je od Đurđevića koji su grana Mrnjavčića. S obzirom na haplogrupu Mekića, to predanje se može odbaciti.

Milačići (I1-Y13946) iz Kuča prema predanju potiču od sedmog sina Ilika, rodonačelnika Ilikovića koji su grana Drekalovića. Njega je prema tom predanju u vanbračnoj vezi sa Ilikom rodila Milača po kojoj se prezivaju. Međutim, sa muslimane Kalače iz istoimenog sela kod Rožaja koji prema predanju potiču od Milačića je utvrđeno da ne pripadaju rodu Kuča. Kako i Milačići smatraju da Kalači potiču od njih, najverovatnije ni oni ne pripadaju rodu Kuča. Milačići slave Nikoljdan.

Nurkovići su muslimansko bratstvo iz Seošnice kod Rožaja koje prema predanju potiče od Nurka Hrastodera iz Bihora, dok Hrastoderi smatraju da potiču od Drekalovića. Međutim, oba predanja su oborena, tako da ne samo što Hrastoderi ne potiču od Drekalovića, već ni Nurkovići nisu srodni Hrastoderima.

Ćemani (R1b-Y82919) su muslimansko bratstvo iz Gornje Vrbice u Bihoru koje prema predanju potiče od Popovića iz Meduna koji su grana Drekalovića-Ilikovića. Kako Ćemani ne pripadaju rodu Kuča, već su isti rod sa Murićima i nekoliko drugih bratstava iz Bihora, to predanje se može odbaciti.

Hrastoderi (R1b-Y82919), odnosno Rastoderi kako se danas prezivaju, su muslimansko bratstvo iz Radmanaca i Savinog Bora u Bihoru. Prema ustaljenom predanju potiču od Drekalovića iz Kuča, dok prema drugom predanju potiču od Petrovića iz Dupila koji su starinom iz Vranja u Zeti. Za testiranog Rastodera iz Petnjice je utvrđeno da pripada ovom rodu, dok testirani Rastoder iz Savinog Bora pripada grani E-BY3880 i nema bliže srodnike u Crnoj Gori.

Genetski profil roda

Kuči pripadaju grani čiji je filogenetski niz sledeći:
E-V13>Z1057>CTS5856>BY3380>Z5018>S2979>Z16659>Y3183>S2972>Z16661>BY5293>BY165837
Pripadnost roda Kuča grani BY165837 je ustanovljena na FTDNA krajem oktobra 2018. godine na osnovu detaljnih DNK analiza rezultata testiranih Božovića iz Zatona kod Bijelog Polja i Tomovića iz Polja kod Mojkovca koji dele ukupno 20 SNP-ova za koje trenutno nije moguće utvrditi redosled nastanka. Starost ove grane (TMRCA) je na YFull stablu procenjena na 800 godina što je zapravo procena kada je živeo zajednički predak ova dva bratstva, a to je rodonačelnik Popovića koji su grana Drekalovića-Ilikovića. Samim tim, jasno je da je starost celokupnog roda barem nekoliko generacija starija. Starost Z16661 grane je na YFull stablu procenjena na 3400 godina što ukazuje na popriličnu usamljenost Kuča na genetskom stablu imajući u vidu razliku od 2600 godina između ove dve grane.

Najbliži srodnici Kuča na našem prostoru sudeći po haplotipovima su bratstva iz Veliševca kod Ljiga koja slave Stevanjdan, kao i Jekić iz Grabovca Banskog kod Petrinje i Torbica iz Kistanja sa istom slavom. Međutim, ova bratstva nisu SNP profilisana, a bez toga je nemoguće reći da li takođe pripadaju istoj grani kao Kuči. Kada su u pitanju dalji srodnici van srpskog etničkog prostora, to su jedan testirani iz Arhangelske oblasti u Rusiji i jedan testirani iz Južne Karoline koji pripadaju još uvek neutvrđenim podgranama Z16661.

Modalni haplotip Kuča na 111 markera po FTDNA redosledu je prikazan u sledećoj tabeli.

DYS393 DYS390 DYS19 DYS391 DYS385 DYS426 DYS388 DYS439
13 25 13 10 16-17 11 13 12
DYS389i DYS392 DYS389ii DYS458 DYS459 DYS455 DYS454 DYS447
13 11 31 17 9-9 11 11 25
DYS437 DYS448 DYS449 DYS464 DYS460 YGATAH4 YCAII DYS456
14 20 34 14-16-17-17 9 11 19-21 16
DYS607 DYS576 DYS570 CDY DYS442 DYS438 DYS531 DYS578
12 20 18 32-34 11 10 10 8
DYF395S1 DYS590 DYS537 DYS641 DYS472 DYF406S1 DYS511 DYS425
15-15 8 11 10 8 12 10 0
DYS413 DYS557 DYS594 DYS436 DYS490 DYS534 DYS450 DYS444
23-24 18 11 12 12 18 7 12/13
DYS481 DYS520 DYS446 DYS617 DYS568 DYS487 DYS572 DYS640
23 18 12 13 12 14 11 11
DYS492 DYS565 DYS710 DYS485 DYS632 DYS495 DYS540 DYS714
11 11 34 15 8 15 11 23
DYS716 DYS717 DYS505 DYS556 DYS549 DYS589 DYS522 DYS494
27 19 14 12 12 10 12 9
DYS533 DYS636 DYS575 DYS638 DYS462 DYS452 DYS445 YGATAA10
12 11 10 11 12 31 10 13
DYS463 DYS441 YGGAAT1B07 DYS525 DYS712 DYS593 DYS650 DYS532
19 14 12 10 19 16 19 12
DYS715 DYS504 DYS513 DYS561 DYS552 DYS726 DYS635
23 13 14 16 23 14 23
DYS587 DYS643 DYS497 DYS510 DYS434 DYS461 DYS435
18 12 14 17 9 12 11
Geografska prisutnost roda

Rod Kuča je najviše prisutan u istoimenom plemenu gde čini preko 90% stanovništva. Ovaj rod na plemenskoj teritoriji, uključujući i uža plemena Koći i Zatrijebač, ne čini apsolutnu većinu jedino u četiri naselja koja zvanično imaju taj status: Raći, Koći, Banjkani (Benkaj) i Deljani (Delaj). Plemensko sedište je u Ublima, mestu koje je uz Orahovo i Fundinu najveće u ovom plemenu. U periodu nakon Drugog svetskog rata su kučka naselja Doljani i Masline postala najnaseljenija jer se nalaze u neposrednoj blizini Podgorice kojoj su 60-ih godina XX veka i pripojena. Bratstva koja pripadaju ovom rodu su veoma brojna u Plavsko-Gusinjskoj oblasti, Bihoru, Rožajskoj oblasti i Pešteru gde su pripadnici ovog roda najvećim delom muslimani, a islamizirani Kuči su bili vrlo brojni i u Pljevaljskoj oblasti i Donjem Kolašinu sve do 20-ih godina prošlog veka kada je završen proces iseljavanja u Tursku koji je započet nakon Balkanskih ratova. Iseljenih bratstava koja prema predanjima potiču od bratstva koja pripadaju ovom rodu u većem broju ima u Vasojevićima, Donjoj Morači i Zeti.

Na sledećoj karti su prikazani svi rodovi iz Kuča prema narodnim predanjima 1913. godine koji su činili apsolutnu većinu stanovništva na određenim prostorima u Crnoj Gori, a za većinu ovih rodova se kasnije ispostavilo da su zapravo čine jedan veliki rod Kuča.

Rodovi iz Kuča u Crnoj Gori 1913. godine prema narodnim predanjima

Kada se prethodna karta uporedi sa kartom rasprostranjenosti roda Kuča, jasno se može videti zbog čega su Kuči najbrojniji rod u Crnoj Gori, za razliku od Drekalovića i Mrnjavčića pojedinačno.

Rod Kuča u Crnoj Gori 1913. godine prema narodnim predanjima, istorijskim podacima i DNK rezultatima

Fotografije područja matičnog predela roda

Bardanji, Google Street View

Bezjovo, Google Street View

Ubli, Google Street View

Gornje Stravče, Google Street View

Brskut, Google Street View

Istaknuti pripadnici roda

Iz roda Kuča je proisteklo dosta istaknutih ličnosti o kojima bi se moglo dosta pisati, međutim ovde će biti reči samo o nekoliko najpoznatijih pripadnika ovog roda.

Lale Drekalov (XVI vek-XVII vek) – kučki vojvoda u prvoj polovini XVII veka i predak svih Drekalovića. Njegov otac Drekale takođe je bio kučki vojvoda koji je na tom mestu nasledio svog tasta Žija Peralovog. Kao što je već spomenuto, Marjan Grbičić Bolica 1614. godine spominje Lala Drekalovog kao jednog od dvojice vojvoda ratobornog plemena Kuča Albanaca. Lale se ženio dva puta – prva žena mu je bila Albanka iz Kastrata, a druga Srpkinja iz Bratonožića koja je bila sestra ili ćerka bratonoškog vojvode Peja Stanojeva. Drugom ženidbom Lale u dogovoru sa mitropolitom cetinjskim Ruvimom prelazi u pravoslavlje, a nakon toga je ogromnna većina katolika u Kučima, sem u Zatrijepču i Koćima, sledila njegov primer. Sa prvom ženom je imao sina Vuka koji je bio katolik i koji se odselio sa majkom u Kastrate, a kasnije prešao u Podgoricu i prešao na islam, a sinove Vujoša, Ilika, Čeja i Mija je dobio sa drugom ženom. Slobodno se može reći da je odluka vojvode Lala da pređe na pravoslavlje najdalekosežnija u istoriji Kuča jer su nakon toga, sa izuzetkom užih plemena Zatrijepča i Koća, Kuči postali većinski srpsko pravoslavno pleme. Da je Lale kojim slučajem ostao katolik, Kuči bi danas najverovatnije i danas većinski bili ne samo katolici, već i Albanci.

Vasa Čarapić (1770-1806) – vojvoda Gročanske nahije i vojskovođa ustaničke Srbije poznat i kao Zmaj od Avale. Rođen je u podavalskom selu Beli Potok, a Čarapići iz tog sela su prema predanju poreklom od istoimenog bratstva iz Ubaoca u Kučima koji su grana Drekalovića-Vujoševića. Zbog toga što slave Đurđevdan, postoji i mišljenje da potiču od drobnjačkih Čarapića. Prezime su prema predanju dobili tako što je njihov predak slučajno ubio psa od nekog Turčina, pa kad mu je plaćao naknadu, novac je poslao u čarapi zbog čega su prozvani Čarapićima. Vasa Čarapić je kao frajkor (pripadnik austrijske dobrovoljačke milicije sastavljene od Srba) učestvovao u  Austrijsko-turskom ratu 1788–1791 kada je privremeno oslobođeno područje oko Velike Morave poznatije kao Kočina Krajina. Tom prilikom se istakao velikim junaštvom zvog čega je na nahijskoj skupštini izabran za kneza gročanske nahije. Izbegao je seču knezova 1804. godine, ali Turci su mu tom prilikom ubili brata Marka nakon čega Vasa odlazi u hajduke. Od početka je učestvovao u Prvom srpskom ustanku u kome je bio jedan od glavnih vojskovođa i najodanijih saradnika vožda Karađorđa. Na Vasin nagovor, Karađorđe odlučuje da napadne Beograd, iako većina ustaničkih prvaka nije verovala u uspeh. Vasa je sa 3000 ustanika predvodio napad 29. novembra 1806. godine, a teško je ranjen kuršumom pred Stambol-kapijom kada je povikom „Za mnom, braćo!“ započeo juriš na turske položaje. Umro je istog dana u Karađorđevom šatoru, a po sopstvenoj želji je sahranjen u manastiru Rakovica. Po naredbi kralja Petra 1910. godine podignut mu je spomenik u Beogradu, a ulica u strogom centru Beograda koja vodi od Narodnog pozorišta do Kalemegdana je nazvana po njemu. Vasa je bio poznat je bio po velikoj netrpeljivosti prema Turcima, a u narodu je upamćen pre svega po velikom junaštvu i herojskoj pogibiji prilikom oslobađanja Beograda.

vojvoda Vasa Čarapić

Marko Miljanov Popović (1833-1901) – kučki i crnogorski vojvoda i narodni književnik. Rođen je u Medunu u Kučima, matici Popovića koji su grana Drekalovića-Ilikovića. Kao perjanik ulazi u službu knjaza Danila 1856. godine, iste godine kada je izvršena druga poharu Kuča, nedelu crnogorske vojske o kojem je vojvoda Marko kasnije pisao u delima osuđujući zločine koji su tada počinjeni protiv Kuča. Istakao se junaštvom u mnogim borbama protiv Turaka, a knjaz Nikola ga je nagradio položajem sudije. Zbog rada na prisajedinjenju Kuča Crnoj Gori, za njegovu glavu su Turci raspisali nagradu. Izabran je u Crnogorski senat 1874. godine koji će kasnije postati Državni savjet. Komandovao je crnogorskom vojskom u čuvenoj bici na Fundini 1876. godine kada su turci pretrpeli težak poraz, a Kuči u potpunosti oslobođeni od turske okupacije. Nakon oštrog sukoba sa knjazom Nikolom, 1882. godine napušta Državni savjet i vraća se u rodni Medun. Iako je do tada bio nepismen, kao i skoro sve tadašnje vojvode iz Crne Gore, počinje da se bavi književnošću nakon što je naučio da čita i piše. Iako njegov stil pisanja nije imao neku veliku literarnu vrednost, njegova dela su po značaju odmah nakon Njegoševih. Njegov stil pisanja je bio faktografski, tako da se držao činjenica često navodeći izvore. Najpoznatija dela su mu „Primjeri čojstva i junaštva“, „Pleme Kuči u narodnoj priči i pjesmi“ i „Život i običaji Arbanasa“. U prvom radu je prepričao brojne anegdote iz svakodnevnog života Crnogoraca kojima je iznad svega idealizovao moralne vrednosti, dok je njegov rad o Kučima jedan od najznačajnijih o ovom plemenu. Knjigom o Arbanasima je pokušao da Srbima približi ovaj narod i istakne pre svega njihove dobre osobine. Uvek je sa ponosom isticao svoje srpstvo, a tako je vaspitavao i svoje tri ćerke od kojih je Milica Miljanov kao dobrovoljac učestvovala u borbama tokom celog Prvog svetskog rata. Vojvoda Marko se u istorijskim izvorima uglavnom navodi po imenu oca, a ne po prezimenu, zbog čega se često pogrešno smatra da se prezivao Miljanov.

vojvoda Marko Miljanov Popović

Duško Vujošević (1959-) – najuspešniji košarkaški trener u istoriji KK Partizan. Rođen je u Podgorici, a njegova porodica potiče od Vujoševića iz Kuča. Od svoje pete godine živi u Beogradu. U domaćim klupskim takmičenjima je sa Partizanom osvojio 12 titula prvaka države i 5 nacionalnih kupova, dok je u regionalnoj ABA ligi osvojio 5 titula prvaka. Na evropskim takmičenjima je osvojio Kup Radivoja Koraća sa Partizanom (1989) i titulu prvaka Evrope sa juniorskom reprezentacijom Jugoslavije (1988). Trenirao je više klubova u instoranstvu, između ostalih i CSKA iz Moskve, ali u više navrata se vraćao u Partizan. Vodio je reprezentaciju Crne Gore od 2007. do 2010. godine u periodu nakon otcepljenja. Od 2011. do 2015. je uporedo sa trenerskim poslom obavljao i funkciju predsednika JSD Partizan. Protiv svog matičnog kluba je podneo tužbu zbog neisplaćenih dugovanja 2017. godine zbog čega su blokirani računi kluba. Poznat je po oštrom jeziku i čestim ispadima na terenu. Ističe se po jugoslovenstvu i osudi nacionalizma, i to pre svega srpskog, kao i stavu da je Srbija najviše odgovorna za ratove 90-ih koji je izneo ubrzo nakon što je postao selektor reprezentacije Bosne i Hercegovine 2017. godine. Već sledeće godine je postao počasni građanin Sarajeva. Vujošević se izjašnjava kao etnički Crnogorac.

Osobine roda

Zahvaljujući tome što je nekoliko autora vrlo opširno pisalo o Kučima početkom XX veka, o ovom rodu možda postoji više podataka iz tog perioda nego o bilo kom drugom u Crnoj Gori. Ono što su svakako najbitnije osobine Kuča, jesu ratobornost i spremnost da se i po cenu života bore za svoju slobodu. Pravoslavni Kuči su se uvek isticali po svom srpstvu, a i u današnje vreme su uz Vasojeviće i Pivljane okosnica srpstva u Crnoj Gori kada su u pitanju plemena. Katolički Kuči, iako su često dolazili u sukobe sa svojim pravoslavnim komšijama, uvek su zajednički nastupali sa njima prema susednim plemenima što je posebno došlo do izražaja u sukobu sa Hotima oko Korita i desne strane doline Cijevne kod današnje granice sa Albanijom. Zajedništvo, uprkos verskim i etničkim razlikama, je dakle takođe jedna od bitnih osobina Kuča.

Vojvoda Marko Miljanov je u svojim delima prepričao dosta zanimljivih anegdota o Kučima, a jedna koja se tiče njegovog bratstva je posebno upečatljiva. Kad je jedan stari Popović pitao Đaku, ženu vojvode Čubra s Meduna iz ovog bratstva koja je ranije bila udata za nekog Božovića iz Pipera, koje je bratstvo od ta dva bolje, onda mu je odgovorila: „Vi ste, Popovići, i bolji i gori od Božovića.“. Na pitanje zbunjenog Popovića kako je to moguće, odgovorila mu je sledeće: „Evo ovako: kod vas ima i dobrih da ih možeš pored cara staviti i da ti ne bude žao što si ih tu postavio, ali ima i onih da ih postaviš pored najgoreg Ciganina i da te ne zaboli duša što mu nisi dao mesto koje je dostojno njega. Kod Božovića nema, kao kod vas, ljudi koji bi mogli ni kod cara ni kod Ciganina, nego se oni drže zajedno da ne znaš koji je od koga bolji. Oni ni na koga ne liče, nego samo na sebe! Evo, zato ste vi i bolji i gori.“. Ovo je verovatno najbolja anegdota ikada ispričana ne samo o Popovićima, koji su inače najuglednije bratstvo u plemenu, već i o Kučima u celini jer pogađa u srž kada je u pitanju njihov mentalitet.

Kod Kuča je karakteristična i pojava da su pravoslavci i katolici, a u poslednjih par vekova i muslimani, živeli i dalje žive u relativnoj slozi i miru u plemenu. Među Ljuljanovićima recimo ima muslimana u Ledinama u Fundini koji održavaju odnose sa pravoslavnim rođacima u Krivom Dolu, dok katolici i muslimani Ljuhari u istoimenom selu u Fundini žive zajedno u neposrednoj blizini pravoslavnih i muslimanskih bratstava koja potiču od Mrnjavčića i Drekalovića. Nije zabeleženo da su pravoslavci ikada nametali veru katolicima u plemenu, niti obratno, već je do prelaska iz jedne vere u drugu dolazilo na dobrovoljnoj bazi. Tako su Mrnjavčići i Drekalovići prema predanjima izvorno bili pravoslavci, pa su kasnije prešli na katoličanstvo, da bi se kasnije ponovo vratili na pravoslavlje. Svakako najpoznatiji slučaj je masovni prelazak sa katoličanstva na pravoslavlje za vreme vojvode Lala, a brojni su pojedinačni slučajevi islamizacije pravoslavaca i katolika koji su uglavnom živeli u Medunu odakle su kasnije proterani od strane Drekalovića. Pojedina muslimanska bratstva u Kučima su se vratila na pravoslavlje ili katoličanstvo po slabljenju turske vlasti. Među iseljenim Kučima ima veliki broj muslimana na severu Crne Gore i u Raškoj oblasti u Srbiji. U današnje vreme se pravoslavni Kuči pretežno izjašnjavaju kao Srbi, a manjim delom kao Crnogorci, katolici se izjašnjavaju kao Albanci, a muslimani većinom kao Bošnjaci, a manjim delom kao Crnogorci i Albanci.

Ono po čemu se Kuči takođe ističu jeste jak plemenski identitet koji su držali i po iseljenju iz plemena. Ponosno su isticali da su Kuči čak i po prelasku na islam, što nije slučaj sa iseljenicima ni iz jednog drugog srpskog plemena koji bi se po pravilu odricali ne samo srpskog, već i plemenskog identiteta. Koliko su islamizirani Kuči držali do svog plemenskog porekla, najbolje govori i sledeća priča koju je zabeležio Andrija Jovićević govoreći o pretku Ganića u Plavu koji je od Ganića iz Rožaja: „Jedan put se u njegovu prisustvu hvalio neki Turčin, da je ubio jednoga Kuča, pa se izrazio pogrdno: da je ubio Kučkića, (mjesto Kuča). Ovo je uvrijedilo Ganića, i ako je bio musliman, pa ubije Turčina i uteče u Plav, gdje njegovo potomstvo i danas živi“.

Zaključna razmatranja

Za utvrđivanje porekla roda Kuča nisu dovoljna samo predanja, isto kao što nisu dovoljni istorijski izvori koji su u velikoj meri oskudni. Iako su istorijski izvori svakako relevantniji od predanja, njima se mogu nadomestiti praznine i određeni istorijski podaci staviti u odgovarajući kontekst.

Najstarija matica roda Kuča je najverovatnije katun Lješa Tuza u kome se spominje Petar Kuč i koji se nalazio u području današnjih plemena Kastrata i Škrelja. Odatle su prešli u današnje selo Kući severno od Vrake i okolna sela u kojima se Kuči spominju 1416. Godine da bi se preko Kastrata doselili u Brštan i Bardanju na Cijevni. Odatle je veći deo prešao na današnju teritoriju Kuča, a manji deo u Selce u Klimentima, odakle će kasnije deo ili svi takođe preći na plemensku teritoriju Kuča. Kao što je već rečeno, i Brštan i Bardanji već vekovima pripadaju Klimentima, a u XV i XVI veku su pripadala Kučima. O tome da su Kuči na prostor istoimenog plemena doseljeni niz Cijevnu jasno govore predanja četiri najveće grupe bratstava koja čine rod ovaj o njihovim migracijama:

  1. Mrnjavčići (iz Brštana ili Bardanja u Orahovo)
  2. Dreklovići (iz Klimenata u Brštan i odatle u Bezjovo)
  3. Bonkeći (niz Cijevnu u današnje istoimeno selo u Zatrijepču, a odatle u Mužečku)
  4. Nikići i Nuculovići (iz Klimenata u Lazorce u Orahovu)

Ovde naravno nisu uzeti u obzir delovi predanja o starijim migracijama koje su gotovo izvesno plod mašte i pokušaja da se Grča i Drekale vežu za Mrnjavčeviće i Kastriote. Kako ove četiri grupe bratstava nemaju predanje o međusobnom srodstvu, sem što Mrnjavčići svojataju Drekaloviće, može se zaključiti da je matica Kuča iz Crne Gore zaista dolina Cijevne koja danas čini južni deo plemenske teritorije Klimenata. Da li su Drekalovići ogranak Mrnjavčića ili su deo drugog talasa migracije nije od nekog značaja kada je u pitanju geografsko poreklo ovog roda jer se predanja što se toga tiče poklapaju. Isto tako, odgovor na pitanje od koga tačno potiču ostala manja bratstva iz Kuča koja pripadaju ovom rodu ne bi doprineo razjašnjavanju porekla roda Kuča, već samo utvrđivanju njgovog rodoslova.

Na sledećoj karti je prikazan najverovatniji pravac migracija Kuča u srednjem veku, kao i četiri najveće grupe bratstava koje čine ovaj rod.

Migracije roda Kuča u srednjem veku

Etničko poreklo Kuča je tema o kojoj je dosta pisano i o kojoj postoje različita mišljenja i među najuglednijim etnografima. Tako je Jovan Cvijić smatrao Kuče za posrbljene Albance što se može videti i na njegovoj etničkoj karti Balkana iz 1913. godine, što je zanimljivo imajući u vidu da je čitavu severnu Albaniju označio kao etnički mešovitu iako su Srbi i tada bili u velikoj manjini u odnosu na Albance.

Kuči na etničkoj karti Balkana Jovana Cvijića

Kako se Petar Kuč spominje u arbanaškom katunu Lješa Tuza zajedno sa Bitidosima i Bušatima koji su kasnije živeli u Kučima i susednim Piperima, može se osnovano pretpostaviti da je u pitanju rodonačelnik roda Kuča. Drugi najčešći argument da su Kuči izvorno Albanci je što rodovski naziv Kuč verovatno potiče od istoimene albanske reči koja u prevodu na srpski znači „crven“. S druge strane, većina samih Kuča je zbog predanja Mrnjavčića i Drekalovića o poreklu od srpske vlastele oduvek smatrala da su srpskog porekla. Na osnovu turskog deftera iz 1485. godine, jasno se može videti da su Kuči još tada bili etnički mešovito pleme iako je rod Kuča i tada u njemu činio većinu stanovništva što danas znamo na osnovu DNK rezultata potomaka tadašnjeg stanovništva. Albanska imena su preovlađivala u pet naselja (Bankeći, Bardanji, Bitidosi, Brođine i Lazorci), srpska u dva (Brštan i Radun), a jedno naselje je imalo približan broj srpskih i albanskih imena (Pantalješ).

Zanimljiv je podatak da su Kuči u prvih par vekova postojanja ovog plemena imali dvojicu vojvoda što potvrđuju i predanja i istorijski izvori. Do te podvojenosti je najverovatnije došlo usled toga što su u zapadnom delu plemena živeli pretežno pravoslavci, a u istočnom katolici. Tako su jedno vreme vojvode bili Žijo Peralov sa Kosora i Dreca Dedin iz Orahova. Po imenima bi se moglo naslutiti da je prvi bio Srbin, a drugi Albanac. Peralovići žive na Kosoru i važe za starince, a Dreca je sin rodonačelnika Dedića iz Berove u Orahovu koji su grana Mrnjavčića. Ono što je kuriozitet ovde jeste da danas znamo da su i Peralovići i Dedići isti rod iako su prvi tada bili pravoslavci, a drugi katolici. Dreca Dedin je kasnije vojvodsko zvanje na plemenskom zboru preneo na Drekala, a njega je nasledio sin Lale za koga je Bolica zabeležio 1614. godine da je bio jedna od dvojice vojvoda Kuča Albanaca. Drugi vojvoda je tada bio Nika Rajičev, unuk Žija Peralova, zbog čega se može odbaciti Boličina tvrdnja o tome kako su svi Kuči bili Albanci je su Peralovići još tada bili pravoslavni Srbi. Može se zaključiti da je Nika bio vojvoda srpskog dela Kuča, a Lale albanskog pri čemu su katolici bili brojniji. Po prelasku Lala i njemu lojalnih plemenika na pravoslavlje, preostali katolici u Zatrijepču i Koćima formiraju istoimena uža plemena u okviru šireg plemema Kuča i od tada su imali svoje vojvode, dok vojvodstvo kod Peralovića nakon Nika prestaje i Drekalovići od tada postaju vojvodsko bratstvo svih pravoslavnih Kuča. Koliko je ovaj događaj prelaska vojvode Lala na pravoslavlje uticao na etničku i versku sliku Kuča, pokazuje i to što su Albanci početkom XX veka prema Erdeljanovićevom istraživanju činili svega nešto više od jedne sedmine stanovništva u plemenu.

Da bi razmotrili etničko poreklo celokupnog roda iz svih uglova, neophodno je analizati njegove osnovne grane pojedinačno.

1) Mrnjavčići su prema predanju poreklom Srbi koji su dolaskom u dolinu Cijevne postali katolici i delom se albanizovali jer nije bilo Srba u okruženju. Ovom predanju u prilog ide to što su u selu Pantalješ (današnje Orahovo), koje je nazvano po pretku Mrnjavčića, srpska i albanska imena bila gotovo podjednako zastupljena. Takođe, u prilog ovoj mogućnosti bi išlo to što se za Peraloviće sa Kosora, za koje nema naznaka da su ikada bili Albanci, ispostavilo da su isti rod sa Mrnjavčićima, te su verovatno deo tog prvog talasa doseljavanja Kuča. Ako su Mrnjavčići izvorno bili Srbi, to bi značilo da su i ostala bratstva roda Kuča izvorno srpska, ali da su se albanizovala jer su duže boravila u albanskom okruženju u dolini Cijevne. Druga mogućnost je da su se Mrnjavčići doselili kao Albanci i da su se vremenom posrbili, isto kao što se to kasnije dogodilo sa Drekalovićima, Nikićima i Pajovićima. Erdeljanović je nakon obimnog istraživanja ovog plemena bio ubeđen da su Mrnjavčići zaista bili Srbi, iako su se doselili kao katolici, kako im i glasi predanje.

2) Drekalovići su prema predanju doseljeni kao katolici iz Albanije. LJ. Kovačević u svom predgovoru za knjigu vojvode Marka o Kučima navodi da su Drekalovići doseljeni kao Albanci i da su Drekale i Lale tipična albanska imena iz tog perioda. U prilog tome navodi da se savremenik Lala Drekalovog koji je bio vojvoda u Krajini zvao Lale Drekin. Ako imamo u vidu da je Lale Drekalov rođen kao katolik, može se konstatovati da su Drekalovići zaista doseljeni u Kuče kao Albanci bili oni ogranak Mrnjavčića ili ne.

3) Bonkeći su doseljeni u istom periodu kad i Mrnjavčići, međutim nešto drugačijim putem o čemu je već bilo reči, iako im je matica ista kao Mrnjavčićima. Prema predanju su oduvek Albanci i katolici, te su zbog svoje brojnosti predvodili manja albanska bratstva u plemenu. Kako se u Fundini 1485. godine spominju samo srpska imena, jasno je da Ljuhari ne mogu biti starosedeoci u tom selu, a kako su katolici i Albanci i pritom pripadaju rodu Kuča, jedino mogu biti od Bonkeća iako ne postoji takvo predanje.

4) Nikići i Nuculovići su se poslednji doselili i sa njihovim dolaskom je završen proces naseljavanja ovog plemena od strane roda Kuča. Predanja govore da su se doselili iz okoline Selca u Klimentima, s tim što prvi kažu da su iz Radetine, a drugi iz sela Bar, te je vrlo moguće da i dan danas u Klimentima ima bratstava koja pripadaju rodu Kuča. Nikići i njihov ogranak Pajovići imaju čvrsto predanje da su se vremenom posrbili i prešli na pravoslavlje, dok su njihovi rođaci Nuculovići iz Koća ostali Albanci i katolici.

Na osnovu ovih podataka može se zaključiti da su se Kuči doseljavali u najmanje tri etape, a možda i u četiri što je ipak daleko manje verovatno. Ono što se pouzdano može reći jeste da su preci tri od četiri najveće grupe bratstava koja čine rod Kuča doseljeni kao Albanci ili kao albanizovani Srbi kako pojedina predanja tvrde, dok se za Mrnjavčiće zasigurno zna jedino da su doseljeni kao katolici. Zanimljivo je da Kuči mešaju slovo L izgovaraju ga kao meko LJ, što je inače tipično za Albance, tako da se ta dva slova često mešaju pa mnoga bratstva imaju po dva prezimena zavisno od toga kako su zvanično popisivana (sa L ili sa LJ) o čemu je pisao Kovačević u svom predgovoru za knjigu vojvode Marka Miljanova.

I na kraju, neophodno je reći da se ne može sa sigrnošću tvrditi da su Kuči daljim poreklom Srbi ili Albanci, već se jedino može govoriti o tome koja je od te dve mogućnosti verovatnija. Ono što je činjenica jeste da su poslednjih nekoliko vekova Kuči jednim delom Srbi, a drugim Albanci, po čemu su uz Šestane iz Krajine jedino pleme, ali i rod, koje je ostalo etnički mešovito. Međutim, pripadnost jednoj naciji se ne meri daljim etničkim poreklom, već delima, a pravoslavni Kuči su svojom borbom za oslobođenje i ujedinjenje srpskog naroda za to najbolji primer. Kuči su dali veliki broj istaknutih ličnosti u srpskoj istoriji, a vojvoda Marko Miljanov je svakako najčuveniji Srbin iz Crne Gore uz vladike Petra I i II. Takođe, malo koje pleme iz Crne Gore se može pohvaliti da se nije odreklo srpstva čak ni u današnje vreme kada su Srbi u Crnoj Gori izloženi brojnim pritiscima nakon osamostaljivanja Crne Gore 2006. godine, već se i dalje ogromnom većinom izjašnjavaju kao Srbi.

Izvori podataka

DNK rezultati:

Literatura:

  • Andrija Jovićević, Zeta i Lješkopolje, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 23), Srpski etnografski zbornik (knjiga 38), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1926.
  • Andrija Jovićević, Malesija, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 15), Srpski etnografski zbornik (knjiga 27), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1923.
  • Andrija Jovićević, Plavsko-Gusinjska oblast, Polimlje, Velika i Šekular, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 10), Srpski etnografski zbornik (knjiga 21), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1921.
  • Andrija Jovićević, Crnogorsko Primorje i Krajina, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 11), Srpski etnografski zbornik (knjiga 23), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1922.
  • Andrija Luburić, Drobnjaci – pleme u Hercegovini, Beograd, 1930.
  • Bogdan Lalević i Ivan Protić, Vasojevići u turskoj granici, Naselja srpskih zemalja (knjiga 3), Srpski etnografski zbornik (knjiga 6), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1905.
  • Branislav Đurđev, Postanak i razvitak brdskih, crnogorskih i hercegovačkih plemena, Posebni radovi (knjiga 4), Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Titograd, 1984.
  • Vukota Miljanić, Akim Miljanić, Prezimena u Crnoj Gori, Beogradska knjiga, Beograd, 2007.
  • Ejup Mušović, Stanovništvo Sjeničkog i Tutinskog kraja, Etnoantropološki problemi, monografije (knjiga 8), Odeljenje za etnologiju Filozovskog fakulteta u Beogradu, Beograd, 1989.
  • Jevto Dedijer, Hercegovina, Naselja srpskih zemalja (knjiga 6), Srpski etnografski zbornik (knjiga 12), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1909.
  • Jovan Vukmanović, Crmnica – antropogeografska i etnološka istraživanja, Posebna izdanja (knjiga DLXXXIII), Odeljenje drštvenih nauka – odbor za filozofiju i društvenu teoriju (knjiga 1), Srpska akademija nauka i umetnosti, Beograd, 1988.
  • Jovan Erdeljanović, Bratonožići – pleme u crnogorskim Brdima, Naselja srpskih zemalja (knjiga 5), Srpski etnografski zbornik (knjiga 11), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1909.
  • Jovan Erdeljanović, Kuči, Naselja srpskih zemalja (knjiga 4), Srpski etnografski zbornik (knjiga 8), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1907.
  • Jovan Erdeljanović, Stara Crna Gora, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 24), Srpski etnografski zbornik (knjiga 39), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1926.
  • Marko Miljanov Popović, Pleme Kuči u narodnoj priči i pjesmi, Zadužbina Ilije M. Kolarca, Beograd, 1904.
  • Marko Miljanov Popović, Primjeri čojstva i junaštva, Čupićeva zadužbina, Beograd, 1901.
  • Mileta Vojinović, Pljevaljski kraj – prošlost i poreklo stanovništva, Pljevlja, 1997.
  • Milisav Lutovac, Bihor i Korita – antropogeografska istraživanja, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 40), Srpski etnografski zbornik (knjiga 81), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1967.
  • Milisav Lutovac, Rožaje i Štavica – antropogeografska istraživanja, Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 37), Srpski etnografski zbornik (knjiga 75), Srpska Kraljevska Akademija, Beograd, 1960.
  • Milorad Joknić, Stanovništvo u pljevaljskom kraju, „Proleter“ AD Bečej, Pljevlja, 2006.
  • Miljan Jokanović, Pleme Kuči – etnička istorija, 2. izdanje, Medeon / Print, Podgorica, 2000.
  • Miloš Vojinović, Stotinu godina od iseljavanja muslimana iz Crne Gore za Tursku 1914-2014, Kolašin / Alačata, 2014.
  • Miloš Vojinović, Tadija Bošković, Popis domova u novim krajevima Kraljevine Crne Gore 1913. godine, Kolašin, 2015.
  • Mirko Barjaktarović, Selo Petnjik, Zbornik radova Enografskog instituta knj. 19, Beograd, 1986.
  • Pavle Radusinović, Stanovništvo i naselja Zetske ravnice od najstarijeg do novijeg doba (knjiga prva), NIP Univerzizetska riječ / Istorijski institut SR Crne Gore, Beograd, 1991.
  • Pavle Radusinović, Stanovništvo i naselja Zetske ravnice od najstarijeg do novijeg doba (knjiga druga), NIP Univerzizetska riječ / Istorijski institut SR Crne Gore, Beograd, 1991.
  • Petar Petrović, Raška – antropogeografska istraživanja – Knjiga II, Muzej „Ras“, Novi Pazar, 2010.
  • Predrag Vlahović, Brodarevo i njegova okolina, Univerzitet u Beogradu, Beograd, 1968.
  • Radoslav-Jagoš V. Vešović, Pleme Vasojevići, Sarajevo, 1935.
  • Rajko Raosavljević, Morača, Rovca, Kolašin, Stručna knjiga, Beograd, 1989.
  • Tomo Oraovac, Arbanaško pitanje i srpsko pravo, Beograd 1913.
  • Čedomir Bulajić, Vilusi, Odbor za proučavanje sela SANU / Institut za sociološka istraživanja, Beograd 1994.
  • Čedomir Bulajić, Rodoslov bratstva Bulajić, Beograd, 1987.
  • Jovo Medojević, Muslimani u bjelopoljskom kraju 1477-2002, Almanah, Podgorica, 2003.
  • Fehim Džogović, Bratstvo Zećirovići, Rožaje, Avlija, 2016.
  • Risto Kovijanić, Pomeni crnogorskih plemena u kotorskim spomenicima – Knjiga I, Istorijski institut SR Crne Gore, Cetinje, 1963.
  • Risto Kovijanić, Pomeni crnogorskih plemena u kotorskim spomenicima – Knjiga II, Istorijski institut SR Crne Gore, Cetinje, 1974.
  • Robert Elsie, The Tribes of Albania – History, Society and Culture, I.B. Tauris & Co. Ltd, London / New York, 2015.
  • Selami Pulaha, Defteri i regijstrimit të sanxhakut të Shkodrës i vitit 1485, Shtypshkronja „Mihal Duri“, Tiranë, 1974.

Komentari (32)

  • Teodor

    Termin „Kuč“ i njemu slični se može sresti i u istočnoj Srbiji, npr, Kučajske planine, a znamo da tamo nisu živeli Albanci, ali jesu Rumuni/Vlasi.

    Sa druge strane, dodao bih da se nacionalni identitet meri prvenstveno kulturom koja je dugo razvijana i nacionalnim osećajem koji je prouzrokovan prethodno navedenim, a ne dalekim etničkim poreklom još u srednjem veku. Uz kulturu često ide i teritorija koja dodeljuje naziv. Iz izvora od 15. veka pa nadalje, uključujući i ono što ste naveli u tekstu, vidi se da na Srbi Kuči pričaju srpskim jezikom, da imaju srpska imena, identitet i srpsku pravoslavnu veru i slave slave što je temelj kulture za srednjevekovnog čoveka, a i nadalje.Tako da o njima govoriti kao Albancima ili ne znam kome zaista nema niti smisla, niti logike. Taj deo koji je bio vezan za Albance, tu vezu je veoma davno izgubio. Tako da mi je drago zbog toga što ste to izneli u tekstu koji je zaista lep i informativan i sve pohvale za njega.

    Doduše, mala pristrasna sportska zamerka što niste naveli Dejana Radonjića, ali jeste Vujoševića!

    Odgovori
  • Miro

    Odličan tekst, ali imam par, ajde da kažemo „zamerki“.
    Spomenuli ste ugovor između Stefana Crnojevića i Mlečana, i naroda gornje Zete, ali niste spomenuli da se u tom ugovoru vidi da su Kuči tada pravoslavci i da su tražili da im se ne dovodi katoličko sveštenstvo. Otkud onda katolici kod Marijana Bolice ostaju dve opcije – ili se radi o doseljenom stanovništvu, ili se radi o pokatoličavanju. Sa druge strane, Drekale je ime slovenskog porekla, Drekavac, a Lale je nadimak za Lazara koji se sreće i kod nas, tako da ne znam na osnovu čega bi se tvrdilo da su to tipično albanska imena i u tom periodu. Pogotovu što se ime u kod Bolice završava na „ov“, čist slovenski nastavak, za razliku od onih kada spominje Albanska imena koja su „albanizovana“ – Lale Drekalov. Osim toga, Niko Ra(j)ičev čisto sumnjam da može biti Albanac, ako se posmatra ime. Nisam siguran koliko je katolička vera u tom slučaju, zaista dobar pokazatelj etničke pripadnosti Albancima, s obzirom da je jezik srpski. Osim toga, naveli ste da ih ne odlikuje velika prvivrženost veri, ali upravo kod Erdeljanovića u delu o Kučima nalazi se segment u kome ih hvali da ih odlikuje velika privrženost srpskoj pravoslavnoj veri. Ako je prelaz, potencijalno sa pravoslavlja na katoličanstvo i definitivno Kuča katolika na pravoslavlje u tako ranim periodima slaba privrženost veri, onda se može tako reći. Iz teksta vidim ipak da ste mislili na poređenje sa okolnim plemenima (kao što ste ih spomenuli u tekstu) i prelazak na islam, ali mislim da niste baš odabrali najbolji termin povodom toga, jer je kod pravoslavaca Kuča privrženost toj veri bila velika čim se radi o tako ratobornom plemenu kod koga se srpski identitet utkao davno. A i ne treba zamerati i izostavljati iz vida da se Kuči nalaze na rubnom području koje je najizloženije bilo udarima kako Osmanlija, tako i katoličkim misionarima, za razliku od drugih plemena. Tako da me interesuje Vaše mišljenje povodom ovoga.

    Sve u svemu, odličan tekst i jedva čekam sledeće Vaše tekstove!

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Miro, morate imati u vidu da Kuči nisu samostalno tražili da im se ne dovodi katoličko sveštenstvo, već je to bio zahtev koji je izglasan na zboru plemena Gornje Zete koja je u i to vreme bila većinski pravoslavna. Kuči su jedno od svega par plemena u Gornjoj Zeti u kojima je tada bilo katolika, te svakako nisu mogli da utiču na volju pravoslavne većine po tom pitanju.
      Između 1455. godine, kada su plemena Gornje Zete potpisala ugovor sa Mlecima, i 1485. godine, kada je prema defteru bilo više Albanaca nego Srba u Kučima, prošlo je svega 30 godina. Kako se već tada u Kučima spominju Bonkeći i preci Mrnjavčića koji su bili katolici, može se zaključiti da su katolici i 1455. godine živeli u plemenu jer je malo verovatno da su se i jedni i drugi doselili u tih 30 godina i pritom uspeli da daju imena selima. Možda je bilo dodatnog naseljavanja katolika u međuvremenu, ali pleme sigurno nije bilo čisto pravoslavno 1455. godine.
      Prema onome što je Bolica zapisao za Kuče ispada da su 1614. svi Kuči bili Albanci katolici, međutim kao što sam napisao u tekstu, to gotovo izvesno nije tačno, isto kao što 1455. nisu svi bili pravoslavci. Već sam spomenuo, a to ste i sami dobro primetili, da je malo verovatno da je vojvoda Niko Rajičev bio katolik. Takođe, predanja govore o tome da je u plemenu u vreme kad je vojvoda Lale Drekalov prešao na pravoslavlje već bilo pravoslavaca u plemenu.
      Što se tiče Drekalovog imena, čisto sumljam da se radi o nadimku koji je dobio kao dete iz prostog razloga što mu je majka bila Albanka (za oca ne znamo da li je bio Srbin ili Albanac). Pritom Albanci imaju imena Dreca i Dreka, a već sam spomenuo u tekstu primer savremenika Lala Drekalovog iz Krajine koji se zvao Lale Drekin i bio je Albanac.
      Što se tiče privrženosti veri, to je dosta relativna stvar. Oni koji su ostali u pravoslavlju možda jesu bili privrženi veri, ali gomila njihovih rođaka je sve do XIX veka masovno odlazila ka severu i prelazila na islam. Ta pojava ni približno nije bila pristuna kod drugih plemena, a kada se ima u vidu da su već prelazili iz katoličanstva u pravoslavlje (a prethodno i obrnuto prema predanju), ne može se reći da su se baš slepo držali svoje vere. To naravno ne znači da su Kuči u XX veku manje bili privrženi pravoslavlju od drugih srpskih plemena, ali što se tiče prošlosti jasno je da je kod Kuča promena vere znatno bila rasprostranjenija nego kod drugih plemena.

      Odgovori
  • Miro

    Hvala na pojašnjenju vezanom za ugovor iz 1455. godine.

    Ipak povodom imena, jasno mi je, kao što ste naveli već u tekstu, da se ime Dreca ili Dreka pojavljuje kod Albanaca, ali mi nije jasno zašto bi ga Bolica zapisao kao „Drekalov“ sa nastavkom ov koji imaju naši. Osim što je Dreka, Drekale, preuzeto sigurno od Slovena (Drekavac) što opet ne govori da su svi sa Dreka Srbi. Taj deo sa „ov“ mi nije jasan.

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Nastavak „ov“ je upravo jedan od pokazatelja da Kuči tada nisu bili albansko pleme, kako je zapisao Bolica, već da su bili etnički mešovito pleme. Kuči su i u to vreme gravitirali Podgorici, a ne Skadru, tako da uopšte nije iznenađujuće da se i one kučke vojvode koje su živele u pretežno albanskom okruženju u istorijskim izvorima spominju pod njihovim srpskim imenima. Kuči su kao pleme daleko više bili vezani za susedna srpska plemena nego za albanska.

      Odgovori
      • Miro

        Hvala na pojašnjenju.

        Dodao bih uz ovo da se iz izveštaja Marina Bicija, nadbiskupa Barskog i primasa Srpskog iz njegovih putovanja po Crnoj Gori, Srbiji i Albaniji iz 1610. godine, vidi da Kuči pripadaju grupi plemena (Brdska plemena) koja govore, kako je on zapisao, „dalmatinski“ (odnosno srpski) i stavio ih na posebnu stranu u odnosu na Albance i njihova plemena koji su u potpunosti katolici. Naveo da među tim brdskim plemenima ima pravoslavaca i katolika. Verujem, kako se iz tog teksta suštinski vidi da su misionari uglavnom išli u Kuče, da je takav utisak stekao upravo zbog Kuča, pošto za Vasojeviće, Bratonožiće i Pipere to definitivno nije bio slučaj.

        Odgovori
  • Vojislav Ananić

    Još o Kučima

    KA POREKLU DREKALOVU, ILIJA PETROVIĆ
    http://www.mediafire.com/file/zrl2pxi4ykdix2t/PonovoDrekaloviciDva.pdf/file

    Odgovori
  • Joksim

    Ivane,
    Duboko cijenim tvoju posvećenost i uloženi trud na Srpskom DNK projektu.
    Koje su sličnosti i razlike između roda Kuča i i roda Vasojevića u ravni tvoje tvrdnje: „Kuči su etnički mešoviti srpsko-albanski rod kome pripada najveći deo stanovništva istoimenog plemena u Brdima na području današnje Crne Gore, kao i brojni iseljenici širom Crne Gore i Srbije“?
    Paralela: Kuči – Vasojevići, bez pristrasnosti od A do Š.

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Kada je u pitanju etnički identitet Vasojevića i Kuča u prošlosti, razlike su brojne, dok sličnosti gotovo i da nema.

      Vasojevići, kao uostalom ni jedno drugo srpsko pleme iz Crne Gore sem Kuča i Pipera, nemaju genetske srodnike među Albancima. Vasojevići su genetski srodni pojedinim bratstvima iz Hercegovine, odakle i potiču prema predanju, dok je Kučima matica u severnoj Albaniji. Takođe, nijedno albansko ili katoličko bratstvo nikada nije pripadalo plemenu Vasojevića, već su još od prvog pominjanja čisto srpsko i pravoslavno pleme. Kuči su s druge strane od samog nastanka plemena na području Gornje Zete etnički i verski mešovito pleme što se vidi iz turskih deftera, dok se u turskom defteru iz 1485. godine u Rečici (današnjoj Lijevoj Rijeci, matici Vasojevića) spominju isključivo srpska imena.

      Sve u svemu, bez bilo kakve pristrasnosti, ova dva plemena nemaju ništa zajedničko kada su u pitanju dalje poreklo i etnički procesi. Sa Kučima iz tog ugla gledano jedino mogu uporediti Piperi, odnosno Lutovci koji čine većinu stanovništva u tom plemenu, jer imaju genetske srodnike među nekoliko albanskih plemena. Međutim, između ta dva plemena postoje bitne razlike jer ne postoje nikakve nazake da su Piperi ikada bili etnički ili verski mešovito pleme tokom svoje istorije, za razliku od Kuča.

      Odgovori
  • Petar

    ,,Za Klikovce u Zeti je utvrđeno da nasuprot ustaljenom predanju nisu od Mrnjavčića i da pripadaju grani R1a-YP417, već da su najverovatnije od Tihomira koji su jedno vreme živeli u Orahovu po dolasku iz Gruda“

    Može li neko da mi pojasni o kom se Tihomiru ovde radi?

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Tihomiri (množina) su rod koji je nekada živeo na severu današnje plemenske teritorije Gruda. Prema predanju Gruda koje Andrija Jovićević spominje u svom radu o Malesiji, Tihomiri su se iselili u Orahovo, a još neko vreme su se sahranjivali na svom starom groblju. U turskim defterima iz druge polovine XV veka je popisano i selo Tihomir u nahiji Hoti koja je tada obuhvatala i današnju oblast Gruda. Predanje po kome Klikovci potiču od Tihomira spominje Miljan Jokanović u svom radu o Kučima.

      Odgovori
  • Aleks

    Pominjete Bakiće (Kuče) iz Vasojevića.
    Interesuje me da li su to Bakići iz Zabrđa i
    da li je po predanju ili rezultat DNK testa?

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Da, u pitanju su Bakići iz Zabrđa. Ako pogledate u tabeli videćete da je testiran Bakić iz Dobrog Dola kod Kuršumlije čija je porodica doseljena iz Zabrđa. Testirani pripada rodu Kuča, a ne rodu Vasojevića kao što je bilo očekivano. To je svakako jedno od većih iznenađenja zbog čega bi bilo dobro ako bi se testirao i neko od Bakića iz Zabrđa.

      Odgovori
      • Aleks

        Napisali ste da su Bakići iz Zabrđa Vasojevići – Mijomanovići,
        ali u literaturi uglavnom piše da su Vasojevići – Novakovići.
        Ono što ja znam je da se za Bakiće (Šaboviće) kaže da su iz
        Kuča došli u Zabrđe.

        Odgovori
        • Ivan Vukićević

          Hvala Vam na primedbi, zaista sam slučajno u tabeli napisao da su prema predanju od Mijomanovića umesto od Novakovića. To je sada ispravljeno.

          Vešović navodi da se Bakići dele na Šaboviće, Nikoliće, Peroviće i Vukašinoviće, međutim ni za jednu od ovih užih grana Bakića ne spominje da potiče iz Kuča. Možete li navesti izvor te informacije, kao i da li se to odnosi samo na Šaboviće ili na Bakiće u celini?

          Odgovori
  • Kiza

    Po gore navedenim rezultatima, može se lako zaključiti da ta usmena predanja, koja razni rodovi i bratstva imaju o svom poreklu, u najvećem broju slučajeva nemaju nikakve veze sa istinom. Evo vidimo na primeru Drekalovića…nekoliko bratstava koja imaju predanje o poreklu od Vojvode Drekala nose potpuno različite haplotipove…

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Zaključak da su usmena predanja netačna u najvećem broju slučajeva je pogrešan. Naprotiv, ogromna većina predanja je potvrđena i za većinu testiranih bratstava koja smatraju da potiču od Drekalovića je to i potvrđeno. Isto važi i za sve druge veće ragranate rodove u Crnoj Gori.

      Odgovori
  • ljubo

    Prezime Perisic u selu Lazorce u Orahovu se pominje prije dolaska Perica i Nikica pa se ne slaze prica da je to selo bilo naseljeno albancima do njihovog dolaska. Kod dr Rastislava Petrovica (pleme Kuci 1684-1796 )se navodi da su Perisici bili starosjedioci. Kako su imali nastavak ić ako su bili albanci

    Odgovori
  • ljubo

    Da dodam jos od TRI brata Mitar (Mitrovici). Vule (Vulevici). Perisa (Perisici) nastaju tri bratstva i svi su oni bili u Lazorce prije dolaska Perica i Nikica a u tekstu stoji oznaka A pored broja domacinstava sto bi trebalo da znaci da je selo bilo naseljeno albancima

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Ljubo, pročitajte još jednom šta sam napisao:
      Albanska imena su preovlađivala u pet naselja (Bankeći, Bardanji, Bitidosi, Brođine i Lazorci), srpska u dva (Brštan i Radun), a jedno naselje je imalo približan broj srpskih i albanskih imena (Pantalješ).
      To što je većina domaćina u Lazorcu 1485. godine imala albanska imena ne znači da u selu nije bilo Srba niti da su Džukelići (od kojih su Perišići) bili Albanci. Oznaka (A) ne znači da je selo bilo naseljeno isključivo Albancima, već ono što sam napisao:
      (A) – pretežno albanska naselja
      Tada su popisani sledeći domaćini u Lazorcu:
      1. Vuk (Vuko) Nikin
      2. Bardo sin Lazarev
      3. Nika njegov sin
      4. Nikola (Kolja) Lazarev
      5. Vuko Dimitrov
      Sudeći po imenima, Bardo Lazarev i njegov sin Nika su gotovo izvesno bili Albanci, kao i Nikola Lazarev (iako je Nikola srpsko ime) ukoliko je on brat Barda Lazareva, a verovatno jeste. Jedini sa spiska koji je gotovo izvesno bio Srbin sudeći po svom imenu je Vuko Dimitrov, dok je Vuk Nikin mogao biti i Srbin (Vuk je srpsko ime), ali i Albanac (Nika je albansko ime).
      Kod Vuka Nikinog se jasno vidi da je postojala simbioza albanskih i srpskih imena što je najbolji dokaz da je selo bilo etnički mešovito ili u procesu asimilacije, a ne čisto albansko (kako ste Vi pogrešno protumačili moje reči) ili čisto srpsko (kako biste voleli da je bilo). Inače, prezime Perišić nije postojalo 1485. godine, što bi trebalo da znate daleko bolje od mene, tako da to što se završava na ić i što potiče od srpskog imena Periša nije od značaja za etničku sliku Lazorca te godine. Čak šta više, nijedan od petorice popisanih se ne nalazi u rodoslovu Džukelića koji je objavljen u knjizi Miljana Jokanovića o Kučima, tako da je vrlo moguće da su se Džukelići doselili u Lazorce između 1485. i 1497. godine kada je u selu popisano čak 30 domaćinstava (25 više nego 12 godina ranije). Za taj popis nažalost nije dostupan spisak imena.

      Odgovori
  • ljubo

    Hvala na odgovoru. Pozdrav

    Odgovori
  • ljubo

    Mitar,Vule,Perisa su bili Djurovici

    Odgovori
  • ljubo

    Ako bih htio da uradim DNK gdje i kome da se javim i koliko bi me kostalo . Koliko bi se cekalo na rezultat

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Cena testiranja je navedena na početku sledeće stranice:
      https://dnk.poreklo.rs/Srpski-DNK-Projekat/Cesta-pitanja
      Imajte u vidu da i ako niste član Porekla, možete ostvariti popust od 50% ukoliko Vas preporuči neko od članova, uključujući i mene. Obično se na rezultat čeka manje od nedelju dana po dostaljanju uzorka u sedište Porekla. Ukoliko ste zainteresovani da se testirate, možete mi se obratiti putem mejla na ivan.vukicevic@poreklo.rs, pa ću Vam proslediti detaljne informacije o tome kakav je postupak.

      Odgovori
  • Vojislav Ananić

    CRNOGORCI NA TLU DANAŠNJE ALBANIJE TOKOM VJEKOVA

    Istorija Crne Gore ne može biti potpuna bez poznavanja istorije Crnogoraca u Albaniji. Ova grupacija ljudi je danas dijaspora Crne Gore, no u suštini ti naši ljudi nastavljaju trag koji vodi do dubina prošlosti – Vojislavljevića, Balšića, Crnojevića. Potrebno je obraditi ovu temu u formi hronike ili istorije na kvalitetan i istinit način, kako bi i istorija Crne Gore bila cjelovitija. Danas, poslije vaskrsnuća crnogorske države kada su odnosi sa susjednom Albanijom dobri, prošlost i sadašnjost treba oslobađati ideoloških predrasuda i nacionalističkih pretenzija.
    Naši istorijski korijeni počinju na teritorijama koje su danas u sastavu Albanije. Treba na politički korektan i naučno istinit način, prije svega na osnovu dokumenata, izučiti procese, spomenike i prikazati naše ljude koji su tamo vjekovima živjeli i koji i danas tamo žive. Potrebno je dati jasnu i cjelovitu sliku istorijskih okolnosti kroz koje su prolazili Dukljani / Zećani / Crnogorci. Ta slika će biti potpuna ako prikaže život običnih ljudi, kao onih koji su stekli ugled, posebno književnici, i svojim djelima obezbijedili mjesto u istoriji država i naorda na tim prostorima u raznim vremenima.
    Kao prvo, potrebno je da država Crna Gora pokaže djelima (ne kao do sada – samo riječima) da je zainteresovana za svoje ljude kojima je kolijevka Duklja / Zeta / Crna Gora, poput države u okruženju (Hrvatska, Albanija i Srbija) koje se ponašaju u skladu sa razrađenim strategijama za svoju dijasporu.
    Cilj ovog teksta je da pokaže davnašnje postojanje crnogorskog naroda na tim prostorima i borbu tamošnjih Crnogoraca da sačuvaju svoju nacionalnu svijest i kulturu, kao i da se osvrne na njihov veliki doprinos albanskoj državi. Snaga narodne kulture Crnogoraca u Albaniji nije se ogledala u sposobnostima odbacivanja, već u moći primanja i apsorbovanja što više albanskih kulturnih elemenata. Dokaz tome je što su najveća djela naših Crnogoraca posvećena većinskom albanskom narodu i njegovim pozitivnim aspiracijama. Međutim, albanska država je težeći afirmaciji svoje nacije iskoristila to kao sredstvo da ih albanizira, a ne kao dokaz privrženosti razvoju kulture Albanije, a samim tim i razvoju kulture Crne Gore. Nakupilo se mnogo falsifikata i tendencioznih interpretacija istorije i negativne prakse što ostavlja ozbiljne posljedice na obrazovanje novih generacija i odnose među narodima i državama. U zajedničkom stremljenju evropskoj budućnosti sa crnogroske i albanske strane trebalo bi mnogo toga uraditi da se negativna i jednostrana istorija prevaziđe. Navešću nekoliko primjera, na kojima bi, po mom mišljenju, mogla otpočeti organizovana akcija crnogorskih vlasti da u saradnji sa albanskom stranom valorizuje i zaštiti spomenike kulture i definiše odnos prema crnogorskom življu u Albaniji.
    Došlo je vrijeme da se prevede na crnogorski jezik sa turskog originala i objavi turski popis Skadarskog sandžaka iz 1485. godine, u kome precizno piše ko je tu živio i kom su etničkom korpusu pripadali ljudi iz tog vremena, kao i mletačku knjigu skadarskog Katastra iz 1416 – 1417. godine. Treba napomenuti da naši ljudi u Skadru ne daju prvjenstvo vjerskoj nego etničkoj pripadnosti u kojoj su sve tri vjere ravnopravne. Oni se prije svega ośećaju kao Dukljani / Zećani / Crnogorci. Veoma važan zadatak stoji ispred institucija Crne Gore da našu hiljadugodišnju državnost dopune iscrpnim saznanjima o tome vremenu na osnovu arhivske građe iz drugih država.
    Mjesto vječnog počivanja kraljeva iz dinastije Vojislavljevića, Manastir Svetog Srđa i Vakha na Bojani treba u saradnji sa albanskim vlastima proglasiti spomenikom od posebne važnosti za Crnu Goru, pošto i sami Albanci priznaju da je poslije 1990. godine nakon rušenja diktature i mogućnosti slobodnog ispoljavanja vjerskih ośećanja taj veoma važni manastir potpuno zapostavljen. Tamošnje stanovništvo vjerovalo je da je to „crnogorska crkva“ i da su tu sahranjivani „njihovi kraljevi“. Programom Ministarstva kulture Albanije 2002. godine ovaj manastir proglašen je objektom od posebnog značaja za Albaniju. Započeta je njegova restauracija i izgrađeni su potporni zidovi kako bi ga sačuvali od dalje erozije. Ali, to je učinjeno nakon što je kosti naših kraljeva odnijela Bojana. Neshvatljiva je indiferentnost crnogorskih institucija koje mogu kroz zajedničke programe sa Albanijom da zaštite naše kulturno nasljeđe, i to ne samo pomenuti objekat, nego i mnoge druge koji pripadaju dukljanskoj/zetskoj kulturi, a koje su poslije 1913. godine Albanci proglasili svojima. Prvjenstveno se to odnosi na Crkvu Sveti Vračevi koja je u mletačkom Katastru za Skadar iz 1416 – 1417. godine označena kao slovenska ili zetska, to jest prema narodu koji je tada tu živio. Tek 1916. godine došlo je do trvenja između albanskih katolika i muslimana kome objekat pripada. Pošto ni jedna od strana u sporu nije imala nikakav dokaz o pośedovanju, postigli su kompromis da je mogu koristiti obje vjeroispovijesti. Crkva se nalazi ispod Skadarske tvrđave, između novog mosta na Bojani i mosta na Drimu i zove se sada Gospođina Crkva (Kisha e Zojes).
    Crkva Svetog Nikole u Kazanima (pod tim imenom je u turskim popisima iz 1416. i 1485. godine), na mjestu je gdje rijeka Bojana otiče iz jezera. Crkva je srušena 1919. godine, ali su i poslije toga skadarski Crnogorci nastavili da sahranjuju svoje mrtve na njenom groblju. Pop Veliša Popović, jedan od najuglednijih Vračana (Zećana/Crnogoraca) tu je sahranio ćerku i sina. Groblje je bilo u upotrebi sve do kraja Drugog svjetskog rata, iako su Crnogorci iz naselja ispod Skadra od 1936. godine napuštali svoja vjekovna ognjišta i preseljavali se u Jugoslaviju. Tu su sahranjivani Popovići, Krstovići, Raičevići, Ajkovići, Đuretići i drugi. Posljednji je tu sahranjen Rako Mijatov Ajković 1940. godine. Poslije Drugog svjetskog rata groblje je srušeno, a na njegovom mjestu je otvorena asfaltna baza. Crnogorsko-srpsko groblje u blizini skadarske bolnice je srušeno šezdesetih godina prošlog vijeka.
    Vračanska Crkva Svetog Jovana u Rasu prvi put se pominje u dokumentima iz XI i XII vijeka. U našem narodu živi priča o tri crkve koje su izgradile tri sestre (Prečista Krajinska, Sveti Srđ i Vakh i Sveti Jovan). Na zemljištu oko nje tokom dva vijeka sahranjivani su Vujačići, Pelevići, Matanovići, Rešetari, Senići, Nikići, Martinovići, Banjevići… Preostalo stanovništvo, zbog grubog kršenja ljuskih prava, 1934. godine je bilo prisiljeno da napusti svoja vjekovna ognjišta i pored toga što su bili starinci na tome području. Crkvu Presvete Bogorodice u selu Borić Vračani su podigli 1869. godine uz pomoć ruskog konzula Ivana Krilova. Ona je bila 98 godina u upotrebi, sve do 20. februara 1967. godine, kada je dekretom albanske Vlade zatvorena kao i sve ostale crkve i džamije u Albaniji. Poslije najnovijeg egzodusa Vračana ta crnogorska crkva i groblje su potpuno porušena. Kada smo je nedavno pośetili nijesmo mogli da vjerujemo da su od nje ostale samo zidine. Groblje je sravnjeno sa zemljom. Prvi komšija (Albanac) do crkve, naš drug iz djetinjstva koji je brinuo o toj svetinji, saopštio nam je da je na naše groblje bacano smeće, a onda su bagerima pokupili i otpad i nadgrobne ploče. Ostalo je nekoliko nadgrobnih ploča koje su sada u vlasništvu albanskih komšija koji su uzurpirali crkvenu imovinu.
    Na crkvi u Kamenici je 1967. godine bagerom polomljen krst. Od Crkve Svete Petke u Grilu, na svega 200 metara od naše rodne kuće, sada su samo ostaci a groblje je sravnjeno sa zemljom. Dvorište naše svetinje uzurpirala je Katolička crkva i na njemu izgradila sopstvenu novu bogomolju. Našu zemlju su uzurpirali Albanci i izgradili kuće na našim imanjima. Država Crna Gora nije preduzela ništa da zaštiti interese svojih ljudi.
    Podśećamo na toponime u okolini Skadra i šire: Kamenica, Zagora, Podgora, Bog, Bogić, Reč, Pustopolje, Dobre, Dobrač, Velipolje, Ras, Kule, Dragoč, Kakaric, Berdica, Široka, Oblik, itd. To su tragovi hiljadugodišnje državne vertikale Duklja – Zeta – Crna Gora. Albanci prisvajaju tu istoriju i uveli su je u svoju Enciklopediju.
    Barsku nadbiskupiju prisvajaju komšije Albanci kao sve što je katoličko na ovim prostorima. Kao da se ne zna da je i prije i poslije 1054. godine ovdje bila slovenska država Duklja u kojoj je kao prvo vjerovanje prihvaćeno rimsko. (Rim je bio na 500 kilometara od Skadra, a Carigrad na 1200.) Pravoslavni obred je ovdje ukorijenjen nakon 1219. kada je Srpska pravoslavna crkva dobila autokefalnost, tako da su egzistirala naporedo oba vjerovanja – katoličko i pravoslavno. Sami Balšići prihvatili su 1369. godine katoličanstvo, ne zaboravljajući uz to pravoslavno. Danas je u albanskoj istoriji Sveti Jovan Vladimir „Shen-Đon“, Balšići su „Balsaj“, Crnojevići su „stara albanska plemićka porodica“ (nazivaju je i „Đurašaj“), a Crnojevića štampariju prisvajaju kao albansku.
    U prilogu donosimo primjere iz raznih arhiva, prvjenstveno iz Venecije i Turske, kao i dokumenta albanske Akademije nauka i umjetnosti koji upućuju na patrebu izučavanja i određenja prema temama koje nas interesuju.
    U uvodu svoje čuvene studije Mletačka Albanija Oliver Jens Šmit ističe tezu poznatog albanologa Milana Šuflaja o Albaniji kao svojevrsnoj monadi Balkana „u kojoj je odražen čitav balkanski kozmopolis sa svim bojama: latinskim, grčkim, romanskim, vizantijskim, italijanskim, slovenskim, gdje danas trepere kristali prvobitnog, iskonskog stanja, gdje se uočavaju osnovni etnički slojevi Balkanskog poluostrva. Naseljavanje je balkanskim jezicima dalo pečat zajedničke fizionomije i pomoglo u stvaranju zajedničkog karaktera srednjovjekovne balkanske kulture. Današnji naziv Albanija prvi put se pominje u 11. vijeku u vizantijskim dokumentima (hroničar Mikael Ataliates). Do druge polovine 14. vijeka prostirala se od rijeke Mat do istoka Drača“ (Oliver Jens Šmitt, Arberia Venedike 1392-1479, Tirane 2007, preveo na albanski Ardian Klosi, str. 49). Na strani 90 pomenute studije Jens Šmit ističe: „Etnički Albanci su poslije 1350. godine iz svog jezgra – okoline Mata do istoka Drača počeli da migriraju na jug prema Grčkoj proširujući doseg imena Albanija i smijenivši stari naziv Romania, dok su śeverno od Mata naišli na otpor Slovena. Današnji naziv Shqiptar prvi put se pominje kao prezime u Drivastu. Oko 1400-te godine politička vlast u Valoni je bila slovenska (Mrkša Žarković), počev od vremena Cara Dušana. Takođe je kraljevski dom bio slovenski. Stanovništvo u gradu kao i u selima pored mora činili su Grci, dok su Vlasi i Arbanasi bivakovali na visokim predjelima kao nomadski stočari.“
    Opservirajući proširenje imena Albanija na prostore izvan današnje albanske državne teritorije, Šmit na strani 55 precizira: „Poslije predaje Skadra sa okolinom 1396. godine Mlečanskoj republici, Balšići su nastavili da vladaju teritorijom śeverno od grada, dok su Mlečani tada počeli da izbjegavaju ime Zeta u službenom jeziku, nazivajući teritoriju svoje vladavine Albanija. Istovremeno se u Gornjoj Zeti nakon povlačenja Balšića a sa učvršćivanjem Crnojevića pojavljuje naziv Crne Planine (Crna Gora). Nastala proširenjem teritorija od Skadra prema Ulcinju, Baru i Budvi do Kotora 1405 −1442, ime za areal Albania veneta (Mletačka Albanija) prvi put se srijeće poslije predaje Skadra Turcima 1479. godine. Mletačka republika je obuhvatila nazivom Albanija prvo od 1396. godine prostor od rijeke Mat do Skadra, a od 1479 do 1797. godine do Kotora“, potom na strani 623 navodi: „Mletačka republika je nakon predaje Skadra Turcima 1479. godine uradila sve da bi potvrdila nastavak vladavine. Sudsku vlast premjestila je iz Skadra u Kotor, te je ovaj grad tada postao centar Mletačke Albanije. Iz vizure Mletačka Albanija se samo pomjerila prema śeveru. Mletačka Albanija kao administrativni naziv za Kotorski okrug trajala je do nestanka Mletačka republike 1797. godine.“ Na strani 127 konstatuje: „Godine 1400-te, u jednom poglavlju skadarskog Statuta pravljena je razlika samo između Latina i Sclavo, ne pominjući uopšte Arbanase.“
    U svome dodatku na strani 281 Šmitove knjige, njen prevodilac na albanski jezik Arbien Klosi pokušava da dopuni autora naglašavajući da su u to vrijeme živjele i mnoge albanske plemićke porodice (Jonimi, Dukađini, Spani), i da je u njihovim krajevima bio u upotrebi (kao običan i kao kancelarijski) slovenski jezik, da su se poslije 1396. godine suočili sa romanskim jezikom na kome su neka dodatna poglavlja u Statutu grada Skadra, kako je romanski jezik bio toliko izgubio na značaju prvih godina XV vijeka da je mletačkim vlastima trebao prevodilac sa slovenskog pa je za to angažovan Tomash Sclavo, slovenski kancelar za Skadar i kapiten Koplika i Kaldirona na istočnoj obali Skadarskog blata, koji je tu dužnost vršio do pogibije u ljeto 1429. godine braneći svoje pośede śeverno od Skadra od Turaka i Stefana Maramonte, ostavivši iza sebe sinove Dobra i Đorđa.
    Šmit naročito podvlači da nije vršio albanizaciju imena plemićkih porodica, već da ih je naveo onako kako se nalaze u dokumentima. Tako se zahvaljujući njegovoj nepotkupljivoj naučnoj pedantnosti saznaje da svi članovi porodice glasovitog Đerđa Kastriota Skenderbega nose slovenska imena: „Otac Joan (Ivan), majka Vojsava, braća: Staniša, Repoša i Kostadin, sestre: Mara (majka Joan (Ivan) Crnojevića), Ela, Angelina, Vlajka i Mamica. (Samim tim se ne mogu tako olako odbacivati teze da oni vode porijeklo od Balšića, prim. B. Z.) Kostadin Balšić je bio namjesnik Kruje 1400-te godine. Pogubljen je od strane Mlečana u Draču 1402. sa suprugom Jelenom (sestra Nikete Topije) i majkom Ksenijom-Teodorom. Plemići grada Skadra sa okolinom krajem XIV vijeka, do pada pod Turke 1479. godine, su: Jonimi, Dukađini, Spani, Moneta, Milotini, Begani, Zaharije, Dusmani, Humoji.“ Šmit u nastavku taksativno navodi imena članova ostalih plemićkih porodica:
    Jonimi: Vladislav, Stefan, Ivan, Dmitar, Vito, Stefan, Ivan, Flor (svi su bili privrženi Veneciji).
    Dukađin: Budimir, Ivan, Andrea, Tanuš, Nikola, Drago, Progon, Vuk, Stefan, Luka. Ova porodica je imala dva krila: jedno koje je podržavalo Turke i drugo što je podržavalo Mlečane, da bi na kraju svi podržavali Mlečane, osim Progona Dukađina. Leka Dukađin i Božidar Dušman su 1452. godine zauzeli Drivast. (Arberie Venedike, str. 500). Njegova ćerka Boža je bila supruga Koje Zaharije. Njegov sin Progon oženio je Gojslavu, ćerku Karla Topije. Druga Topijina ćerka, Jelena, bila je udata za Kostadina Balšića. Leka Dukađin je poznat kao sakupljač akata običajnog prava koje je određivalo život brđana do kraja XX vijeka. Porodično ime Dukađin pominje se prvi put u jednom dubrovačkom dokumentu iz 1377. godine (Nikola Stefan Tuderović Dukađin). (Isto, str. 502)
    Milotin su Sloveni; Span: Petar i njegovi sinovi Aleksa, Božidar i Mirko; Began: Aleksa i Dušman: Božidar.
    Moneti su protektori pravoslavlja i pripadaju plemićima stare Zete. Ono što je bilo posebno kod ove plemićke porodice je vjerovanje da su pravoslavci i da su sebe ośećali kao zaštitnike pravoslavlja, tzv. Orijentske crkve u Mletačkoj Albaniji. Moneti su primjer kako su Mlečani uspjeli da privuku na svoju stranu porodice nekad odane Balšićima i Srbima. (Šmit jasno razdvaja Balšiće i Srbe, prim. B. Z.) Rajko Moneta se sa svojima do 1419. godine borio na strani Balšića, bio uhićen od Mlečana i trebao da se zamijeni sa mlečanskim plemićima. No on je 1421. promijenio stranu. Mlečani su uspjeli da ga obrate poklonima i obećanjima, te je Moneta postao jedan od rukovodilaca śeverne Albanije. Bio je oženjen Jelenom koja je bila od srpske kraljevske loze Mrnjavčevića i naslijedila pokroviteljstvo nad pravoslavnim manastirima u skadarskim predjelima. U dokumentima kao vlasnik četiri sela obavještava mlečanski Senat da je njegov zemljišni pośed dug 43 kilometra. (Isto, str. 481) Rajko Moneta je 1423. godine imenovan za pokrovitelja pravoslavnih crkava i manastira. Kad je 1439. godine pravoslavna crkva kao politički faktor izgubila na značaju, Balša III i pravoslavni Srbi su kaznili Monetu uništivši njegove pośede. Rajko je umro 1443. godine, a njegov sin Jakob (Jakov, prim. B. Z.), naslijedivši oca, molio je u ime braće Mlečane za dvije crkve i mnoga sela koja je preuzela njegova majka uz pomoć nekih albanskih plemića i na osnovu porodičkih dokumenata.
    Glava katoličke plemićke porodice Humoj bio je Radič koji je, kao i Moneti, bio na strani Balšića, da bi kasnije bio privržen Mlečanima. Pośedovao je pet sela u okolini Skadra, vinograde u Podgori, Grizi i Rijolinom Potoku. Grad Balezo iznad Vrake bio je njegovo vlasništvo, a njina tvrđava Petra bila je pored Divasta. Radič Humoj učestvuje 1405. godine u ustanku protiv Mlečana i zbog toga biva nemilosrdno kažnjen. Kad je izgubio vlast, njegova tvrđava je data plemiću Petru Spanu. Nemajući drugog izlaza, on se predao Mlečanima. (Isto, str. 485) Koja Humoj poginuo je u borbi protiv Leke Dukađina. Njegov sin Radič zamolio je Mlečane da naslijedi očevu imovinu, od čega su mu odobrena sela Kaldiron i Barbalus. (Isto, str. 487) Većinu plemića koji su prešli na mlečansku stranu i zbog toga bili nagrađeni zemljišnim pośedima i položajem Balša III je kaznio na najsvirepiji način. (Isto, str. 492 )
    Poznate su i plemićke porodice Bogotići, Bokši, Crni i Zaharije.
    Glava porodice Zaharija je bio Leka sa suprugom Božom, sinom Kojom i ćerkom Boljom, suprugom Balše III. Početkom oktobra 1448. ogroman požar uništio je grad Skadar. Među žrtvama bila je i Boža Zaharija. (Isto, str. 302) Interesantno je da se među stare albanske porodice smještaju Balšići i Crnojevići. Ivan Balšić je u martu 1469. godine poklonio Mlečanima svoje zemlje između Drača, Kruje i rijeke Mat. Kad se pojavio pred mletačkim Senatom izjavio je da se zove Ivan Balšić, od oca Streša Balšića i majke Ele, rođene sestre Skenderbega, a ćerke Ivana Kastriota. (Analizirajući imena u pisanim dokumentima nigdje nijesam naišao na žensko albansko ime. Sva su bila slovenska. B. Z.). Turski napadi u śevernoj Albaniji 1446−1479. godine drastično su promijenili etničku strukturu stanovništva.
    Nestao je u velikoj mjeri sloj plemića, vlasnika velikih zemljišnih pośeda, koji su vukli korijene još od vremena slovenskih doseljavanja. (Isto, str. 559)
    Turska je u međuvremenu uništila gradove sa starom kulturom: Drivast, Balez, Šas i Danj. Populaciju Drivasta su masakrirali. Mnogi plemići su pali u borbi s Turcima. Mlečani su ukazali ogromnu pažnju plemićkim porodicama koje su im ostale do kraja vjerne. U januaru 1479. godine ispred mletačkog Senata pojavila se supruga vojvode Nikole Monete sa svojih pet sinova, te supruge Koja Humoja i Budimira Dukađina. U Veneciji je zbog zasluga ovih zetskih plemićkih porodica dato ime jednoj ulici Albanska ulica, jer su naziv Zeta Mlečani zamijenili nazivom Albanija. Poslije zauzimanja Skadra od strane turske vojske, u njemu su ostale samo 64 porodice, a dokument o predaji pročitan je prvo na mlečanskom, pa na slovenskom i na kraju na albanskom jeziku. U gradu Skadru popisano je 1485. godine 59 porodica, od čega su 26 novih turskih i 33 domicilne. Podaci su navedeni prema dokumentima turskog državnog popisa iz 1485. godine koje je izdala albanska Akademija nauka i umjetnosti u prijevodu Selami Puljahe, koji u uvodu naglašava kako je bio prinuđen da mnoga imena prilagodi albanskim imenima. Ipak, i pored ovakvog albanskog transkribovanja tuđih imena, jasno se vidi koji je etnikum živio u Skadru prije dolaska Turaka i na početku njine vladavine.
    U nastavku donosimo izvod za grad Skadar iz albanskog prijevoda turskog popisa Skadarskog sandžaka iz 1485. godine. Preveli smo na crnogorski samo naslove ovog dokumenta (izdanje Albanske akademije nauka i umjetnosti iz 1974. godine), propratne naznake i popisne rubrike sa zbirnim podacima, dok smo imena ostavili u Puljahinom albanskom transkriptu.

    Izvor: CRNOGORCI NA TLU DANAŠNJE ALBANIJE TOKOM VJEKOVA – Blagoje Zlatičanin; http://www.maticacrnogorska.me; MATICA, jesen/zima 2012. str. 281.

    Odgovori
  • branko

    molimvas da mi pomognete da pronadjem svoje pretke imam podatak da je moj pradeda svetislav ivanovic dosao u toplicku donju josanicu iz lozne crna gora

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Ivanovića nije bilo u Lozni prema popisu iz 1913. godine. Takođe, ni Milisav Lutovac ne spominje Ivanoviće u istom selu u svom radu o Bihoru iz 60-ih godina prošlog veka što znači da ako su nekada i živeli u Lozni da su odatle iseljeni najkasnije početkom XX veka. Predlažem Vam da uradite DNK test jer je to u nedostatku preciznih predanja i pisanih istorijskih izvora jedini način da ustanovite svoje poreklo.

      Odgovori
  • branko

    Hvala Ivane,Mogu li da Vam se obratim ukoliko djodjem donekih preciznijih podataka moji nisu sigurni da li je LOZNA ili LOZNICA UNAPRED HVALA

    Odgovori
  • Danilo

    Nisam primijetio da su pobrojana neka brojnija bratstva sa sjevera CG,posebno bjelopoljski kraj, koji su po predanju porijeklom Kuči:Bakovići,Konatari,Gojačani,
    Bugari,Furundžići,Ljujići,Tvrdišići,Juriševići,Kuč-Boljare(Sjenica,pravoslavci),
    Kuč-Borišiće(Sjenica-muslimani)…

    Odgovori
    • Ivan Vukićević

      Ako pročitate još jednom naslov ovog članka videćete da piše „Rod Kuča“, a ne „Pleme Kuči“. Samim tim, navedeni su jedino iseljenici koji imaju jasno predanje da potiču od bratstava za koja je potvrđeno da pripadaju rodu Kuča. Iseljenici koji prema predanjima potiču iz Kuča, ali ne znaju od kog tačno bratstva, ovde nisu navedeni. Konatari na primer pripadaju grani I2-PH908 i po svemu sudeći ne potiču iz Kuča jer ta grana nije zastupljena u matici niti kod drugih iseljenika. Dakle, navođenje takvih bratstava bi nužno dovelo do grešaka jer mnoga od njih ne samo što ne pripadaju rodu Kuča, već uopšte i ne potiču iz istoimenog plemena.

      Odgovori

Ostavi komentar

© 2012- 2013 POREKLO poreklo.rs

Scroll to top