Županije, gradovi i opštine Hrvatske Reviewed by Momizat on . Grad Zagreb - gradske četvrti: Donji Grad, Gornji Grad - Medvešćak, Trnje, Maksimir, Peščenica - Žitnjak, Novi Zagreb - istok, Novi Zagreb - zapad, Trešnjevka - sjev Grad Zagreb - gradske četvrti: Donji Grad, Gornji Grad - Medvešćak, Trnje, Maksimir, Peščenica - Žitnjak, Novi Zagreb - istok, Novi Zagreb - zapad, Trešnjevka - sjev Rating: 0
You Are Here: Home » Zavičaj - sela i gradovi » Županije, gradovi i opštine Hrvatske

Županije, gradovi i opštine Hrvatske

Grad Zagreb – gradske četvrti:

Donji Grad, Gornji Grad – Medvešćak, Trnje, Maksimir, Peščenica – Žitnjak, Novi Zagreb – istok, Novi Zagreb – zapad, Trešnjevka – sjever, Trešnjevka – jug, Črnomerec, Gornja Dubraga, Donja Dubrava Stenjevec, Podsused – Vrapče, Podsljeme, Sesvete, Brezovica

Zagrebačka županija

Gradovi: Dugo Selo, Ivanić Grad, Jastrebarsko, Samobor, Sveti Ivan Zelina, Velika Gorica, Vrbovec, Zaprešić

Opštine: Bedenica, Bistra, Brckovljani, Brdovec, Dubrava, Dubravica, Farkaševac, Gradec, Jakovlje, Klinča Sela, Kloštar Ivanić, Krašić, Kravarsko, Križ, Luka, Marija Gorica, Orle, Pisarovina, Pokupsko, Preseka, Pušća, Rakovec, Rugvica, Stupnik, Sveta Nedjelja, Žumberak (sjedište u Kostanjevcu)

Krapinsko-zagorska županija

Gradovi: Donja Stubica, Klanjec, Krapina, Oroslavje, Pregrada, Zabok, Zlatar.

Opštine: Bedekovčina, Budinščina, Desinić, Đurmanec, Gornja Stubica, Hrašćina, Hum na Sutli, Jesenje, Konjščina, Kraljevec na Sutli, Krapinske Toplice, Kumrovec, Lobor, Mače, Marija Bistrica, Mihovljan, Novi Golubovec, Petrovsko, Radoboj, Stubičke Toplice, Sveti Križ, Začretje, Tuhelj, Veliko Trgovišće, Zagorska Sela, Zlatar-Bistrica.

Sisačko-moslavačka županija

Gradovi: Glina, Hrvatska Kostajnica, Kutina, Novska, Sisak, Petrinja

Opštine: Donji Kukuruzari, Dvor, Vrgin Most (sada Gvozd), Hrvatska Dubica, Jasenovac, Lekenik, Lipovljani, Majur, Martinska Ves, Popovača, Sunja, Topusko, Velika Ludina

Karlovačka županija

Gradovi: Duga Resa, Karlovac, Ogulin, Slunj, Ozalj

Opštine: Barilovići, Bosiljevo, Cetingrad, Draganić, Generalski Stol, Josipdol, Kamanje, Krnjak, Lasinja, Netretić, Plaški, Rakovica, Ribnik, Saborsko, Tounj, Vojnić, Žakanje

Varaždinska županija

Gradovi: Ivanec, Lepoglava, Ludbreg, Novi Marof, Varaždin, Varaždinske Toplice

Opštine: Bednja Breznica, Breznički Hum, Beretinec, Cestica, Donja Voća, Donji Martijanec, Gornji Kneginec, Jalžabet, Klenovnik, Ljubešćica, Mali Bukovec, Maruševec, Petrijanec, Sračinec, Sveti Đurđ, Sveti Ilija, Trnovec Bartolovečki, Veliki Bukovec, Vidovec, Vinica, Visoko

Koprivničko-križevačka županija

Gradovi: Đurđevac, Koprivnica, Križevci

Opštine: Drnje, Đelekovec, Ferdinandovac, Gola, Hlebine, Kalinovac, Kalnik, Kloštar Podravski, Koprivnički Bregi, Koprivnički Ivanec, Legrad, Molve, Novigrad Podravski, Novo Virje, Peteranec, Podravske Sesvete, Rasinja, Sokolovac, Sveti Ivan Žabno, Sveti Petar Orehovec, Virje

Bjelovarsko-bilogorska županija

Gradovi: Bjelovar, Čazma, Daruvar, Garešnica, Grubišno Polje

Opštine: Berek, Dežanovac, Đulovac, Hercegovac, Ivanska, Kapela, Končanica, Nova Rača, Rovišće, Severin, Sirač, Šandrovac, Štefanje, Velika Pisanica, Veliki Grđevac, Veliko Trojstvo, Velika Trnovitica, Zrinski Topolovac

Međimurska županija

Gradovi: Čakovec, Mursko Središće, Prelog

Opštine: Belica, Dekanovec, Domašinec, Donja Dubrava, Donji Kraljevec, Donji Vidovec, Goričan, Gornji Mihaljevec, Kotoriba, Mala Subotica, Nedelišće, Orehovica, Podturen, Pribislavec, Selnica, Strahoninec, Sveta Marija, Sveti Juraj na Bregu (sjedište Lopatinec), Sveti Martin na Muri, Šenkovec, Štrigova, Vratišinec

Primorsko goranska županija

Gradovi: Rijeka, Bakar, Cres, Crikvenica, Čabar, Delnice, Kastav, Kraljevica, Krk, Mali Lošinj, Novi Vinodolski, Opatija, Rab, Vrbovsko

Opštine: Baška, Srpske Moravice (sada Brod Moravice), Čavle, Dobrinj, Fužine, Jelenje, Klana, Kostrena, Lokve, Lopar, Lovran, Malinska-Dubašnica, Matulji, Mošćenička Draga, Mrkopalj, Omišalj, Punat, Ravna Gora, Skrad, Vinodolska, Viškovo, Vrbnik

Ličko-senjska županija

Gradovi: Gospić, Brinje, Donji Lapac, Karlobag, Lovinac, Novalja, Otočac, Perušić, Plitvička Jezera (Korenica), Udbina, Vrhovine

Virovitičko-podravska županija

Gradovi: Orahovica, Slatina, Virovitica

Opštine: Crnac, Čačinci, Čađavica, Gradina, Lukač, Mikleuš, Nova Bukovica, Pitomača, Sopje, Suhopolje, Špišić Bukovica, Voćin, Zdenci

Požeško-slavonska županija

Gradovi: Kutjevo, Lipik, Pakrac, Pleternica, Požega

Opštine: Brestovac, Čaglin, Jakšić, Kaptol, Velika

Brodsko-posavska županija

Gradovi: Nova Gradiška, Slavonski Brod

Opštine: Bebrina, Brodski Stupnik, Bukovlje, Cernik, Davor, Donji Andrijevci, Dragalić, Garčin, Gornja Vrba, Gornji Bogićevci, Gundinci, Klakar, Nova Kapela, Okučani, Oprisavci, Oriovac, Podcrkavlje, Rešetari, Sibinj, Sikirevci, Slavonski Šamac, Stara Gradiška, Staro Petrovo Selo, Velika Kopanica, Vrbje, Vrpolje

Zadarska županija

Gradovi: Zadar, Benkovac, Biograd na Moru, Nin, Obrovac, Pag

Opštine: Bibinje, Galovac, Gračac, Jasenice, Kali, Kolan, Kukljica, Lišane Ostrovičke, Novigrad, Pakoštane, Pašman, Polača, Poličnik, Posedarje, Povljana, Preko, Privlaka, Ražanac, Sali, Stankovci, Starigrad, Sukošan, Sveti Filip i Jakov, Škabrnje, Tkon, Vir, Vrsi, Zemunik Donji

Osječko-baranjska županija

Gradovi: Beli Manastir, Belišće, Donji Miholjac, Đakovo, Našice, Osijek, Valpovo

Opštine: Antunovac, Bilje, Bizovac, Čeminac, Čepin, Darda, Draž, Donja Motičina, Drenje, Đurđenovac, Erdut, Ernestinovo, Feričanci, Gorjani, Jagodnjak, Kneževi Vinogradi, Koška, Levanjska Varoš, Magadenovac, Marijanci, Podravska Moslavina, Petlovac, Petrijevci, Podgorač, Punitovci, Popovac, Satnica Đakovačka, Semeljci, Strizivojna, Šodolovci, Trnava, Viljevo, Viškovci, Vladislavci, Vuka

Šibensko-kninska županija

Gradovi: Drniš, Knin, Skradin, Šibenik, Vodice

Opštine: Bilice, Civljane, Ervenik, Kijevo, Kistanje, Promina (sedište Oklaj), Biskupija, Pirovac, Primošten, Rogoznica, Ružić (sedište Gradac), Tisno, Murter, Unešić

Vukovarsko-sremska županija

Gradovi: Vukovar, Vinkovci, Ilok, Županja

Opštine: Andrijaševci, Babina Greda, Bogdanovci, Borovo, Bošnjaci, Cerna, Drenovci, Gradište, Gunja, Ivankovo, Jarmina, Lovas, Markušica, Negoslavci, Nijemci, Nuštar, Otok, Privlaka, Stari Jankovci, Stari Mikanovci, Tompojevci, Tordinci, Tovarnik, Trpinja, Vođinci, Vrbanja

Splitsko-dalmatinska županija

Gradovi: Hvar, Imotski, Kaštela, Komiža, Makarska, Omiš, Sinj, Solin, Split, Stari Grad, Supetar, Trilj, Trogir, Vis, Vrgorac, Vrlika

Opštine: Baška Voda, Bol, Brela, Cista Provo, Dicmo (sedište Kraj), Dugi Rat, Dugopolje, Gradac, Hrvace, Jelsa, Klis, Lećevica, Lokvičići, Lovreć, Marina, Milna, Muć, Nerežišća, Okrug (sedište Okrug Gornji), Otok, Podbablje (sedište Drum), Podgora, Podstrana, Postira, Prgomet, Primorski Dolac, Proložac, Pučišća, Runovići, Seget (sedište Seget Donji), Selca, Sućuraj, Sutivan, Šestanovac, Šolta (sedište Grohote), Tučepi, Zadvarje, Zagvozd, Zmijavci

Istarska županija

Gradovi: Pula/Pola, Pazin/Pisino, Poreč/Parenzo, Buje/Buie, Buzet/Pinguente, Labin/Albona, Novigrad/Cittanov, Rovinj/Rovigno, Umag/Umago, Vodnjan/Dignano

Opšine: Bale (Istra)/Valle, Barban/Barbana, Brtonigla/Verteneglio, Cerovlje/Cerreto, Fažana/Fasana, Gračišće/Fallignana, Grožnjan/Grisignana, Kanfanar/Canfanaro, Karojba/Caroiba del Subiente, Kaštelir-Labinci/Castellier-Santa Domenica, Kršan/Chersano, Lanišće/Lanischie, Ližnjan/Lisignano, Lupoglav/Lupogliano, Marčana/Marzana, Medulin/Medolino, Motovun/Montona, Oprtalj/Portole, Pićan/Pedena, Raša/Arsia, Sveti Lovreč/San Lorenzo del Pasenatico, Sveta Nedelja/Santa Domenica, Sveti Petar u Šumi/San Pietro in Selve, Svetvinčenat/Sanvincenti, Tinjan/Antignana, Višnjan/Visignano, Vižinada/Visinada, Vrsar/Orsera, Žminj/Gimino

Dubrovačko-neretvanska županija

Gradovi: Dubrovnik, Korčula, Metković, Opuzen, Ploče

Opštine: Blato, Dubrovačko primorje (sedište Slano), Janjina, Konavle (sedište Gruda), Kula Norinska, Lastovo, Lumbarda, Mljet (sedište Babino Polje), Orebić, Pojezerje (sedište Otrić-Seoci), Slivno (sjedište Vlaka), Smokvica, Ston, Trpanj, Vela Luka, Zažablje (sedište Mlinište), Župa dubrovačka (sedište Srebreno)

Međimurska županija

Gradovi: Čakovec, Mursko Središće, Prelog

Opštine: Belica, Dekanovec, Domašinec, Donja Dubrava, Donji Kraljevec, Donji Vidovec, Goričan, Gornji Mihaljevec, Kotoriba, Mala Subotica, Nedelišće, Orehovica, Podturen, Pribislavec, Selnica, Strahoninec, Sveta Marija, Sveti Juraj na Bregu (sedište Lopatinec), Sveti Martin na Muri, Šenkovec, Štrigova, Vratišinec

 


Komentari (17)

  • svetozar

    Brodsko-posavska županija, ispustili ste veliki broj cisto srpskih sela koja su pripadala Vojnoj krajini. Naselja se nalaze između Okučana i Nove gradiške i u podnožju Psunja (Šagovina Mašićka,Medari,Donji Bogićevci,Gorice itd).
    Molim Vas ako je moguće dobiti informacije gde se nalaze Crkvene knjige rođenih iz XIX veka koje su bile u porušenim srpskim crkvama u Medarima i Novoj Gradiški

    Odgovori
  • igor

    Brod Moravice nisu bivše Srpske Moravice. Brod Moravice je sasvim drugo naselje, u staroj opštini Delnice, a Srpske Moravice su u staroj opštini Vrbovsko. Danas se zovu Moravice.

    Odgovori
  • dragan

    nepronadjoh nista o selu Siroka Kula/kod Gospica,ima li ko informacije,hvala

    Odgovori
  • Milic kovacevic

    Postovani kako da nadjem crkvene knjige za:Mocila(sada vojni poligon) i Zbjeg Vrelo Mreznice na Kordunu.

    Odgovori
  • Milan

    Postovani urednice! Pa u Osijeckoj Zupaniji istocno od Nasica ispustili ste sela sledeca u kojima zive ili su ziveli Srbi..u vecini ili polovicno negde…
    Sledeca sela : Budimci,Poganovci,Bela Loza (sada Bijela Loza), Ličani (posle 1991 preimenovano u selo Andrijevac), Babjak (posle1991 preimenovano u cast Baranimira Glavasa u selo Branimirovac ),Ledenik,
    Bračevci, Vučkovac (posle 1991 selo preimenovano u selo Normanci , Čokadinci, Ostrošinci, Čepinski Martinci,Podgorje Bračevačko,Borovik nekad selo u ratu mnogo stradalo posle rata raseljeno u Srbiju i potopljeno za Akumulaciju vode.,Ceremošnjak,Makloševac,Čepin,Briješće.
    eto to je koliko sam se setio.

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    Trnjani, Garčin

    Trnjani se nalaze u općini Garčin, u Brodsko-posavskoj županiji na 103 metra nadmorske visine i prostiru se na površini od 10,62 km². Prema popisu iz 2011. godine, u Trnjanima žive 783 stanovnika. Stanovništvo je najvećim dijelom hrvatsko (81%), te srpsko (18%). Okolna naselja: Selna, Zadubravlje, Garčin, Klokočevik, Donja Vrba, Bicko Selo, Šušnjevci, Sapci, Vranovci i Vrhovina.

    Najčešća prezimena

    Danas Nekoć

    1. Vidaković Bitunjac
    2. Jerković Katić
    3. Majstorović Vitas
    4. Mikulić Bašić
    5. Crnčić Knežević
    6. Hošnjak Mandić
    7. Žalac Ratković
    8. Poljak Sabljak
    9. Đogaš Žalac
    10. Babić Ananić
    11. Lovrić Efendić
    12. Majić Oreščanin
    13. Pavić Radojčić
    14. Vecl Stojanović
    15. Galavić Vasiljević
    16. Kovačević Velikanović
    17. Bitunjac Batas
    18. Ivančić Bodiš
    19. Mutapčić Botica
    20. Petrović Brestovac

    Izvor: actacroatica.com

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    Novo Topolje, Donji Andrijevci

    Novo Topolje se nalazi u općini Donji Andrijevci, u Brodsko-posavskoj županiji na 112 metra nadmorske visine i prostire se na površini od 9,43 km². Prema popisu iz 2011. godine, u Novom Topolju žive 152 stanovnika. Stanovništvo je pretežito hrvatsko (51%), te srpsko (49%). Okolna naselja: Staro Topolje, Sapci, Lapovci, Garčin, Donji Andrijevci, Bicko Selo, Selna, Trnava, Sredanci i Oprisavci.

    Najčešća prezimena

    Danas Nekoć

    1. Odobašić Novković
    2. Jozić Prebeg
    3. Kuzmanović Smolčić
    4. Prodić Ananić
    5. Zarić Andrić
    6. Ananić Lemajić
    7. Lemajić Odobašić
    8. Ljubojević Popović
    9. Novković Stojanović
    10. Panić Sudarević
    11. Štrbac Bakić
    12. Andrić Banda
    13. Horvat Basara
    14. Jazvić Blažević
    15. Kljajić Devčić
    16. Mujčin Glumac
    17. Petričević Grbešić
    18. Stanković Ivičić
    19. Velikanović Jovičić
    20. Ćurčić Kljajić

    Izvor: actacroatica.com

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    KOSTAJNICA, gradić u Hrvatskoj, oblast primorsko-krajiška. Prostire se na lijevoj obali Une (16° 33′ 7″ istoč. duž.), ispod Goljaka (246 m) i parkiranog Đeda (216 m). Željeznička stanica na pruzi Sunja—K.—Banja Luka. Ima 1.800 stanovnika, katolika i pravoslavnih, koji se bave ratarstvom, stočarstvom, trgovinom i raznim zanatima. Ima općinsko poglavarstvo, sresku oblast, kotarski sud, šumariju, 2 rimokatoličke župe, franjevački samostan, pravoslavnu parohiju, realnu gimnaziju, djevojačku stručnu školu, osnovnu školu, poštu, telegraf i telefon.
    K. živo trguje s Bosnom, naročito zemaljskim proizvodima i stokom, najviše konjima. Ima tvornicu koža »Una« D. D. i tri štedionice. K. ima blag i svjež zrak i osobito dobru vodu. U samom gradu izbija živa voda. Kod zdenca Sv. Gospe, na brdu Đedu, svakog 20 septembra, na pravoslavnu Malu Gospojinu, veliki je zbor, na koji dolazi mnogo naroda iz bliže i dalje okoline. Od glavnog trga vodi »Napoleonov« drveni most na ostrvce, gdje se diže dobro sačuvani stari grad ili kostajnička tvrđa.
    K. se prvi put spominje 1258. Svoje je gospodare često mijenjala, a u početku 16. vijeka došla je u vlast Zrinskih i postala »glavna i najjača tvrđa na Uni«. U tom su gradu 1537. Ivan i Nikola Zrinski smaknuli Ferdinandovog vojvodu Ivana Kocijana. Izdajom pala je K. 1556 u ruke Turcima, koji su je držali do 1689, kada su je osvojile udružene čete Ljudevita Badenskog i Bana Nikole Erdody-a. Za vrijeme Vojne Krajine bila je K. kapetanija, a sada je sresko mjesto.
    J. Modestin.

    IZVOR: prof. St. Stanojević, NARODNA ENCIKLOPEDIJA SRPSKO-HRVATSKO-SLOVENAČKA, II KNJIGA , I—M, IZDAVAČ: BIBLIOGRAFSKI ZAVOD D. D. ZAGREB, GUNDULIĆEVA 29 ZASTUPA DR- ERIK MOSCHE, MIHANOVIĆEVA ULICA 1, 1928.

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    MARČA. 1. Manastir na rijeci Glogovnici, u Slavoniji, blizu Ivanića. Crkva je posvećena Sv. Arhistratizima Mihailu i Gavrilu. Manastir su podigli oko sredine 15. vijeka srpski emigranti iz Makedonije i iz Bosne. 1526, poslije bitke kod Mohača, Turci su opustošili M. Oko 1564. došli su novi emigranti, a naročito jako doseljivanje iz Bosne bilo je za vlade cara Maksimilijana i cara Rudolfa, kad je tu iz manastira Hrmnja (blizu Bihaća) sa sedamdeset monaha došao i mitropolit Gavril. Ovaj mitropolit sazidao je crkvu od drveta. 1609. osnovana je episkopija Vretanjska sa sjedištem u M. 1634. do 1657. vladika Sava Stanisavljević sazidao je crkvu od kamena. Sa dolaskom igumana Pavla Zorčića nastala je za M. velika opasnost od unijata, jer je ovaj obećao, da će pomagati uniju, ako postane mitropolit. 1670. zauzeli su unijati M. Nasljednici pounijaćenoga episkopa Zorčića bili su Isaija Popović, Gavril Turčinović (1701), Đorđe Jugović, koji se pounijatio, te su ga protjerali, zatim Rafael Marković. 1735. izabran je radi umirenja naroda za neunijiranog episkopa Simeon Filipović, ali su u M. poslali unijata Silvestra Palkovića, kome su monasi otkazali poslušnost, te je 1737. Pobjegao u Zagreb; zamijenio ga ,je neki Pašić, koji je isto tako morao pobjeći. Najzad je 1753. M. oduzeta od neunijiranih i predata unijatima, a monasi i manastirske stvari preseljene su u manastir Lepavinu. V. Petković.
    2. Selo u Hrvatskoj, oblast Zagreb, srez Čazma, općina Ivanić-Kloštar, od Čazme 10 km (pravac) k zapadu-sjeverozapadu; na sjevernom podnožju Ivanićkih Gorica, koje prati kanalizirana Glogovnica (k Čazmi). Ima samo 263 stanovnika. Poznata je po manastiru Sv. Mihaila, koji je sagradio zagrebački biskup Petar Domitrović. U njemu su sjedjeli svidničko-marčanski grkokatolički (unijatski) biskupi 1612. do 1735, kad je manastir izgorio. Oni su promijenili zatim manje rezidencije Pribić, Presjeku i Tkaleć, a od 1801. stalno sjede u Križevcima, po kojima je biskupija već prije (1777) nazvana križevačkom. J. M-n.

    MARČANSKA EPARHIJA, crkveno područje, koje je u 16. vijeku obuhvatalo sve pravoslavne Srbe pod austro-ugarskom vlašću, od senjskog primorja do Đura i Komorana na Dunavu. Već od polovine 15. vijeka, a naročito poslije bitke na Mohačkom Polju (1526) i pada Like i Krbave pod Turke (1528), počelo je snažno iseljivanje Srba, turskih krajišnika i kmetova, u slobodne krajeve Hrvatske, a pomalo i u Kranjsku i Štajersku. Prve znatnije seobe bile su 1530. i 1538, iz Srbije, Bosne, Hercegovine i Crne Gore u senjsko primorje, Kranjsku i Žumberak. Glavne seobe bile su krajem 16. i tokom 17. vijeka, iz raznih srpskih krajeva na Balkanu, preko Slavonije, Bosne i Dalmacije. Ti Srbi nastanili su se oko Senja, Ogulina, Karlovca, Ivanića, Križevaca, Koprivnice i Đurđevca, kao glavnih gradova na Krajini prema Turcima. Njihovi vođe obično su već prije prijelaza na austrijsku stranu sklapali ugovore sa austrijskim vojnim zapovjednicima: da će uvijek ostati vojnici na Krajini, da će biti slobodni od spahija i da će nesmetano moći ispovijedati pravoslavnu vjeru. S tim Srbima, koje su najviše zvali Vlasima i usko- cima, a rjeđe Rašanima i Srbima, podigla je Austrija dva svoja najznatnija generalata, karlovački i varaždinski.
    Sa narodom obično su prelazili i njegovi sveštenici i kaluđeri, te su oni, čim se naselilo dovoljno naroda po hrvatskoj i slavonskoj Krajini. pristupili crkvenom uređenju. U hrvatskoj Krajini, između Senja i Ogulina, podignut je 1602. manastir Gomirje, a u slavonskoj Krajini, oko 1609, manastir Marča kod Ivanića, i manastir Lepavina, oko 1636, između Križevaca i Koprivnice. Ti su manastiri ubrzo postali glavna crkvena i prosvjetna središta svih Srba pod tadašnjom Austro-Ugarskom. Marča je pošto je imala centralan geografski položaj, izabrana za rezidenciju nove srpske eparhije, koju je 1609. osnovao pećki patrijarh Jovan za sve pravoslavne po zapadnim stranama u Hrvatskoj, Slavoniji, Kranjskoj, Štajerskoj i zapadnoj Ugarskoj, ukoliko su te zemlje potpadale pod vlast austrijskih careva. Patrijarh je toj eparhiji u zapadnim stranama dao ime Vretanijska (v. Vretanija), te je ona tako nazivana, sve do početka 18. vijeka, ali su je zvali i marčanskom i uskočkom. Prvi njen episkop bio je Simeon (1609—1630), a za tim: Maksim Predojević (1630—1642), Gavrilo Predojević (1642—1644), Vasilije Predojević (1644 do 1648), Sava Stanislavić (1648—1661) i Gavrilo Mijakić (1661—1671).
    Svi episkopi nastanjeni u Marči, na zemljištu zagrebačkih rimokatoličkih biskupa, pored pećkog patrijarha, formalno su priznavali i papu za vrhovnog crkvenog poglavicu. Ali su svi oni primili posvećenje od patrijarha i pravoslavnih episkopa, stalno održavali najtješnje veze s njima i nisu ništa mijenjali ni u vjerovanju, ni u pravoslavnim običajima. Pored naziva vretanijski, austrijski carevi davali su ovim episkopima i ime svidnički, a rimski papa Pavao V dao je prvom episkopu Simeonu i naziv platenski. Međutim svi su se oni potpisivali uvijek na srpskim aktima samo: episkop Srbljem vretanijskim. Tek kada je poslije Mijakića (koji je optužen za učesništvo u pobuni Zrinskog i Frankopana, zatvoren u tamnicu i tamo umro) postavljen za M. episkopa Pavle Zorčić (1671—1685), prekinuta je svaka veza između M. episkopa i pećkih patrijaraha. Zorčić je, naime, bio pitomac rimske propagande u Bolonji i postao je uvjereni unijat. Takovi su bili i ostali episkopi, koje nije više, kao ranije, sam narod birao nego postavljao austrijski car, a rukopolagali rusinski unijatski episkopi. Stoga je od Pavla Zorčića nastupila teška unutrašnja borba između pounijaćenih episkopa i po nekog njihovog kaluđera sa narodnim predstavnicima, parohijskim sveštenstvom i ostalim kaluđerima, koji su, gotovo bez izuzetka, ostali vjerni pravoslavlju i najzad pobijedili. U toj borbi spaljen je 1753. manastir Marča i unijatski episkopi morali su se ukloniti iz varaždinskog generalata. Za Srbe u tom generalatu postavljen je već 1732. posebni pravoslavni episkop, kome je zvanična rezidencija imala biti u manastiru Lepavini, ali ju je on smjestio usred svojih krajišnika, u selo Severin, kod Bjelovara.
    Poslije smrti prvog severinskog episkopa Simeona Filipovića (1743) ukinuta je ta pravoslavna eparhija, i narod je u njoj bio podvrgnut pravoslavnom episkopu kostajničko-zrinopoljskom, a kada je i ta episkopija ukinuta 1771. i združena sa gornjokarlovačkom, bivši centralni dio M. današnji bjelovarsko-severinski protopresviterat, pridružen je definitivno pakračkoj eparhiji. Dio M. E„ koji se nalazio u karlovačkom generalatu, već je krajem 17. vijeka, poslije oslobođenja Hrvatske od Turaka, združen sa karlovačko-senjskom, kasnijom gornjokarlovačkom eparhijom. U tom je dijelu unijatska propaganda uspjela, oko 1761, da cio Žumberak pounijati, i Žumberčani su danas glavni dio unijatske ili grčko- katoličke episkopije, koja je 1777. ustanovljena, pošto je pokušaj sa unijaćenjem cijele bivše M. E. propao (v. Unija Srba s rimskom crkvom).
    Literatura: N. Nilles, Uber die griechisch-katholische Diocese Svidnica (1884); F. Schwicker, Zur Geschichte der kirchlichen Union in der croatischen Militargrenze (Archiv fiir osterreichische Geschichte, 52); M. Grbić, Karlovačko Vladičanstvo, I; Đ. Eajković, 0 manastiru Marči (Letopis, 123); Grujić, Propast manastira Marče (1908); A. Ivić, Iz istorije crkve hrvatsko-slavonskih Srba; J. Šimrak, Povijest marčansko-svidničke eparhije i crkvene unije u jugoslavenskim zemljama (Bogoslovska Smotra, 1924. i 1925). Grujić.

    IZVOR: prof. St. Stanojević, NARODNA ENCIKLOPEDIJA SRPSKO-HRVATSKO-SLOVENAČKA, II KNJIGA , I—M, IZDAVAČ: BIBLIOGRAFSKI ZAVOD D. D. ZAGREB, GUNDULIĆEVA 29 ZASTUPA DR- ERIK MOSCHE, MIHANOVIĆEVA ULICA 1, 1928.

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    LEPAVINA, manastir u Hrvatskoj, oblast Osijek, srez Koprivnica, općina Sokolovac; na prevali između Kalničke i Bilo-Gore iz Posavlja u Podravinu, nad potokom Koprivnicom, u lijepoj šumovitoj okolini. Ima 162 stanovnika (k tome Lepavinski Prnjavor 185 m), pravoslavnu parohiju, željezničku stanicu (186 m) na pruzi Križevci — L. — Koprivnica i telegraf. Ugljenokop L. svojina je trgovačkog Prometnog Društva za Ugalj Antun i Oton Schwartz. Vadi lignit vrlo dobre vrste od 4.400 kalorija (1923: 6.422 t). Spojen je sa državnom željeznicom vlastitim normalno-tračnim kolosjekom. J- M-n.
    Dobio je ime od šume oko njega, koja se zove Lipa i gradine u njoj, koja se zove Vina. Crkva je posvećena Bogorodičinu Vavedenju. Nije poznato, kada je osnovan. Spominje se mnogo u 17. i 18. vijeku. Najraniji spomen je iz 1640. Održavao je u 17. i 18. vijeku veze sa Rusijom, iz koje je dobivao pomoć i milostinju. 1701. bio je u tako teškom stanju, da je morao prodavati svoje knjige. Kada je car Karlo VI dao Marču unijatima, za pravoslavne Srbe varaždinskog generalata osnovao je novo vladičanstvo, u manastiru L. Za lepavinskog vladiku bio je postavljen Simeon Filipović, čija je rezidencija bila u Severinu, kod Bjelovara. 1693. boravio je ovdje neko vrijeme sa porodicom patrijarh Arsenije Čarnojević. 1753. posvećena je L. crkva od episkopa Arsenija Teofilovića, pri arhimandritu Nikiforu Popoviću. 1775. sjedinjen je sa ovim manastirom manastir Bršljanac u Slavoniji. 1753. preseljeni su ovdje kaluđeri i stvari iz manastira Marče (koji je predan unijatima).
    L i t e r a t u r a: A. Krasić, Manastir Lepavina.
    V. P-ć.

    IZVOR: prof. St. Stanojević, NARODNA ENCIKLOPEDIJA SRPSKO-HRVATSKO-SLOVENAČKA, II KNJIGA , I—M, IZDAVAČ: BIBLIOGRAFSKI ZAVOD D. D. ZAGREB, GUNDULIĆEVA 29 ZASTUPA DR- ERIK MOSCHE, MIHANOVIĆEVA ULICA 1, 1928.

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    Jakšić (Koprivnica – u starini Koprivna)

    U tursko vrijeme stanovali su ovdje „Turci“ pomiješani sa katolicima seljacima. Poslije oslobođenja Slavonije stanovali su u Jakšiću i Srbi i Hrvati. Pri popisu 1702. bilo je u selu 45 kuća, čiji su domaćini bili: Đura Pristojak, Marin Pristojak, Grga Starac, Ivan Franić, Ćoso Patić, Matija Klemen, Jančić Pajim, Toma Matić, Mato Kolarić, Blagoje Vlah, Mato Kolisar, Luko Marjanović, Mato Kolesarić, Andrija Dugački, Mijat Kovčević, Vuk Vinković, Mikatin Kolavčić, Štefo Matanković, Tomo Ivančević, Andrija Lovrić, Andrija Tucak, Đuro Vego, Subota Vlah, Damnjan Matijević, Luko Jozin, Matija Horvaćanin, Stojan Ostojić, Živan Milenović, Luka Stojanović, Nikola Radanović, Milovan Lazić, Marijan Zlazanić, Vujan Gaunić, Stanivuk Jovičić, Marko Pavletić, Matija Pluco, Đuro Tuco, Božo Blagojević, Milisav Vujaković, Vuk Janković, Dmitar Janković, Filip Starčević, Čević, Tomo Popović i Radinko Radanović. Po imenima i prezimenima vidi se da je većina tih doseljenika bila srpska. Kasnije, od polovine XIX vijeka, useljavaju se u Jakšić Slovaci, Česi i Nijemci, od kojih neki tu žive i danas. Novoselci (Jakšići) su u tursko doba imali srpsko stanovništvo, a po izgonu Turaka bilo je i Hrvata. Godine 1702. bilo je u selu samo 6 kuća (4 srpske i 2 hrvatske), čiji su domaćini bili: Ostoja Milinković, Franjo Đurić. Damnjan Trehić, Živko Kostadinović, Martin Andrić i Stanko Petrović. Godine 1929. bile su u Novoselcima samo 3 srpske kuće sa 24 duše.

    Izvor: Iz knjige D.Kašića: Srpska naselja i crkve u sjevernoj Hrvatskoj i Slavoniji

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    BOROVO

    BOROVO je staro mjesto. Kao „villa“ spominje ce 1263, kao tvrđava pominje ce 1293, a kao grad sa kaštelom 1481. ili samo kao kaštel do početka XVII vijeka. Bio je u vlasti hrvatskih plemića Gorjanskih, a kad su oni izumrli, poklonio je kralj Matija njihove posjede Banfima (Banićima) od Gornje Lendave.
    U Borovu ce 1427. spominje crkva sv. Margarete i kamenom zidani manastir avgustinskih pustinjaka (claustrum bl. Margarethae ordinis heremitarum s. Augustini de Borch). Sedmični sajmovi spominju ce već u XV vijeku. Borovo ce održalo i pod Turcima, kad su mu svi žitelji bili pravoslavni. U opisu poslije izgona Turaka veli ce (1697) da ce ovo selo od starine ovako zvalo i da su mu za vrijeme Turaka stanovnici bili pravoslavni Srbi (professionis graece Valachi). Bilo ih je tada 50-60 kuća. Gospodar im je bio Hasanbegović iz Osijeka. Godine 1733. bilo je u Borovu 95 pravoslavnih domova.
    Srbi su vjerovatno i pod Turcima, kao jedini stanovnici ovog mjesta, imali svoju crkvu, koja ce 1756. spominje kao drvena crkva sv. Stefana, „stara i trošna“. Godine 1733. bila su u Borovu tri sveštenika i đakon. Prvi sveštenik je Petar, koji je toga proljeća ostao udovac, a i slabog je zdravlja, na bi trebalo no ondašnjem običaju da ide u manastir, ali ima troje nejake djece, o kojoj ce mora brinuti. Drugi je Radojica, a treći i najmlađi (23 godine) Gavrilo je na ispitu pokazao najbolje znanje. Bio je rodom iz starog Dalja, dok su prva dvojica i đakon Gavrilo bili i rodom iz Borova. Poslije dvadesetak godina (1756) bila su u Borovu četiri sveštenika: Gavrilo Radosavljević, Subota Pavlović, Lazar Jovanov i Vićentije Popović. Epitrop je bio Stanko Arambaša, crkveni sin Vrsajko Mihajlović, a knez Stefan Vladisavljev.
    Dok je 1732. u Borovu bilo 97 kuća, sada (1756) upisano je 100 kuća. U izvještaju predstavnika Virovitičke županije o stanju pravoslavnih sveštenika iz te godine stoji da borovski pop Danilo (gore pomenut u crkvenom popisu kao Gavrilo) u Borovu već dvadeset godina, ima kuću, vrt, 6 jutara oranice i 5 kosa livade; pop Subota, došao je prije 3 godine, ima kuću, vrt, 7 jutara oranice i 7 kosa livade; pop Lazar, došao prije 2 godine, ima kuću, vrt, 14 jutara oranice i 16 kosa livade, a živi s oženjenim bratom; pop Vikentije, došao prije 2 godine, ima kuću i vrt, 10 jutara oranice i 7 kosa livade, a živi s ocem i oženjenim bratom.
    Godine 1791. biće u Borovu 209 kuća sa 1151 žiteljem, ali samo sa dva sveštenika. Godine 1811. zabilježeno je da u Borovu ima 231 pravoslavni dom, 1754 pravoslavnih žitelja i dva sveštenika. Početkom ovog vijeka (1905) bilo je u Borovu 487 srpskih kuća sa 1820 duša, a samo 29 kuća Nijemaca i Mađara sa 80 rimokatoličkih duša.
    Staru drvenu crkvu za koju je rečeno 1756. da je „trošna i stara“ zamijenila je 1762. nova zidana crkva, koju je 5. septembra 1764. osvetio mitropolit Pavle Nenadović. Umjesto magistra Kirila Popova, koji je u drugoj polovini XVIII vijeka učio pismenosti srpsku djecu u Borovu, dobiće ovo mjesto uskoro svoju srpsku vjeroispovijednu školu.

    Izvor: Iz knjige D.Kašića: Srpska naselja i crkve u sjevernoj Hrvatskoj i Slavoniji

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    VUKOVAR

    VUKOVAR je u antičko doba bio znatna rimska naseobina pod imenom Kornakum (Cornacum). U srednjem vijeku bio je to gradić (castrum), koji ce u povelji kralja Kolomana iz 1231. godine pominje kao Vlkov ili Valkov.
    Ovo slovensko ime grada potiče svakako od imena rijeke Vuke.
    U XVI vijeku i Vukovar sa cijelom Slavonijom potpada pod Turke. Iz putopisa koji je 1608. napisao Maksimilijan Prandšteter kao sekretar barona Adama Herberštajna, koji je kao izaslanik kralja Rudolfa i putovao u Carigrad da ugovori mir sa sultanom Ahmetom, doznajemo da su u gradu pored Turaka stanovali Ugri i Raci-Srbi (Ungern und Ražen). Srbi su ce okupljali oko svoje crkve, za koju je 1578. godine „tapijska taksa“ Turcima na crkveno zemljište iznosila 300 akči.
    Ova crkva vjerovatno je bila drvena kao i sve naše najranije crkve no Slavoniji i Sremu, koje su povremeno obnavljane, a ponekad rušene na na njihovom mjestu građene nove, opet od drveta. Za vukovarsku crkvu zapisano je u opisu iz 1733. da je „sasvim trošna, hoće da padne, prokisava, sagrađena oko 1690. (ne veli ce od čega); trapez od daske, umivaonica i krstionica od kamena.
    Hramovska slava sv. Nikola; osvetio je vladika Spiridon“. Sveštenik je tada bio Maksim Popović, rodom iz Vukovara, star 32 godine. Ovoj crkvi kupio je vukovarski pop Stevan 1702. jedno jevanđelje (Moskva 1701). Za tu kupovinu priložio je kapetan Jovan 5 forinti.
    Poslije oslobođenja od Turaka bilo je ovo područje pod upravom Dvorske komore, ali je uskoro podijeljeno na vlastelinstva. Vukovar sa svojom okolinom pripao je najprije kao vlastelinstvo baronu Kufštajnu, a od 1737. grofovima Elc.
    Kako ce ovo područje nije nalazilo u Vojnoj krajini, Vukovar je od 1745. postao sjedište Sremske županije. Županijske zgrade podignute su u „Novom Vukovaru“, koji ce ranije, na još i 1848. godine zvao „Marinci“.
    Grad ce brzo razvijao i podizanjem lijepih zgrada bivao sve ljepši. Zato su i Srbi željeli da umjesto svoje stare i trošne crkve sagrade novu zidanu crkvu koja bi odgovarala novom licu grada. Mitropolit Vićentije Jovanović dao je 20. decembra 1732. crkvenoj opštini blagoslov i preporučno pismo da njeni predstavnici mogu sakupljati priloge i no drugim mjestima i eparhijama, jer su sredstva koja je crkva vukovarska imala bila sasvim nedovoljna. Mitropolit je dao i uputstva o poslovanju u crkvenoj opštini s naročitim obzirom na ovaj veliki građevinski posao.
    Crkva ce počela graditi i 1737. bila je dovršena. Tronosao ju je na „Nikoljice“ 9. maja 1752. mitropolit Pavle Nenadović. Koliko je crkveni život u Vukovaru uznapredovao vidi ce i po tome što je 1756. pri crkvi sv. Nikole bilo šest sveštenika i dva đakona: protopop Jovan Dobrašević, zatim Jovan Popov, Maksim Stefanov, Jeftije Popov, Jovan Foklić, Gavril Popović i đakoni Ignjat Mihailov i Simeon Teofilov; epitrop je bio Jovan Tenjac, a crkveni sinovi Đurađ i Marko Papula.
    Crkvena opština je svoju novu crkvu i dalje ukrašavala. Ikonostas od pozlaćenog drvoreza koji je uradio osječki „drvoreznik“ Fihter, popunjen je „veštački bojadisanim ikonama“.
    Broj Srba u Vukovaru je rastao, pa je i crkvena opština bivala sve imućnija. Zato je 1763. zaključeno da ce cio crkveni svod promijeni, hor proširi i napravi toranj i škola. Čak ce pomišljalo i na gradnju još jedne crkve, ali kad to vlasti nisu dozvolile, uređena je na horu kapela sv. velikomučenika Georgija. U drugoj polovini XVIII vijeka bili su Srbi vodeći element u ekonomskom i političkom životu grada, jer „je poznato, piše kasnije (1890) Risto Mihajlović, da su Srbi u Vukovaru do najnovijeg doba i imetkom pretežniji od inoveraca bili i daleko veći broj stanovnika nego li danas sačinjavali, te ce je do pre 20- 30 godina sva trgovina i sve kuće na pijaci u ruku Srba nahodile“.
    Srbi su bili i na čelu gradske uprave. Tako su varoški knezovi bili Gavrilo Dimić (1759), Arsenije Popović (1760-1762. i 1767-1768), Stojša Milosav(ljević) (1765-1766), Đuko Kostić (1775-1778. i 1784), Stojan Čavić.
    Od 1764. na sve do 1800. godine bio je paroh vukovarski (od 1782. godine i prota) Ignjatije Mihailović „uzor pastir svoga stada“, koga je crkvena opština „za otlikovanuju jego u vreme kužno i stadu svojemu službu“ nagradila 1797. za ono vrijeme znatnim iznosom od 150 forinti.
    Crkva je neprestano uljepšavana. Braća Teodorovići su 1799. dali da ce o njihovom trošku napravi skupocjena časna trpeza od crkvenog mermera za pokoj duše svojih roditelja Teodora i Ane. Ha toj časnoj trpezi stajalo je veliko jevanđelje (visoko 70 cm, široko 50, a debelo 10 cm) štampano u Moskvi 1769. i bogato ukrašeno. Upotrebljavano je samo o Uskrsu i Bogojavljenju.
    U vrijeme sprovođenja terezijanskih reformi vukovarski Srbi su davali energični otpor ne samo svemu što je ukazivalo na unijatske tendencije već i primoravanju naše djece da idu u njemačku a ne u srpsku školu, davali otpor zabrani donošenja knjiga iz Rusije, jer „silom nateruju nas unijatske bečke knjige kupovati“, borili ce protiv redukcije sveštenstva, manastira, praznika, osuđujući episkopat i mitropolita za popustljivost.
    Zbog nepoštovanja propisa parlamenta (1770) da na sve rimokatoličke praznike moraju sve radnje biti zatvorene, neki trgovci su plaćali kazne i čamili u zatvoru. Uopšte, tokom cijele svoje istorije, vukovarska ckrvena opština i parohija spadale su među najuglednije ckrvene jedinice Karlovačke mitropolije. To je uslovilo ne samo dobro materijalno stanje pravoslavnih Vukovarčana, već i njihova visoka i vatrena vjerska i nacionalna svijest koja ih je podsticala na patrioska i pobožna djela.
    U Vukovaru su 1811. godine bila 3 sveštenika, 381 pravoslavni dom sa 1826 duša.
    Podstaknuti takvim motivima pravoslavni Vukovarčani su 1808. godine podigli na „Dobroj Vodi“ kapelu svete Petke, dobivši od grofa Emerika Elca četiri jutra zemljišta oko ovog lekovitog izvora za godišnju zakupninu od dva dukata, koju su davali sve do 1848. Crkvica je dovršena 1811. i postala ne samo popularna bogomolja, nego je sa cijelim okolnim prostorom postala omiljeno izletište vukovarskih građana pa i onih izdaljega.
    Crkvicu je pred rat obnovio vukovarski trgovac Pajo Uglješić. Poslije rata crkvica je bila oštećivana, obijana i skrnavljena. Obnavljao ju je parohijanin Marko Vunduk. Naposljetku je 1982. godine dobrovoljnim prilozima i zalaganjem mladog sveštenika Nikole Škorića temeljno obnovljena i uređena i sada ponovo vrši svoju misiju.

    Izvor: Iz knjige D.Kašića: Srpska naselja i crkve u sjevernoj Hrvatskoj i Slavoniji

    Odgovori
  • Vojislav Ananić

    Negoslavci

    1733. imali su 50 domova, a 1734. samo 30. 1756. imali su 60, a već 1766. 110 domova. 1774. imali su 161 dom. 1791. spao je broj domova na 128 za 626 duša. Od 1774. do 1791. izvestan broj porodica je izumro, a opustele domove su pokupovali i naselili katolici. 1810. imali su 128 domova, a 1808. 785 duša.

    Potesi: Vučićev dol, Petrovačka bara, Brestovo, Babina međa, Sramotin lijevi, Sramotin desni, Topola, Gornjak, Vrhovak, Pavlov budžak, Redak, Pasijak, Svračnjak, Kendriš, Gajić, Gatina, Selište, Marića bara, Dorina bara, Belčani.

    Jedan kraj sela zove se Lužanski šor.

    Izvor: Srbi u Sremu 1736/7 – Dušan J. Popović, Beograd

    Odgovori

Ostavi komentar

© 2012- 2013 POREKLO poreklo.rs

Scroll to top